Չապրելու դատապարտվածները

[Smokie]

Շատ ապրես way ջան:

Աղջիկներն իմ կարծիքով ոչ միայն գեղեցիկ սեռի ներկայացուցիչներն են, այլեւ քնքշության ու սիրո ներկայացուցիչները: Չեմ հասկանում ու չեմ հասկանա այն մարդուն, ով ձեռք բարձրացնի կնոջ վրա: Տղամարդը պետք է միշտ լինի կնոջ կողքին, ցանկացած բանում օգնի նրան ու իհարկե ստանա փոխադարձ սերը: Ցավոք սրտի նման զույգերի միշտ չէ, որ հանդիպում ենք: Ես ուղղակի ապշած եմ way-ի գրածներից... մի՞թե իրոք նման վատ մարդիկ կան, գոյություն ունեն: Նրանք ընդհանրապես ոչինչ գնահատել չգիտեին, միայն բողոքեն, դժգոհեն եւ հնազանդ աղջկա կյանքը դժոխքի վերածեն:

[Nare-M]

Իսկապես որ, ցավոք սրտի, մեր իրականությունում այս երևույթը հաճախակի է հանդիպվում, ու միշտ ցավով եմ նայում այդ ամենին:
Ամեն անգամ սևակյան այս տողերն եմ հիշում.

Գիտե'ս, սիրելի'ս, ով է անխելքը
Եվ անբուժելի որ խոցն ու վերքը ,
Երբ ոչ թե կտրում,այլ համբուրում ես
Քեզ անխղճորեն հարվածող ձեռքը...

Չգիտեմ թե Սևակը ի՞նչ է ուզեցել ասել այս տողերը գրելիս, բայց ես ամեն հանգամ հիշում եմ «չապրելու դատապարտվածներին»: Չէ, ես ոչ մեկին չեմ փորձում մեղադրել ու հանդիմանել. երբեք չգիտես, թե ի՞նչ է քեզ սպասվում, ի՞չպիսի իրավիճակում կհայտնվես,ուղակի ցավալի է տեսնլ այս ամենը: Ու լինում է, երբ երկար տարիներ իր նեսում պահելով ամեն վիրավորանքն ու ցավը, այն կուտակվելով, երբենմ, վերածվում է չարության, ատելության, ու երբ, ի վերջո, այդ ամենը դուրս է պոռթկում, նա այլևս նախկինը չի լինում, ու այդ փոփոխությունը շատ ցավալի է տեսնել…

Իսկ ստեղծագործությունը, իսկապես որ հրաշալի է շարադրված, մեկ շնչով կարդացի: Շնորհակալություն:

[KiLa]

Ապրես way ջան... Ուշացումով, բայց կարդացի... Եվս մեկ անգամ այդ՝ մեր ազգին հատուկ, մեր ազգային ,,առանձնահատկությունից՛՛ բխող դժբախտությունը, կանգնեց իմ դեմ իր ամբողջ ուժգնությամբ: Զգացի նաև, թե ինչ զայրույթով ու ատելությամբ ես լցված դրա դեմ...
Կարեկցանքդ, երևում է յուրաքանչյուր նախադասության մեջ, յուրաքանչյուր տողում, նույնիսկ տողամիջերում: Լցված ես մեծ վճռականությամբ՝, ինչ որ կերպ պայքարել ու օգնել այդ ,,չապրելու՛՛ դատապարտված կանանց...
Ապրես... Ստիպում է մտածել:

[ivy]

Ես էլ կարդացի...
Տխուր պատմություն էր, ցավոք, հայկական իրականության մեջ՝ ոչ անսովոր:
Թեև չեմ կարող մեղադրել էն կանանց, ովքեր իրենք իրենց դատապարտում են «չապրելուն», բայց միևնույն է ուղեղումս չի տեղավորվում, թե ոնց է հնարավոր մնալ էն մարդու հետ, ով քեզ ծեծել, պարանով կապկպել ու սոված պահել է սենյակում: Ո՞նց ախր: Դեռ երեխա էլ չկար, որ ինչպես ընդունված է ասել՝ «հանուն երեխայի» դիմանայիր:
Ուրեմն քո ընտրած կյանքին ես արժանի, եթե քեզ համար ավելի լավը չես ցանկացել:
Դե ամբողջ կյանքդ ողբա քեզ վրա՝ մի բան փոխելու փոխարեն:

Թեև վերջին տողը կասկածներ է առաջացնում, այնուամենայնիվ անկեղծորեն հույս ունեմ, որ հեղինակն էլ ինքն իրեն նման կյանքի չի դատապարտել...

[erexa]

Ես էլ կարդացի...
Տխուր պատմություն էր, ցավոք, հայկական իրականության մեջ՝ ոչ անսովոր:
Թեև չեմ կարող մեղադրել էն կանանց, ովքեր իրենք իրենց դատապարտում են «չապրելուն», բայց միևնույն է ուղեղումս չի տեղավորվում, թե ոնց է հնարավոր մնալ էն մարդու հետ, ով քեզ ծեծել, պարանով կապկպել ու սոված պահել է սենյակում: Ո՞նց ախր: Դեռ երեխա էլ չկար, որ ինչպես ընդունված է ասել՝ «հանուն երեխայի» դիմանայիր:
Ուրեմն քո ընտրած կյանքին ես արժանի, եթե քեզ համար ավելի լավը չես ցանկացել:
Դե ամբողջ կյանքդ ողբա քեզ վրա՝ մի բան փոխելու փոխարեն:

Ինչ որ բան փոխելը այդքան էլ հեշտ չէ, ինչքան, որ կողքից է դա երևում: Այդ իրավիճակում հայտնված կանայք, որոնք զոհ են դարձել իրենց ամուսիններին, նրանք փոքր երեխաների պես իրենց անպաշտպանված են զգում: Նման իրավիճակում հայտնված կինը վախենում է բաժանվել իր ամուսնուց, որը սպառնում է կնոջը և հանգիստ չի տալիս:

[ivy]

Ինչ որ բան փոխելը այդքան էլ հեշտ չէ, ինչքան, որ կողքից է դա երևում: Այդ իրավիճակում հայտնված կանայք, որոնք զոհ են դարձել իրենց ամուսիններին, նրանք փոքր երեխաների պես իրենց անպաշտպանված են զգում: Նման իրավիճակում հայտնված կինը վախենում է բաժանվել իր ամուսնուց, որը սպառնում է կնոջը և հանգիստ չի տալիս:

Գիտեմ, որ հեշտ չի: Իսկ նման ձևով ապրելն ավելի՞ հեշտ է: Ստացվում է, որ հա: Դե թող էդպես էլ ապրեն:
Ամեն մարդ էն կյանքին է արժանի, որն իր համար ստեղծում է:

[E-la Via]

Ապրես way ջան... Ուշացումով, բայց կարդացի... Եվս մեկ անգամ այդ՝ մեր ազգին հատուկ, մեր ազգային ,,առանձնահատկությունից՛՛ բխող դժբախտությունը, կանգնեց իմ դեմ իր ամբողջ ուժգնությամբ: Զգացի նաև, թե ինչ զայրույթով ու ատելությամբ ես լցված դրա դեմ...
Կարեկցանքդ, երևում է յուրաքանչյուր նախադասության մեջ, յուրաքանչյուր տողում, նույնիսկ տողամիջերում: Լցված ես մեծ վճռականությամբ՝, ինչ որ կերպ պայքարել ու օգնել այդ ,,չապրելու՛՛ դատապարտված կանանց...
Ապրես... Ստիպում է մտածել:

Ուրախ եմ, որ կարդացիր սա, Ալիկ ջան:
Ոչ միայն զայրանում եմ այդ երևույթների , այլ նաև զայրանում եմ մեր անճարակության վրա… Ասում ես կարեկցանքս երևում է, բայց ի՞նչ օգուտ իմ կարեկցանքից, եթե ոչինչ չես կարողանում նրանց համար անել, ոչնչով չես կարողանում օգնած լինել: Ցանկություն կա, բայց ո՞րն է հնարը…

[E-la Via]

Ես էլ կարդացի...
Տխուր պատմություն էր, ցավոք, հայկական իրականության մեջ՝ ոչ անսովոր:
Թեև չեմ կարող մեղադրել էն կանանց, ովքեր իրենք իրենց դատապարտում են «չապրելուն», բայց միևնույն է ուղեղումս չի տեղավորվում, թե ոնց է հնարավոր մնալ էն մարդու հետ, ով քեզ ծեծել, պարանով կապկպել ու սոված պահել է սենյակում: Ո՞նց ախր: Դեռ երեխա էլ չկար, որ ինչպես ընդունված է ասել՝ «հանուն երեխայի» դիմանայիր:
Ուրեմն քո ընտրած կյանքին ես արժանի, եթե քեզ համար ավելի լավը չես ցանկացել:
Դե ամբողջ կյանքդ ողբա քեզ վրա՝ մի բան փոխելու փոխարեն:

Թեև վերջին տողը կասկածներ է առաջացնում, այնուամենայնիվ անկեղծորեն հույս ունեմ, որ հեղինակն էլ ինքն իրեն նման կյանքի չի դատապարտել...

Այվի, դե իհարկե չի լինում նրանց մեղադրել, թեև երբեմն նրանց ըտրության վրա շատ եմ բարկանում, այն տպավորությունն է, որ նրանք այլևս այլ կերպ չեն կարողանում ապրել: Երբեմն ուզում ես օգնել, բայց չես կարողանում, որովհետև չես կարող օգնել մի մարդու, եթե ինքը դա չի ցանկանում: Թեկուզև տեսնում ես, որ ամբողջ խնդիրը գիտակցության մեջ է… Իսկ նրանց մեծամասնությունը փակում է աչքերը խնդրի առաջ, մյուս մասը, թեկուզև տեսնում է, բայց իր վիճակը ամբողջությամբ չի գիտակցում, որովհետև րոպեական գիտակցումը ցույց է տալիս, որ այդպես ապրել չի կարելի, որ հարկավոր է ինչ-որ բան փոխել կյանքում, իսկ այդ փոփոխոթյուններից առաջացած անորոշությունը, անորոշությունից էլ ծնված վախը այնքան մեծ է լինում, որ նրանք գերադասում են ապրել այդ դժոխային, բայց սովոր կյանքով: Իսկ վախերի արմատներն էլ ընտանիքում ստացած դաստիրակության մեջ է թաղված… Մարդու վախերի դեմ միայն կողմնակի միջամտությամբ հնարավոր չէ պայքարել:
Երևի մնում է միայն, որ անտարբեր չլինենք, որ այդ կանայք իրենց մեջքի ետևում մեր ներկայությունը զգան, իմանան, որ արժանավայել կյանք վարելու համար պայքարում իրենք մենակ չեն:


Ինչպես երևի արդեն հասկացար, հեղինակը իրեն "չապրելու" չի դատապարտել ու թեկուզև չգիտենք մեզ առջևում ինչ է սպասվում, բայց կարող եմ վստահ ասել, որ երբեք չեմ էլ դատապարտի :

[E-la Via]

Նոր հիշեցի այս հոդվածը, որը նման ճակատագիր ունեցող կանանց մասին է: Կարող եք կարդալ:
http://ankakh.com/2011/06/125708/

[Դեկադա]

Գիտեմ, որ հեշտ չի: Իսկ նման ձևով ապրելն ավելի՞ հեշտ է: Ստացվում է, որ հա: Դե թող էդպես էլ ապրեն:
Ամեն մարդ էն կյանքին է արժանի, որն իր համար ստեղծում է:

Վիճահարույց հարց ա: Միանշանակ չի կարելի ասել: Չեմ կարծում, որ ամեն օր ծեծ ու ջարդ ուտող կինը մանկությունից հենց դա ա երազել: Պետք ա հաշվի առնել հանգամանքները, միջավայրը: Հայկական իրականության մեջ տարածում գտած էս հարցին ո՞նց են վերաբերվում հենց էտ միջավայրում: Տատիկս բաժանվել էր ամուսնուց ու իր 3 երեխաներին մենակ է մեծացրել: Ինչ զրկանքներ ասես որ չի տեսել: Ինչ պարսավանքների ու բամբասանքերի ասես որ չի արժանացել: Հենց էտ նույն մարդիկ ովքեր ասում էին, որ «նման ամուսնու հետ ապրելը հանցագործություն է», պատի տակին քրթմնջում էին, որ « եթե լավ կին լիներ կմնար ու կապրեր: Բա մենք ոնց ենք անում: Հա ինչ անենք: Մեզ էլ են խփում: Ամեն խփածի համար տուն պիտի քանդենք, երեխեքին որբ թողենք»: Բայց դե ինքը ուժեղ կին էր: Ուներ աշխատանք և կարողացել էր ապահովել իր երեխաներին: Բայց հաստատ գիտեմ, դա էլ իր երազած կյանքը չէր ու չեմ էլ կարծում, որ երջանիկ էր:

[Lion]

Կարդացի մեծ, անչափ մեծ հետաքրքրությամբ: Ուղղակի հիացած եմ վերլուծության մարդկային մեծ խորությամբ, պարզությամբ, ինչպես նաև ընթերցողին ասածը փոխանցելու ոճով: Իմ կինը երբեք նման վիճակում չի լինի, երբեք - էդ հաստատ:

Իհարկե, գուցե "պապ ու մամ ջաներ"-ի կերպարները մի քիչ խտացված են, դրանց հավաքական բնույթ է տրված, բայց... հիանալի է - իհարկե, հիմնախնդիրը չէ, որ մի ցավալի բան է - այլ վերլուծությունը, մարդկային հոգեբանությունը զգալը, գրական ոճը Բայց դե սա, իհարկե, մեծապես չափազանցեցված է -

Նախօրդ օրը բուժ հիմնարկներից մեկի նախասրահի սեղանիկի վրա բուկլետներ էին դրված, որոնցում տեղեկացված էր, թե ում կարող են դիմել բռնության ենթարկվող կանայք: Բռնությունը ներառում էր ոչ միայն ֆիզիկականը, այլ նաև հոգեբանականն ու սեռականը:Փաստորեն այսօր կա հասարակական կազմակաերպություն , որը արել է լուրջ մոնիտորինգ ու համոզվել , որ հայ կինը գլոբալ առումով ենթարկվում է բռնության,ու միևնույն ժամանակ այնքան թույլ ու կրավորական է, որ բռնության դեմ պայքարի սեփական ռեսուրսներ չունի ու ստիպված է դիմել ուրիշի օգնությանը…Զարմանալի է,քսանմեկերրորդ դարում հայ կինն ու աղջիկը շարունակում են ապրել զոհի կարգավիճակում:Ծնվելու պահից սկսվում է սեռային դիսկրիմինացիան ու շարունակվում այնքան ժամանակ մինչև աղջիկը դառնում է ձեռնասուն շնիկ,կամակատար,հլու,բեռ կրող եզ:Հենց այսպիսին են քանդակում մեր աղջիկներին մեր ծնողները:Ու միայն դրանից հետո են հանգիստ շունչ են քաշում,Ինչու՞, որովհետև այսպիսի աղջիկներն են որակվում իբրև ավանդական դաստիարակություն ունեցող,համեստ, մի խոսքով տան աղջիկ,որովհետև հենց այսպիսիներին են սիրում մեր "ավանդական" տղաները:ԻՆչու՞, որովհետև նրանք ՝մեր տղաներն էլ են կաղապարվում նույն դաստիարակությամբ , առ այն , որ կնոջ հնազանդությունը նրա անողնաշար լինելու մեջ է, որովհետև ձեռնասուն շնիկ ունենալ բոլորն են ուզում , որովհետև թուլամորթ ու անպաշտպան կնոջ մոտ ուժեղ երևալը հեշտից էլ հեշտ է…Ու սեփական ոչնչությունը "ավանդականի" հաստ փոշու տակ ծածկելը մեկից-մեկ է…
ՀԳ Մեծ Բրիտանիայի թագաժառանգ Վիլիամի հարսնացուն եկեղեցում երդվեց ամբողջ կյանքում ու ամեն ինչում սատարել ամուսնուն ու լինել նրա կողքին , բայց հրաժարվեց աննպատակ հնազանդության երդումից … Իսկական Թագուհուն վայել քայլ էր:Արժանի մեծ հարգանքի:

ոչ բոլորն ու ոչ միշտ են այդ վիճակում: Իսկ Բրիտանիայի այդ թագուհին երևի թե մեր որոշ հիանալի հայ աղջիկների ճկույթի եղունգն էլ չարժի...

[E-la Via]

Կարդացի մեծ, անչափ մեծ հետաքրքրությամբ: Ուղղակի հիացած եմ վերլուծության մարդկային մեծ խորությամբ, պարզությամբ, ինչպես նաև ընթերցողին ասածը փոխանցելու ոճով: Իմ կինը երբեք նման վիճակում չի լինի, երբեք - էդ հաստատ:

Իհարկե, գուցե "պապ ու մամ ջաներ"-ի կերպարները մի քիչ խտացված են, դրանց հավաքական բնույթ է տրված, բայց... հիանալի է - իհարկե, հիմնախնդիրը չէ, որ մի ցավալի բան է - այլ վերլուծությունը, մարդկային հոգեբանությունը զգալը, գրական ոճը Բայց դե սա, իհարկե, մեծապես չափազանցեցված է -



ոչ բոլորն ու ոչ միշտ են այդ վիճակում: Իսկ Բրիտանիայի այդ թագուհին երևի թե մեր որոշ հիանալի հայ աղջիկների ճկույթի եղունգն էլ չարժի...

Lion ջան, շատ շնորհակալ եմ բարի խոսքերի համար , բայց հավատա, որ չեմ չափազանցրել: Կարող ես կարդալ վերևում նշածս հոդվածը, իսկ "պապ ջան, մամ ջաների" պահով էլ այս հոդվածը: Իրական մարդկանց կյանքի մասին է:
http://ankakh.com/2011/07/132046/

[Lion]

Չէ, ես բան չեմ ասում - երևույթն իրոք կա, պետք չէ այն անտեսել, դրա դեմ պետք է եռանդուն կերպով պայքարել և այս տեսակետից գրվածքդ հիանալի մի բան է: Ուղղակի ասում եմ, որ տենց համընդհանուր բնույթ չի կրում, էլի - օրինակ, իմ ազգականների մեջ չգիտեմ տղամարդ, որ կնոջ հետ այդպես վարվի...

[ivy]

Վիճահարույց հարց ա: Միանշանակ չի կարելի ասել: Չեմ կարծում, որ ամեն օր ծեծ ու ջարդ ուտող կինը մանկությունից հենց դա ա երազել: Պետք ա հաշվի առնել հանգամանքները, միջավայրը: Հայկական իրականության մեջ տարածում գտած էս հարցին ո՞նց են վերաբերվում հենց էտ միջավայրում: Տատիկս բաժանվել էր ամուսնուց ու իր 3 երեխաներին մենակ է մեծացրել: Ինչ զրկանքներ ասես որ չի տեսել: Ինչ պարսավանքների ու բամբասանքերի ասես որ չի արժանացել: Հենց էտ նույն մարդիկ ովքեր ասում էին, որ «նման ամուսնու հետ ապրելը հանցագործություն է», պատի տակին քրթմնջում էին, որ « եթե լավ կին լիներ կմնար ու կապրեր: Բա մենք ոնց ենք անում: Հա ինչ անենք: Մեզ էլ են խփում: Ամեն խփածի համար տուն պիտի քանդենք, երեխեքին որբ թողենք»: Բայց դե ինքը ուժեղ կին էր: Ուներ աշխատանք և կարողացել էր ապահովել իր երեխաներին: Բայց հաստատ գիտեմ, դա էլ իր երազած կյանքը չէր ու չեմ էլ կարծում, որ երջանիկ էր:

Իսկ ես «երազած» կյանքի մասին ոչինչ էլ չեմ ասել... Ես ասում եմ՝ ամեն մարդ իր ստեղծած կյանքին է արժանի, ու արդեն կարևոր չի՝ դա իր երազած կյանքն էր, թե չերազածը:
Էնպես որ, քո պատմածը չի հակասում իմ ասածին...

[Sambitbaba]

Ծնվելու պահից սկսվում է սեռային դիսկրիմինացիան ու շարունակվում այնքան ժամանակ մինչև աղջիկը դառնում է ձեռնասուն շնիկ,կամակատար,հլու,բեռ կրող եզ:Հենց այսպիսին են քանդակում մեր աղջիկներին մեր ծնողները: ...այսպիսի աղջիկներն են որակվում իբրև ավանդական դաստիարակություն ունեցող,համեստ, մի խոսքով տան աղջիկ,որովհետև հենց այսպիսիներին են սիրում մեր "ավանդական" տղաները:

Ինձ թվում է, դեմ չես լինի, սիրելի Գեա, եթե ես, որպես հակառակ սեռի ներկայացուցիչ, մի փոքրիկ ուղղում մտցնեմ քո հոյակապ գրառման մեջ:

Այդպիսիներին չեն սիրում, քանզի ոչ մի իրեն հարգող տղամարդ չի կարող սիրահարվել ոչ նունիսկ Միքելանջելոյի քանդակին, ոչ ամենաձեռնասուն շնիկին և ոչ էլ եզին: Այդպիսիների վրա ամուսնանում են: Իսկ սիրում են, "կակ ռազ", ոչ այդպիսիներին: Առավել ևս այն քո ասած "ավանդական" տղաները…