Վախ... Տագնապ... Ֆոբիա...

[Հայկօ]

Հանկարծ մեքենայով գնալիս կարողա կողքից այլ մեքենա մեծ արագությամբ գա ու խփի քո նստած մեքենային: Քո մեքենան շուռա գալիս, իսկ դու մի կերպ փորձում ես դուրս գալ էդ մեքենայից:

Այ երբ մտածում ես էդ ուղղությամբ, օգուտ են տալիս, որովհետև նախապես արդեն ապրում ես այն, ինչը կարա լինի:

Երկու տարբերակ կարող է լինել էս դեպքում.

1. Դու նստած ես ղեկին: Էս տարբերակի դեպքում էդ բոլոր ախմախ մտքերդ գլխիցդ ռադ արա ու ուշադրությունդ ճանապարհից մի շեղիր. ուշադիր մեքենա վարելը հաստատ ավելի մեծ օգուտ կտա, քան նախապես ինչ-որ վթար վերապրելը:

2. Դու նստած չես ղեկին: Էս տարբերակի դեպքում էդ բոլոր ախմախ մտքերը գլխիցդ ռադ արա ու սկսիր զբաղվել ինչ-որ ավելի օգտակար բանով, որի արդյունքում դու ավելի շատ փող կվաստակես / ավելի սիրուն աղջկա հետ կլինես / ավելի լավ մեքենա կքշես և նման այլ ոչ ռոմանտիկ և հողին կպած բաներ :

[VisTolog]

Երկու տարբերակ կարող է լինել էս դեպքում.

1. Դու նստած ես ղեկին: Էս տարբերակի դեպքում էդ բոլոր ախմախ մտքերդ գլխիցդ ռադ արա ու ուշադրությունդ ճանապարհից մի շեղիր. ուշադիր մեքենա վարելը հաստատ ավելի մեծ օգուտ կտա, քան նախապես ինչ-որ վթար վերապրելը:

2. Դու նստած չես ղեկին: Էս տարբերակի դեպքում էդ բոլոր ախմախ մտքերը գլխիցդ ռադ արա ու սկսիր զբաղվել ինչ-որ ավելի օգտակար բանով, որի արդյունքում դու ավելի շատ փող կվաստակես / ավելի սիրուն աղջկա հետ կլինես / ավելի լավ մեքենա կքշես և նման այլ ոչ ռոմանտիկ և հողին կպած բաներ :

Դե չգիտեմ… իմ մոտ ավելի շատ հողի տակ տանող բաներնա լավ ստացվում…

[Հարդ]

Ինձ շատ ա խանգարում: Իմ մոտ հիվանդագին ա դարձել էդ վախը, չեմ կարում : Դու որ ավտոբուսում նստած ես, անընդհատ մտքիդ էն ա, որ հեսա ուրիշ մեքենա կգա, քեզ կխփի՞: Ու դու անընդհատ դրանից վախենում ես ու վատանո՞ւմ: Դժվար:

Հա, հենց տենց: Հենց երեկ երեկոյան էր: Երբ ամեն անգամ ավտոբուսը խաչմերուկ էր մտնում, վախով հատող փողոցին էի նայում, որ տեսնեի, գալիս ա էդ մեքենան, թե չէ: Ու մի քիչ էլ վատանում էի (բայց քո չափ չէ):

Իսկ ես էն օրը երթուղայինի մեջ էի, դիմացի կողքի նստարանի հետևում մի հատ մեխ էր ցցված, բայց թեթևակի, շատ դուրս չէր: Կողքս էլ մի 4-5 տարեկան երեխա էր նստած տատիկի գիրկը ու անընդհատ շարժվում էր: Ու ես ահավոր վատ էի... Որ, ասենք, աչքդ ցավա, ձեռքդ տանում ես դեպի աչքդ, չէ՞, դեպի գլուխդ: Այ տենց անընդհատ ձեռքս դեպի գլուխս էի տանում: Ու սկսում եմ ծանր շնչել: Սրան գոնե պատճառ կա, բայց նենց ա լինում, որ փողոցում քայլում եմ, գետնին մի բան եմ տեսնում, ու ինձ թվում ա` հեսա կընկնեմ, կմտնի աչքս... Ուֆ, մի խոսքով` արդեն ծայրահեղության ա հասել ու ինձ խանգարում ա:

Հետաքրքիրը նա ա, որ դու ոչ թե մտածում ես, որ քո աչքը կմտնի, այլ փոքրիկի...

[Մանուլ]

Վախը հաղթահարելու լավագույն միջոցն ասեմ. գտնում ես քեզ նման նույն բանից վախեցող մեկին, ում հանդեպ պատասխանատվություն ես զգում, հայտնվում ես վախենալու վիճակում իր հետ միասին, պատասխանատվությունդ ստիպում է, որ համոզես իրեն, որ դրանում ոչ մի վախենալու բան էլ չկա, որ խուճապի չմատնվի, վախը մոռացված է, անձնական փորձից եմ ասում չնայած դրանից հետո միայնակ նույն վախենալու վիճակում չեմ հայտնվել, որ տեսնեմ մենակս լինելու դեպքում էլի կվախենա՞մ

Մնում ա գտնեմ նենց մեկին, որ վախենա նույն պահին, ինչ ես :

Հայկօ, ես հասկանում եմ, որ քո ասածը լրիվ տրամաբանական ա, ու ես միայն կշահեմ, եթե տենց վարվեմ: Բայց չեմ կարողանում չներվայնանալ: Նայի, մի քանի շաբաթ առաջ ուրիշ ձևով էի ինձ «պահում», էդ ժամանակ շատ էի ներվայնանում: Հետո որոշեցի թքել ամեն ինչի վրա, ոչ մի բանին չխառնվել ու չներվայնանալ: Սկզբում ինձ թվում էր, որ անհամեմատ ավելի քիչ եմ ներվայնանում, բայց վերջին մի քանի օրը զգացի, որ չէ... Չնայած էլի շարունակելու եմ թքած ունենալ ամեն ինչի վրա ու չխառնվել: Էսքանը նրա մասին, թե ինչի եմ ներվայնանում: Փորձեցի ներվայնությանս պատճառի ընդհանուր բնութագիրը տալ, թե ինչքանով ստացվեց` չգիտեմ :
Իսկ էդ կպչուն մտքերի մասին (աչքը մտնել, գլխին ընկնել) ոչ մի կերպ չի ստացվում չմտածել, ոչ մի բան չեմ կարողանում անել: Չնայած երեխայի ասածը հետաքրքիր էր, վաղը կփորձեմ ))

Հ.Գ. Մի բան հիշեցի գրածիցդ: Ասում ա` եթե դուք ունեք խնդիր, և վերջում դա լուծվելու ա, ապա անհանգստանալու կարիք չկա, միևնույնն ա` լուծվելու ա: Իսկ եթե չի լուծվելու, ապա էլ ինչո՞ւ անհանգստանալ, միևնույնն ա` չի լուծվելու :

[Մանուլ]

Իսկ գիտե՞ս քանի անգամ եմ էդ լավ վախի պատճառով մարդկանց փրկել վնասվածքներից ու այլ՝ ոչ հաճելի երևությներից…

Վիստ, բայց մի քիչ էն չի, որ բոլոր վախերիս ժամանակ փորձեմ մարդկանց «փրկել» : Առանց էդ էլ արդեն զզվացրել եմ մի քանի հոգու` անընդհատ շենքի տակից ու ցանկապատի կողքից մի կողմ քաշելով, պատկերացրու` ամեն անգամ, երբ տեսնեմ, որ ինչ-որ մեկը իմ համար սարսափելի ցանկապատի կողքով քայլում ա, գնամ քաշեմ մի կողմ :

Հա, հենց տենց: Հենց երեկ երեկոյան էր: Երբ ամեն անգամ ավտոբուսը խաչմերուկ էր մտնում, վախով հատող փողոցին էի նայում, որ տեսնեի, գալիս ա էդ մեքենան, թե չէ: Ու մի քիչ էլ վատանում էի (բայց քո չափ չէ):
Հետաքրքիրը նա ա, որ դու ոչ թե մտածում ես, որ քո աչքը կմտնի, այլ փոքրիկի...

Էդ պահին էդ երեխան էր անընդհատ շարժվում, ես ամուր նստած էի : Իմ համար էլ եմ վախենում, ուրիշների համար էլ, նայած, թե էդ պահին ով ա «վտանգի» մեջ :

[Հայկօ]

Հայկօ, ես հասկանում եմ, որ քո ասածը լրիվ տրամաբանական ա, ու ես միայն կշահեմ, եթե տենց վարվեմ: Բայց չեմ կարողանում չներվայնանալ: Նայի, մի քանի շաբաթ առաջ ուրիշ ձևով էի ինձ «պահում», էդ ժամանակ շատ էի ներվայնանում: Հետո որոշեցի թքել ամեն ինչի վրա, ոչ մի բանին չխառնվել ու չներվայնանալ: Սկզբում ինձ թվում էր, որ անհամեմատ ավելի քիչ եմ ներվայնանում, բայց վերջին մի քանի օրը զգացի, որ չէ... Չնայած էլի շարունակելու եմ թքած ունենալ ամեն ինչի վրա ու չխառնվել: Էսքանը նրա մասին, թե ինչի եմ ներվայնանում: Փորձեցի ներվայնությանս պատճառի ընդհանուր բնութագիրը տալ, թե ինչքանով ստացվեց` չգիտեմ :
Իսկ էդ կպչուն մտքերի մասին (աչքը մտնել, գլխին ընկնել) ոչ մի կերպ չի ստացվում չմտածել, ոչ մի բան չեմ կարողանում անել: Չնայած երեխայի ասածը հետաքրքիր էր, վաղը կփորձեմ ))

Հ.Գ. Մի բան հիշեցի գրածիցդ: Ասում ա` եթե դուք ունեք խնդիր, և վերջում դա լուծվելու ա, ապա անհանգստանալու կարիք չկա, միևնույնն ա` լուծվելու ա: Իսկ եթե չի լուծվելու, ապա էլ ինչո՞ւ անհանգստանալ, միևնույնն ա` չի լուծվելու :

Չէ, իմ ասածը դա չէր: Ես «չներվայնանալը» չեմ նույնացնում «չգործելու» կամ «չխառնվելու» հետ: Բայց իմ համակարգում ներվայնանալը մի բան է, որ օգուտ չի տալիս ու միայն խանգարում է, ուրեմն էդ հավասարման մեջ դա տեղ չունի: Պարզ ասած՝ ներվայնացած ինչ-որ բան անելը շատ ավելի վատ արդյունք կարող է տալ, քան թե նույն բանը առանց ներվայնանալու անելը: Էդպես չի՞ : Էն, որ հիմա դու ներվայնանում ես, վախենում ես և այլն, ինչ-որ բան փոխու՞մ է իրականում: Եթե չի փոխում, ուրեմն ամբողջ կամքդ, խելքդ, տրամաբանությունդ, հասնուն մարդու մտածելակերպդ հավաքիր ու գիտակցաբար մի ներվայնացիր ու մի վախեցիր: Ավելորդ մտքերը միայն շեղում են ու ոչ մի օգուտ չեն տալիս: «Օգուտ» բառը շատ եմ կրկնում, բայց էս ամեն ինչը հիմնված է հենց ամեն ինչից առավելագույն օգուտ քաղելու պրագմատիկ սկզբունքի վրա:

Բնականաբար՝ խոսքը միայն ու միայն ներվայնանալու ու վախենալու մասին է, ոչ թե գործելու ու ինչ-որ բան փոխելու փորձելու մասին: Ամեն դեպքում՝ էն, ինչը քեզ խանգարում է, արմատով պոկել ու գցել է պետք, ոչ թե շահել-պահել:

[Հարդ]

Լավ, որ խոսք գնաց, մի բան էլ ես ասեմ:
Ուրեմն մետրոյի կայարանում գնացքի սպասելուց, երբ մոտենում եմ էդ ռելսերի փոսի մասին, գլուխս սկսում ա ահավոր պտտվել ու ինձ թվում ա, այսինքն չի թվում, իրոք տենց ա, որ հավասարակշռությունս կորցնում եմ, ու ոնց որ էդ փոսն ինձ քաշի իր մեջ: Մի տեսակ իրականության զգացողությունը կորցնում եմ, հայտնվում անօդ տարածության մեջ:
Ու էդքան բանը սկսած մոտ 1,50 մետր հեռավորությունից: Ու երբ նայում եմ էդ փոսին կիպ կանգնած մարդկանց, սարսռում եմ, թե ոնց են կանգնել:
Կամ աննդհատ վախ կա, որ հեսա մեկը կբրդի ու կգցի էդ փոսի մեջ:
Ու հենց վերջերս ա դա խորացել, վերջին ժամանակներում եմ ավելի ցայտուն զգում: Հենց այսօր էր, հենց մոտեցա էդ 1,50 հեռավորությունն անցա, գլուխս սկսեց պտտվել ու հազիվ ինձ քաշեցի ու հեռու տարա...

[Մանուլ]

Չէ, իմ ասածը դա չէր: Ես «չներվայնանալը» չեմ նույնացնում «չգործելու» կամ «չխառնվելու» հետ: Բայց իմ համակարգում ներվայնանալը մի բան է, որ օգուտ չի տալիս ու միայն խանգարում է, ուրեմն էդ հավասարման մեջ դա տեղ չունի: Պարզ ասած՝ ներվայնացած ինչ-որ բան անելը շատ ավելի վատ արդյունք կարող է տալ, քան թե նույն բանը առանց ներվայնանալու անելը: Էդպես չի՞ : Էն, որ հիմա դու ներվայնանում ես, վախենում ես և այլն, ինչ-որ բան փոխու՞մ է իրականում: Եթե չի փոխում, ուրեմն ամբողջ կամքդ, խելքդ, տրամաբանությունդ, հասնուն մարդու մտածելակերպդ հավաքիր ու գիտակցաբար մի ներվայնացիր ու մի վախեցիր: Ավելորդ մտքերը միայն շեղում են ու ոչ մի օգուտ չեն տալիս: «Օգուտ» բառը շատ եմ կրկնում, բայց էս ամեն ինչը հիմնված է հենց ամեն ինչից առավելագույն օգուտ քաղելու պրագմատիկ սկզբունքի վրա:

Բնականաբար՝ խոսքը միայն ու միայն ներվայնանալու ու վախենալու մասին է, ոչ թե գործելու ու ինչ-որ բան փոխելու փորձելու մասին: Ամեն դեպքում՝ էն, ինչը քեզ խանգարում է, արմատով պոկել ու գցել է պետք, ոչ թե շահել-պահել:

Հայկ, տվյալ դեպքում ինձ ներվայնացնում էր «գործելն» ու «խառնվելը», դրա համար դա գրեցի : Ավելի ճիշտ` ներվայնացնում ա էն, ինչի պատճառով ես ստիպված եմ «գործել» ու «խառնվել»: Ինձ թվում էր` եթե չգործեմ ու չխառնվեմ, չեմ ներվայնանա, բայց պարզվեց` տենց չի:
Իսկ եթե փորձեմ ամբողջ կամքս, տրամաբանությունս կենտրոնացնել նրա վրա, որ չներվայնանամ, համբերություն չի մնա էլ տակը, ոչ էլ ներվ կմնա: Շատ դժվար ա, է... Վախը հաղթահարելն ինձ ավելի հեշտ ա թվում, քան չներվայնանալը: Ամեն դեպքում կաշխատեմ, չնայած դրա համար երկար ժամանակ ա պետք:

[VisTolog]

Լավ, որ խոսք գնաց, մի բան էլ ես ասեմ:
Ուրեմն մետրոյի կայարանում գնացքի սպասելուց, երբ մոտենում եմ էդ ռելսերի փոսի մասին, գլուխս սկսում ա ահավոր պտտվել ու ինձ թվում ա, այսինքն չի թվում, իրոք տենց ա, որ հավասարակշռությունս կորցնում եմ, ու ոնց որ էդ փոսն ինձ քաշի իր մեջ: Մի տեսակ իրականության զգացողությունը կորցնում եմ, հայտնվում անօդ տարածության մեջ:
Ու էդքան բանը սկսած մոտ 1,50 մետր հեռավորությունից: Ու երբ նայում եմ էդ փոսին կիպ կանգնած մարդկանց, սարսռում եմ, թե ոնց են կանգնել:
Կամ աննդհատ վախ կա, որ հեսա մեկը կբրդի ու կգցի էդ փոսի մեջ:
Ու հենց վերջերս ա դա խորացել, վերջին ժամանակներում եմ ավելի ցայտուն զգում: Հենց այսօր էր, հենց մոտեցա էդ 1,50 հեռավորությունն անցա, գլուխս սկսեց պտտվել ու հազիվ ինձ քաշեցի ու հեռու տարա...

Բրդելու վախը իմ մոտ էլ կա, իսկ էն մեկը չէ, որտև ես ցանկություն ունեմ գոնե մի անգամ ռելսերի վրա հայտնվել……

[AniwaR]

Բլին: Ես արդեն սկսում եմ վախենալ, որ ոչ մի բանից չեմ վախենում:

[erexa]

Եթե չի փոխում, ուրեմն ամբողջ կամքդ, խելքդ, տրամաբանությունդ, հասնուն մարդու մտածելակերպդ հավաքիր ու գիտակցաբար մի ներվայնացիր ու մի վախեցիր:

Եթե այս քո ասածները այդքան հեշտ լիներ ապա ես դրա համար շատ ուրախ կլինեի, բայց ցավոք մարդու ուղեղում նման կոճակ չկա, որ սեղմես ու ասես էլ մի ներվայնացի, էլ մի վախեցի: Վախեցող մարդուն երբ ասում ես էլ մի վախեցի սա ճնշողական ա նրա համար, այսինքն դու տվյալ պահին ճնշում ես այդ մարդու վախը: Վախը պետք չի ճնշել այլ պետք է սովորել այն ընդունել:

[erexa]

Իսկ եթե փորձեմ ամբողջ կամքս, տրամաբանությունս կենտրոնացնել նրա վրա, որ չներվայնանամ, համբերություն չի մնա էլ տակը, ոչ էլ ներվ կմնա: Շատ դժվար ա, է... Վախը հաղթահարելն ինձ ավելի հեշտ ա թվում, քան չներվայնանալը: Ամեն դեպքում կաշխատեմ, չնայած դրա համար երկար ժամանակ ա պետք:

Մանուլ ջան ամեն դեպքում հանգիստ թող զգացմունքներիդ եթե տվյալ պահին ներվայնանում ես ներվայնացի, վախենում ես վախեցի բարի գալուստ ասա զգացմունքնրիդ և մի լավ ընդունիր նրանց, ճիշտ ա իրանք անկոչ հյուրեր են, բայց շատ են սիրում երբ նրանց լավ ես ընդունում:

[6-oper]

Մանուլ ջան ամեն դեպքում հանգիստ թող զգացմունքներիդ եթե տվյալ պահին ներվայնանում ես ներվայնացի, վախենում ես վախեցի բարի գալուստ ասա զգացմունքնրիդ և մի լավ ընդունիր նրանց, ճիշտ ա իրանք անկոչ հյուրեր են, բայց շատ են սիրում երբ նրանց լավ ես ընդունում:

10:0

[VisTolog]

10:0

Ոնց ա երևում, որ պատկերացում էլ երևի չունես թե դա ինչ վիճակա…

[Մանուլ]

10:0

Ի՞նչ: