Ամոթ՝ հարազատի վարքի պատճառով

[Արիացի]

Ոչ, այդպես չի
Բազում են իրավիճակները, որոնցում երբեք չես եղել ընկերոջդ հետ ու մյուս եզրային իրավիճակներում իր պահվածքը չի կարող լուծում տալ իր այս իրավիճակի վարքին:

Ճիշտ ես, բազում են այնպիսի իրավիճակները, որոնցում ընկերոջդ հետ չես եղել, նույնիսկ անթիվ են, բայց եզրային իրավիճակները սահմանափակ են:

Ընդհանրապես մարդու վարքը մաթեմատիկորեն հաշվարկելու բոլոր փորձերը դատապարտված են անհաջողության

Ճիշտ է, թեմայի հետ այնքան էլ կապ չունի, բայց ասեմ, որ մաթեմատիկայում բուռն զարգացում է ապրում այսպես կոչված ոչ հստակ բազմությունների ու դրա վրա հիմնված ոչ հստակ տրամաբանության տեսությունը, որը լուրջ կիրառություններ ունի մարդկային հոգեբանության ու վարքի բնագավառներում: Իմ կարծիքով, մոտ ապագայում այս բնագավառում լուրջ արդյունքներ կլինեն:

[Apsara]

Հաճախ ընկերը կամ հարազատը այնպիսի բան է անում, որ ամաչում ենք: Երբեմն դա ուղղակի բնավորության արտահայտում է, երբեմն սխալ պահվածք, երբեմն օրենքի խախտում, երբեմն էլ սխալ է ուղղակի մեր ընկալմամբ:
Պե՞տք է ամաչել մեր ընկերների պահվածքի պատճառով: Այսինքն՝ կոպիտ ասած, իրավունք ունե՞նք ուրիշի փոխարեն ամաչելու:
Մենք պատասխանատու ե՞նք բացի մեր արածներից այլ արարքների համար:

Երբեմն էլ մեր ծնողներն են մեր արարքների պատճառով ամաչում:
Արդյոք ծնողը երեխայի արարքների համար պատասխանատու է՞:
Երեխա ասելով նկատի չունեմ հենց 18 տարեկանից ցածր:
Նշեմ, որ հանցավոր կամ պատժելի արարքների մասին չէ խոսքս:

Հ.Գ. Կարծես ենթադրվում է, որ եթե պատասխանատու ես, ապա կամաչես: Եթե պատասխանատու չես, ապա կմտածես, որ քեզ հետ դա կապ չունի, թող ինքը ամաչի:

Ինձ համար պատասխանատվության զգացումը ամոթի զգացումի հետ ոչ մի շփման կետ չունի: Ինչքան փորձեցի տրամաբանել և հասկանալ թե ինչու պատասխանատվություն վերցնելով պիտի ամաչեմ, չկարողացա:

Լավ ինչևէ, գրածների մեծամասնությունը կարդալով տեսա, որ ամաչել և անամոթ բառերը որպես հասկացություններ հակադարձ իմաստներով են վերցված:

Նորից օրինակ՝ եթե ինչ-որ մեկը ինչ-որ նոր տուն է գնում և չի ամաչում, երբ հյուրասիրումեն ժպիտով վերցնում է կոնֆետը, հարցերին ազատ առանց կարկամվելու պատասխանում է և այլն: Այսպիսի մարդու մասին կարծում եմ ոչ ոք չի ասի անամոթ:

Իսկ այն մարդը, ով նոր տուն գնալիս ամաչում է, հարցերին պատասխանում է գլուխը կախ, ցածր ձայնով, անհասկանալի, հյուրասիրությունից մի 4 անգամ հրաժարվում է, ստիպելուց հետո նոր ընդունում, ձգված, լարված նստած է և այլն: Իհարկե նման մարդու մասին կասեն, վաաայ, ինչ ամաչկոտ աղջիկ/տղա է: Ըստ իս այստեղ այս պահվածքը բարդույդ է:

Սրանից հետևություն կանեմ, որ անամոթ և ամաչկոտ հասկացությունները բոլորովին հակադիր իմաստներ չունեն, այլ պարզապես տարբեր հասկացություններ են:

Մտածում եմ, ուզում եմ դեպքեր հիշեմ, որ իմ ընկերների տեղ պիտի ամաչեի, բայց չկա, ես նման զգացում չեմ ունեցել, ամաչել եմ իմ այն արարքների համար, որոնք կատարել եմ անգիտակցաբար և դրանով ընկել անհարմար դրության մեջ, իսկ եթե գիտակցաբար եմ կատարում, ուրեմն ամաչելը անամոթության նշանա:

Եղել է մի մեծ դեպք, երբ ընկերներիս պահվածքի պատճառով ընկել եմ անհարմար դրության մեջ, բայց քանի որ արարքները գիտակցված են եղել, ապա ամոթի փոխարեն ուղակի հիասթափություն և տխրություն եմ ապրել, ինչպես նաև հույս, որ ներողություն կխնդրեն, ինձ նման դրության մեջ գցելու համար: Հույսերս փարատվել են:

Այս ամբողջ լեքցիան մի բանի համար էր, որ ըստ իս սրա նրա արարքներից ամաչելը իսկապես բարդույթ ա, իսկ քո արածի համար ամոթ զգալը նորմալ մարդկային վիճակ:

[Apsara]

Չէ, համենայնդեպս, իմ դեպքում էդպես չի։ Եթե պատասխանատու եմ, ուրեմն ցանկացած դեպքում կամաչեմ, դա հաստատ, բայց, օրինակ, ես ամաչում եմ նույնիսկ լրիվ անծանոթ մարդկանց անընդունելի պահվածքից։ Բնականաբար, տվյալ դեպքում պատճառը չի կարող լինել պատասխանատվությունը, ու հաշվի առնելով, որ մարդն ինձ անծանոթ ու ինձ հետ որևէ կապ չունի, շրջապատի մարդկանց կարծիքների պատճառով անհանգստանալն էլ է ինքնըստինքյան դուրս մղվում։ Պարզապես նման դեպքերում ես ակամա ինձ նույնացնում եմ տվյալ մարդու հետ՝ կարծես իր մաշկի մեջ մտնեմ ու էդ արարքը ես արած լինեմ էդ պահին... Այսինքն՝ ամաչում եմ որպես տվյալ մարդ։ Գուցե անհեթեթ է, բայց էդպես է։

Եթե ճիշտ հասկացա, Ան, դու չես ամաչում տվյալ մարդու փոխարեն կամ տվյալ մարդու համար, այլ ապրում ես այդ զգացումը, երբ քեզ տվյալ մարդու տեղն ես դնում: Այսինքն դու ինչ-որ իրավիճակի մեջ ես դնում քո գիտակցությունը և նա ամաչում է, փաստորեն դու հենց քո կատարած կամ եթե կատարած արարքի համար ես ամաչում:

հն՞

[Chuk]

Սրանից հետևություն կանեմ, որ անամոթ և ամաչկոտ հասկացությունները բոլորովին հակադիր իմաստներ չունեն, այլ պարզապես տարբեր հասկացություններ են:

Իսկ օրինակ իմ կարծիքով ամաչկոտության սահմանային դեպքը (ոչ սովորական, բնական ամաչկոտությունը) հենց անամոթության հականիշն է

[Չամիչ]

Այս ամբողջ լեքցիան մի բանի համար էր, որ ըստ իս սրա նրա արարքներից ամաչելը իսկապես բարդույթ ա, իսկ քո արածի համար ամոթ զգալը նորմալ մարդկային վիճակ:

Կիսում եմ այս կարծիքը:

[Շինարար]

սրա նրա արարքներից ամաչելը իսկապես բարդույթ ա, իսկ քո արածի համար ամոթ զգալը նորմալ մարդկային վիճակ:

Իմ մտածածը, որ երեկ ոչ մի կերպ չէի կարողանում այնպես բացատրել, որ ինձ հասկանան: Եթե ուրիշի փոխարեն չեն ամաչում, դա ոչ մի կերպ չի նշանակում, որ ամոթից զուրկ եմ:

[Չամիչ]

Չամիչ ջան, օրինակդ ի՞նչ կցուցանե:

Ես առանձին մարդ եմ, ընկերներիս կամ հարազատներիս վարքը ոչ մի կերպ չպետք է անդրադառնա իմ մասին կարծիք ձեւավորելու վրա:
Հաճախ հանդիպում ենք այնպիսի դեպքերի, երբ ծնողները երեխայով հպարտանալու համար, ընկերական շրջապատում, ստիպում են, որ երեխան արտասանի, երգի կամ պարի: Երբ երեխան մերժում է, ծնողը անմիջապես հիասթափվում է, որ զրկվեց ուրիշի միջոցով տպավորություն գործելու հնարավորությունից:
Մեր շենքում մի աղջիկ կար, նա սարսափելի ծանր ճակատագրի տեր աղջիկ էր, հայրը տառապում էր շիզոֆրենիայով, մայրը լքել էր ընտանիքը: Երկու քույր ապրում էին հիվանդ հոր եւ հարբեցող տատու հետ: Այս աղջիկը դեռ դպրոցական հասակից ստիպված էր տարբեր միջոցների դիմելով, այստեղից այնտեղից փող հայթայթել: Ես չէի զարմանա, որ նման պայմաններում մեծացած աղջիկը, արդեն վաղ հասակից կապվեր տարբեր տղամարդկանց հետ՝ ինչ որ կերպ գոյատեւելու համար:
Շրջապատում բոլորը խուսափում էին այդ քույրերի հետ շփվելուց՝ հավանաբար կարծելով, եթե հայրը հոգեկան հիվանդ է ուրեմն նրանք էլ են այդպիսին:
Սոնան միշտ մեր տուն գալու տարբեր առիթներ էր փնտրում: Կողքից միշտ ասում էին՝ հեռու մնա էտ աղջկանից, գործ չունես: Բայց մենք միշտ ընդունում էինք նրան, ինչով պետք է օգնում էինք: Այդ աղջիկը իր ողջ կյանքը տառապեց իր հարազատների վարքի եւ հոր հիվադ լինելու պատճառով: 20 տարեկան հասակում նա ինքնասպանություն գործեց.....................................................

Ինքնաբավ մարդը, ինքնագնահատական ձեւավորելու համար, ուրիշների կարծիքի վրա հենվելու կարիք չունի:Ես չեմ հրաժարվի շփվել մեկի հետ միայն այն պատճառով, որ հագուրդ տամ հասարակական կարծիքին:

[Chuk]

Ես առանձին մարդ եմ, ընկերներիս կամ հարազատներիս վարքը ոչ մի կերպ չպետք է անդրադառնա իմ մասին կարծիք ձեւավորելու վրա:
Հաճախ հանդիպում ենք այնպիսի դեպքերի, երբ ծնողները երեխայով հպարտանալու համար, ընկերական շրջապատում, ստիպում են, որ երեխան արտասանի, երգի կամ պարի: Երբ երեխան մերժում է, ծնողը անմիջապես հիասթափվում է, որ զրկվեց ուրիշի միջոցով տպավորություն գործելու հնարավորությունից:
Մեր շենքում մի աղջիկ կար, նա սարսափելի ծանր ճակատագրի տեր աղջիկ էր, հայրը տառապում էր շիզոֆրենիայով, մայրը լքել էր ընտանիքը: Երկու քույր ապրում էին հիվանդ հոր եւ հարբեցող տատու հետ: Այս աղջիկը դեռ դպրոցական հասակից ստիպված էր տարբեր միջոցների դիմելով, այստեղից այնտեղից փող հայթայթել: Ես չէի զարմանա, որ նման պայմաններում մեծացած աղջիկը, արդեն վաղ հասակից կապվեր տարբեր տղամարդկանց հետ՝ ինչ որ կերպ գոյատեւելու համար:
Շրջապատում բոլորը խուսափում էին այդ քույրերի հետ շփվելուց՝ հավանաբար կարծելով, եթե հայրը հոգեկան հիվանդ է ուրեմն նրանք էլ են այդպիսին:
Սոնան միշտ մեր տուն գալու տարբեր առիթներ էր փնտրում: Կողքից միշտ ասում էին՝ հեռու մնա էտ աղջկանից, գործ չունես: Բայց մենք միշտ ընդունում էինք նրան, ինչով պետք է օգնում էինք: Այդ աղջիկը իր ողջ կյանքը տառապեց իր հարազատների վարքի եւ հոր հիվադ լինելու պատճառով: 20 տարեկան հասակում նա ինքնասպանություն գործեց.....................................................

Ինքնաբավ մարդը, ինքնագնահատական ձեւավորելու համար, ուրիշների կարծիքի վրա հենվելու կարիք չունի:Ես չեմ հրաժարվի շփվել մեկի հետ միայն այն պատճառով, որ հագուրդ տամ հասարակական կարծիքին:

Չամիչ ջան, շատ շնորհակալ եմ նորից այլ թեմայով խոհափիլիսոփայելու համար

[Chuk]

Հարազատի վարքի համար չամաչելը էգոիզմի տարր է պարունակում, էգոիզմը բարդույթ է, արատավոր երևույթ

[Yeghoyan]

Հարազատի վարքի համար չամաչելը էգոիզմի տարր է պարունակում, էգոիզմը բարդույթ է, արատավոր երևույթ

Այս թեմայի շրջանակներում հասկացանք, որ ոչ բոլորն են այսպես մտածում, մեկի համար չամաչելն է բարդույթ, մյուսի համար հենց ամաչելը: Կարծում եմ մարդու էությունից, բնավորությունից, շրջապատից է կախված, թե ինչից է ամանչում, իսկ ինչից ոչ: Ինձ համար ամոթ է նաև կողքովս քայլող ընկերուհու կարճ զգեստը, որին ուշադրություն են դարձնում մեր կողքից անցնողները, իսկ շատերի համար դա հաճելի է, էնպես որ տարբեր մարդիկ, տարբեր մտածելակերպ, ամոթի զգացման տարբեր պատճառներ:

[Չամիչ]

Չամիչ ջան, շատ շնորհակալ եմ նորից այլ թեմայով խոհափիլիսոփայելու համար

Խնդրեմ

[Չամիչ]

Որովհետև հասկանում ես, գրառումդ քննարկվող նյութի հետ բոլորովին աղերս չունի: Որովհետև ինչքան էլ որ բարդույթավորված ազգ լինենք, ուրիշի կարծիքին չափից ավելի լայն տեղ տանք և այլն, կամ էլ չտանք, էդ ամեն ինչն էական չի, որովհետև կա շատ հասարակ մի բան. լիքը բաներ կան, որոնք ամոթալի են, որոնք անելը անհարմար է: Այ դու օրինակ, վստահ եմ, որ չես մերկանա ու փողոցում քայլես մորեմերկ, որովհետև մեր հասարակությունում էդ ընդունված չի ու դա ամոթ ա: Ու ասենք քո եղբայրն էլ, չգիտեմ եղբայր ունես թե չէ, ամոթից գետինը կմտնի, եթե իրա հետ փողոց դուրս գաս ու հագիդ նույնիսկ ներքնազգեստ չլինի: Կներես, որ էսպես տգեղ օրինակ եմ բերում, ուղղակի առանց օրինակի սարեր ձորեր ենք ընկնում ու գեղեցիկ մտքեր գրում այն մասին, թե ինչու պետք չի այլոց կարծիքը հաշվի առնել, որ պետք է լինել ազատ, չպետք է բարդույթավորվել ու չգիտեմ ինչ շա՜տ գեղեցիկ ու նույնքան անտեղի բայց խոհական վեհ գեղեցիկ մտքեր:
__________________

Չուկ ջան, եթե իմ հարազատը շիզոֆրենիայով տառապի եւ լրիվ մերկ փողոց դուրս գա, ես չեմ ամաչի, որ նա տառապում է այդ հիվանդությամբ: Միայն շիզոֆրենիայով տառապող մարդը կարող է լրիվ մերկանալ եւ դուրս գալ փողոց: Եթե շիզոֆրենիայով տառապող մարդու վիճակը այնդան վատ է, որ հրաժարվում է հագուստ հագնել, ապա ոչ թե պետք է նրա ձեռքը բռնել եւ միասին դուրս գալ փողոց, այլ պետք է տեղափոխել հիվանդանոց եւ լուրջ բուժման տակ պահել:

[Չամիչ]

Բերեմ եւս մեկ օրինակ.
Հայրը հայտնի կոնցեռնի գլխավոր հաշվապահն է. որդին ուսանող է, ընդունակ է, բայց ուսման հետ սեր չունի, սովորում է մի կերպ՝ անընդհան կտվելով ու վարահանձնելով: Տանը անընդհատ վեճ ու կռիվ է: Հայրը որդուն անընդհատ հանդիմանում է, որ նա խայտառակ է անում իր անունը, ամաչում է, որ նման որդի ունի: Պարզ օրինակ, երբ մարդը ամաչում է իր հարազատի վարքի պատճառով: Արդյո՞ք բերածս օրինակը առողջ երեւույթ է:

[Chuk]

Չուկ ջան, եթե իմ հարազատը շիզոֆրենիայով տառապի եւ լրիվ մերկ փողոց դուրս գա, ես չեմ ամաչի, որ նա տառապում է այդ հիվանդությամբ: Միայն շիզոֆրենիայով տառապող մարդը կարող է լրիվ մերկանալ եւ դուրս գալ փողոց: Եթե շիզոֆրենիայով տառապող մարդու վիճակը այնդան վատ է, որ հրաժարվում է հագուստ հագնել, ապա ոչ թե պետք է նրա ձեռքը բռնել եւ միասին դուրս գալ փողոց, այլ պետք է տեղափոխել հիվանդանոց եւ լուրջ բուժման տակ պահել:

Հարց. ինչու՞ միայն շիզոֆրենիայով տառապողը մերկ դուրս կգա փողոց:
Խորհուրդ եմ տալիս պատասխանելուց առաջ մտածել

[Chuk]

Բերեմ եւս մեկ օրինակ.
Հայրը հայտնի կոնցեռնի գլխավոր հաշվապահն է. որդին ուսանող է, ընդունակ է, բայց ուսման հետ սեր չունի, սովորում է մի կերպ՝ անընդհան կտվելով ու վարահանձնելով: Տանը անընդհատ վեճ ու կռիվ է: Հայրը որդուն անընդհատ հանդիմանում է, որ նա խայտառակ է անում իր անունը, ամաչում է, որ նման որդի ունի: Պարզ օրինակ, երբ մարդը ամաչում է իր հարազատի վարքի պատճառով: Արդյո՞ք բերածս օրինակը առողջ երեւույթ է:

Այո՛, առողջ է

Փոքր ինչ խմբագրեմ. առողջ ա ոչ թե վեճն ու կռիվը, այլ ամաչելը որդու համար: Լրիվ բնական ու նորմալ երևույթ է: Անհանգստանալուն զուգահեռ պրոցես է: