Հարգե՞լ ծնողին, ինչպիսին էլ որ նա լինի

[Սամսար]

Գիտեք, ամենաշատն ինչի՞ց եմ վախենում, որ երեխեքս ինձ ասեն, թե «պապ ջան, քո ասածով կանենք», բայց շրջապատի ազդեցությամբ ու շրջապատում լավ երեևլու համար անեն հակառակը։

Վախենում եմ, որ ասեն, թե «ի՞նչ ես արել դու ինձ համար, ուրիշները ոսկի սարեր են դիզել ու տվել իրենց երեխեքին, իսկ դո՞ւ...», չնայած դա քիչ հավանական եմ համարում, բայց՝ ի՞նչ իմանաս։

Հա, էստեղ խոսք գնաց այն մասին, որ հատկապես աղջիկ երեխաների անշնորհակալ լինելն արտահայտվում է նախաամուսնական շրջանում։ Էդ ժամանակ ծնողներն էլ են հաճախ «ջուր» լցնում ջրաղացին։ Ծնողները անգիտակցաբար այն համոզմունքին են լինում, որ իրենցից լավ իրենց զավակին ոչ ոք չի պահի։ Ու որ մի քիչ էլ սկսում են իրենց «խնամոնցից» բարձր դասել, էդ ավելի գեշ ա արտահայտվում։ Իսկ ամենագեշն էն ժամանակ ա լինում, երբ սկեսուրն ու զոքանչը հանուն իրենց զավակի «բնավորություն» են բանեցնում հարսի ու փեսի վրա, ու սրանք էլ ի պատասխան են բանեցնում։ Էդ ծնող-երեխա հարաբերությունների ամենաբարդ շրջանն ա՝ դեռահասության շրջան մուտք գործելու ժամանակշրջանից հետո։ Ու էդ ժամանակ ա, որ երեխեն պետք ա ցույց տա իր մեծահասակությունը՝ հավասարապես սիրելով և՛ ծնողին, և՛ իր կեսին։ Դժվար ա, բայց պարտավոր ա անի ծնողին կամ ամուսնուն չկորցնելու համար...

Մի կենաց եմ հնարել նորապսակների համար՝ էստեղ կսազի. «Իրար սիրեք այնպես, ինչպես ծնողը երեխային, իրար հարգեք այնպես, ինչպես երեխան ծնողին»։Եթե այդպես լինի, ամեն ինչ նորմալ կընթանա սերնդե սերունդ...

[Չամիչ]

Սամսար ջան, դու արդեն ծնողական կոմպլեքսներից ես խոսում, այնինչ, թեմայում մի փոքր այլ բան է քննարկվում:

Օրինակ, մեր վերեւի հարեւանուհին, բավականին զիլ ձայնով ամբողջ օրը իր երեխաների էլ ինչ ասես, որ չի ասում-« այ դեբիլ, անասուն, տո դու ով եղար, որ քո էրեսից ուրիշների առաջ էս տարիքիս պիտի կանգնեմ ամաչեմ եւ այլն եւ այլն»: Երեխաների հետ նման ձեւով խոսում է, ոչ միայն տան պատերի ներսում, այլ շատ դեպքերում, նաեւ ուրիշների աչքի առաջ: Բայց, երեխաները միշտ ընտիր հաքնված, կերած խմած, պապայի պադավատները տակը դրած, չնայած, որ պադավատի վարորդին ավելի հաճածխակի են տեսնում, քան հենց պապային: Հիմա, ո՞ր մի տրամաբանությամբ այս կարգի ծնողին հարգանքի արժանացնենք: Համոզված եմ, որ եթե մեր հարեւանուհին նման տեմպերով շարունակի, նրա երեխաները մեծանալով լրիվ օտարանալու են իրենց մորից, եւ դա բնական է, պարզ չէ՞, որ բոլորս էլ խուսափում ենք շփվել մեկի հետ, ով բացի դաստիարակչա-խրատական տոնից, շփման այլ մոտեցում չունի:

[Սամսար]

Սամսար ջան, դու արդեն ծնողական կոմպլեքսներից ես խոսում, այնինչ, թեմայում մի փոքր այլ բան է քննարկվում:

Էդ բարդույթները չհարգված լինելու վախից են։

[Ուլուանա]

Ո՛չ սերը, ո՛չ էլ հարգանքը պարտականություն չի կարող լինել, ու ոչ ոք ոչ ոքի չի սիրում կամ հարգում, որովհետև էդպես է պետք։ Եթե սերը հարազատների նկատմամբ հիմնականում ինքնըստինքյան է լինում՝ անկախ ամեն ինչից, ապա հարգանքը, որպես կանոն, վաստակում են։ Ուրիշ բան, որ մարդ կարող է հարգալից վերաբերվել իր ծնողներին, այսինքն՝ հնարավորինս հոգ տանել, նրանց չկոպտել, չվիրավորել, աշխատել ցավ չպատճառել՝ գիտակցելով, որ իր ծնողներն են, բայց կարող է էդ ամենով հանդերձ՝ միաժամանակ ներքուստ առանձնապես հարգանք չտածել նրանց նկատմամբ՝ ինչ–ինչ պատճառներով, օրինակ՝ որովհետև անազնիվ են, ընդունակ են ինչ–որ խարդախությունների, խառնակչությունների և այլն։ Բնական է, որ նման բաները, եթե տվյալ մարդու արժեհամակարգում անընդունելի բաներ են, կարող են լուրջ հիմք հանդիսանալ մարդու նկատմամբ հարգանքը կորցնելու համար՝ անկախ նրանից՝ տվյալ մարդն իր ծնողն է, հարևանը, թե ուրիշ մեկը։ Չգիտեմ, իմ խորին համոզմամբ, հարգանքն, ի տարբերություն սիրո, ամեն դեպքում օբյեկտիվ երևույթ է, այսինքն՝ պիտի հիմնավորված ու պատճառաբանված լինի. օդից հարգանք չի լինում։ Էլի եմ ասում՝ չխառնել հարգալից վերաբերմունք ցուց տալու հետ. դրանք տարբեր բաներ են։ Այլ կերպ ասած՝ հարգանքը գնահատական է՝ լինի արտահայտված, թե չարտահայտված։ Ուղղակի շատ դեպքերում մարդիկ չեն արտահայտում իրենց իսկական գնահատականը ծնողների նկատմամբ՝ համարելով դա անտեղի (ու հնարավոր է, որ որոշ դեպքերում նույնիսկ ճիշտ են անում՝ ինչ–ինչ հանգամանքներից ելնելով (դա լրիվ այլ հարց է), բայց դրանից իրենց ներսում ունեցած գնահատականը չի փոխվում), ու կողքից կարող է հարգանքի պատրանք ստեղծվել։