***

[Alphaone]

Հարավային քամին
Իր թևերինն առավ
Սակուռայի տերևները:
Լուսնի տակ պարեցին
Թերթերը,
Քամին
Ու գարունը:
Հանամին անցավ
Առանց
Վարդագույն ու ճերմակ
Ծաղիկների:
Պատվազրկված գարունը
Լոկ մի ելք գիտեր՝
Խարակիրի:
Ժամանակներում,
Որ մոռացվել են արդեն,
Սպիտակ էին
Սակուռայի ծաղիկները:
Լուսնի կախարդանքը
Խառնվեց գարնան
Կարմիր մահին,
Հոսեց հողի սիրտը,
Սակուռայի արմատներով
Ծառի սիրտը բարձրացավ…
…ու այդուհետ,
Մարդիկ ամեն անգամ
Հանամիի ժամանակ
Կարող են դիտել
Ծաղկաթերթերից ծնված
Վարդագույն ու ճերմակ
Ամպերի հրաշքը:

[Alphaone]

Դատարկում ես զարդատուփը,
Ու հերթով դեն նետում իրեր,
Որոնք սիրում էիր կրել…
Մի պահ ձեռքերդ դողում են,
Շոյում ես ծանոթ մատանին,
Մի պահ, լոկ մի պա՜հ հապաղում են,
Բայց միտքդ ուզածը կանի:
Դատարկում ես զարդատուփը,
Ու դեն նետում տանջող հուշեր,
Ինչպես արևը՝ գիշեր:
Դեն ես նետում ծանո՜թ հուշեր,
Որ փայփայել էիր կյանքում,
Որ հետ կգան ինչպես փշեր՝
Ծակծկվելով սմքած հոգում:
Դատարկում ես զարդատուփը՝
Դեն նետելով երազանքներ,
Որոնք քեզ նա էր նվիրել…
…
Դատարկում ես զարդատուփը,
Աղմուկով փակում ես խուփը,
Ինքդ քեզ՝ բարի գիշեր…

[Alphaone]

Մեռավ լուսաբացը,
Դիտորդ էր մի խեղճ,
Առանց ձգտումի,
Առանց չարության,
Նա անցորդ էր լոկ,
Որ անցավ, տեսավ,
Թե ինչես մեռավ իր լուսաբացը:
Կեսօրին երկար անձրև էր տեղում,
Անձրևանոցը մոռացել էր լուսաբացում,
Ու մերկ ուսերով բարակ շրջազգեսը հագին
Անձրևի հետ դողում էր ու սպասում նոր լուսաբացի,
Որ երբեք չէր գալու:
Իրիրկուն չեկավ,
Անձրևի հետ,
Կորավ կեսօրին,
Մինչդեռ մեռած էր
Դեռ լուսաբացին:
Թաղման թափորը ձգվում էր երազանքից իրականություն,
Ներկա էին ուրվականներ ու վհուկներ,
Կային հատուկենտ տխրադեմ մարդիկ ու լուսաբացը,
Այո, լուսաբացի ուրվականը ևս եկել էր՝
Մասնակցելու սեփական հուղարկավորությանը,
Որ նայի իր բարակ, թաց շրջազգեստին.
Անձրևի աշխարհում
Հենց այդ շրջազգեստը մեզավոր ճանաչի
Իր մահվան համար,
Ու դժոխքում հոգու փոխարեն շրջազգեստ վառվի:
Մեռավ լուսաբացը:

[Alphaone]

Կղզիացել էր բանականությունն ու միայնակ էր,
Ձեռնոցը նետված էր աշխարհի դեմքին,
Պատերազմ էր գուժում սուրհանդակը:
Սուրհանդակի կանաչ սանդալներն անհեթեթության աստիճան ուրախ էին,
Բնության զարթոնքի խորհուրդ ունեին նորաբաց գարնան երանգով սանդալները,
Մարդն ատում էր պատերազմի սուրհանդակին, կանաչ սանդալներն ու գարունը:
Պատմում էին հեռավոր երկրի քաղաքի մասին,
Քաղաք, ուր չկար ոչ ցավ, ոչ կռիվ, ոչ մի պատերազմ,
Քաղաք- կղզի…
Այն հորինել էր խելագար բանականությունը չգժվելու համար:
Քաղաք-կղզի…
Կղզիացել էր բանականությունն ամբոխի ճիրաններում,
Ու արդեն սրտում էր ապրում, միմիայն սրտում՝
Աչառու ուղեղից դավաճանված բանականությունը վերացարկվել էր խղճի:
Պատերազմ էր աշխարհում ու միայն մի քաղաք կար,
Որ հրաժարվում էր աշխարհամարտին իր դրոշը բարձրացնել,
Իր սպիտակ դրոշը՝ անկյունում աղավնի պատկերաված՝
Աշխարհի վերջին սև աղավնին սպիտակ դրոշի անկյունում:
Քաղաք-կղզի…
Բոլոր ինքնասպանները հայտնվում եմ քաղաք կղզում,
Ուր վերապրում են իրենց զգացած ցավն ու այն ցավը,
Որ վասն իրենց ուրիշները կրեցին սրտերում,
Սրտերո՜ւմ
Ուր թաքնվել էին հույզերն ու բանականությունը:
Մի տար մարդուն քաղաք-կղզի, ծուռ ճանապարհ,
Մարդուն հայտնի է ճշմարտությունը,
Որ լոկ թույլերն ու հիրավի հզորներն են
Օճառած պարանից կամովին հրաժարվում:
Երեկ նա թույլ էր,
Այսօր՝ հզոր,
Պետք չէ արդեն քաղաք-կղզի,
Եթե անգամ աշխարհում պատերազմ է՝
Բոլորի պատերազմը բոլորի դեմ:
Կանաչ սանդալներով սուրհանդակը հերթական գարունն է բերում…

[Alphaone]

Անձրև է հոսում ճաքճքած հողի տապ երակներում,
Ամպերը վաղուց լուսինն ամրակուռ զնդան են նետել,
Դեռ որոնում է ամառն իր հյութեղ, պայծառ ներկերում
Այն առեղծվածը, որ պողպատաձույլ գութանն էր հերկել:
Արևոտ ներկեր…
Հարբած լուսինը լողում է քամու պաղ պոռթկումներում,
Ամպեղեն նյութի այս շղարշները պարզապես ջուր չեն.
Երբ բնությունն է դառնում խավարին խղճուկ նվիրում,
Վերջին պատառում վերջին անուրջի իջնում է գիշեր:
Անձրևոտ հուշեր…
Երկնային հեռվում մի հին ուրվական աստղերն է հերկում,
Հետո հնձում է մեռած աստղերի լույսը դեռ ապրող,
Առեղծվածների ու հրաշքների մոգական երկրում
Ոգին սահում է, ոգին թռչում է, ոգին՝ լուսաշող:
Ես դառնում եմ հող…

[Արէա]

Չգիտեմ ճիշտ եմ անում, որ գրում եմ, բայց կեսերից ուղեղս կախում ա, չեմ հասկանում ինչի մասին ա խոսքը: Ամեն ինչ շատ բարդ, խճճված ու խորթ ա: Հասարակ մահկանացուների մասին ու համար գրված գործեր ունե՞ս: Կկարդայի մեծ հաճույքով:

[Alphaone]

Դե շուտ ասեիք, ես էլ թիթիզանում, փիլիսոփայություններ եմ դնում... Իսկ եթե լուրջ, լիքը տարբեր ոճերի չափածո գործեր ունեմ, բայց սկզբում իմ ամենասիրած գործերը դրեցի, ու ինչպես միշտ, ամենասիրած գործերս միայն ինձ են դուր գալիս... )))

[Alphaone]

ԱՆՔՆՈՒԹՅՈՒՆ

Կեսգիշեր, պաղ մշուշ, շշուկներ,
Արթնանում է մռայլ մի մորմոք,
Ու գիշերն ինչպես չար մարդակեր,
Հոշոտում է հոգիդ անամոք:
Հին մտքեր, հին մեղքեր, հնություն,
Սև բորբոսն է քաղաքը քանդում,
Թափառում է փոշոտ փողոցում
Մի քամի անանուն ու անտուն:
ՈՒ վայում է քանդված մայթերին
Մի քամի, հին քամի իմաստուն,
Ու ցրում աստղային եթերում,
Սառույցե մառախուղը տրտում:
Ու սպասում, ու ստվերներ, լուսաբաց,
Արեգակն է գիշերը ջնջում,
Զարմացած ու նաև զարհուրած՝
Ամոքում ես փնջում ու ննջում:

[Արէա]

Մորմոքն ի՞նչ ա: Իսկ մռայլ մորմո՞քը: Հասկանում եմ, որ անամոքի համար ա էդ մորմոքն եկել էդտեղ, բայց մորմոքն էլ, անամոքն էլ էդտեղ անելիք չունեն: Տերյանը երբ օգտագործում էր մորմոք ու անամոք բառերը, գեղեցկության ու հանգի համար չէր անում, նա առօրյաում էլ էր էդ բառերն օգտագործում, իր նամակներում շատ կան նման արտահայտություններ, բայց դու դրանք իրականում չես օգտագործում չէ՞: Անձամբ ես չեմ կարողանում էդ բառերի խորությունը զգամ ու ինձ որևէ զգացմունք չեն փոխանցում դրանք, որովհետև խորթ են ինձ էդ բառերը, համոզված էմ՝ խորթ են նաև քեզ, ուրեմն ի՞նչներիս են պետք դրանք:

Շարունակությունը շատ վատ չէր, բայց էլի վերացական պատկերներ են ինչ-որ, անձամբ ես որևէ կերպ չկարողացա պատկերացնել էդ ապտկերները, բառերը շատ են, ու խանգարում են: Սա իհարկե չափազանց սուբյեկտիվ կարծիք է: Երևի ես ուղղակի չեմ կարողանում ամբողջովին զգալ իմաստն ու խորությունը:

[Sambitbaba]

Երեք գործերդ սիրեցի: Եվ ընդհանուր մթնոլորտն էլ վատը չի:
Բայց Արէայի հետ, կներես, համաձայն եմ. ավելորդ բառերը կարծես թե իրոք շատ են:
Ինչպես նաև անհասկանալի բառերը: Օրինակ, ի՞նչ է նշանակում "սանդալների ուրախություն"…

Ես էլ եմ սիրում "Կղզիացած բանականության" ոճի պոէզիա, բայց սա հղկվելու շատ մեծ ցանկություն ունի կարծես:
Նման ոճի լավ տիրապետելու համար, կառաջարկեի կարդալ Ֆեդերիկո Գարսիա Լորկա: Համոզված եմ, որ շատ կօգնի:

[Alphaone]

Ափսոս դուք ինձ հետ առերես զրույց չեք ունեցել, կհասկանայիք: Ես երբեմն բառեր եմ կիրառում, որ շատերի համար թանգարանային են: Մինչև երևի 10-12 տարեկան ես սարսափելի դժվարությամբ եմ հասկացել խոսակցական հայերենը, ապրել եմ թե Երևանում, թե գյուղում, թե գյուղաքաղաքում, բայց, միևնույն է, իմ բառապաշարում մորմոքն էլ, անամոքն էլ, մեր Բյուրի չսիրած վեհն էլ ու էլի լիքը նման բառեր կան, որ ինձ համար սովորական, խոսակցական, առօրեական են

[Alphaone]

Sambitbaba, ինձ ներեցեք, մինչ կպատասխանեի Արեաին, Դուք էլ եք մեկնաբանել, միայն նոր կարդացի: Ուրախ սանդալները բավական պարզ է՝ մանկական հագուստի խանութի ցուցափեղկն ուրախ գույների խառնուրդ է, ակամա այդ իրերը իրենց երանգներով պայծառ տրամադրություն են հաղորդում, դրանք ուրախ իրեր են, միչդեռ դագաղագործի կրպակի շուրջ ակամա մռայլություն ես զգում: Ու երբ մռայլ խորհուրդ ունեցող իրերը սկսեն վառ գունավորել, դա անհեթեության աստիճանի ուրախը կդառնա, ինչպես ինձ մոտ պատերազմի սուրհանդակի սանդալներն էին: Մյուս կողմից, եթե դա կարդացել ու չեք հասկացել, նշանակում է դա իմ թերությունն է, ես չեմ կարողացել ինչպես հարկն է ներկայացնել, դրա համար կլսեմ բոլոր կարծքիներն ու կհղկեմ

[Alphaone]

Հիմա մնացել է իմ կեսը,
Մյուսը կեսը կմեռնի գիշերում
Ու կհեռանա իմ մեծ կրկեսը
Որիշ աշխարհներ՝ հյուախաղերի:
Ու Գայլի տունը կայրեն չար լեզուները,
Ու Ջոնն ինձ հետ ողջ գիշեր կխմի,
Ես եկա առավոտյան, կհեռանամ գիշերը,
Կյանքին՝ կարեկից, բախտին՝ թշնամի:

Ջեկ Լոնդոնի հիշատակին

[Alphaone]

ԱՊՍՏԱՄԲՈՒԹՅՈՒՆ

Չարությունը չէր,
Որ առաջ տարավ
Հզոր ուժը մեր
Ընդդեմ աշխարհի,
Բայց մեր մեջ կային
Մարդիկ չարադավ,
Որ կոխկրտեցին
Մեր միջի բարին:
Եվ հորինեցինք,
Որ կգա մի օր
Մի մեծ առաջնորդ
Էությամբ բարի,
Որ նա կծնվի՝
Անսահման հզոր,
Իսկ մենք կդառնանք
Նրա հետ արի:
Մենք հորինեցինք՝
Նրա ուժի հետ
Հզոր ուժը մեր
Բարի կդառնա,
Կկորչեն չարի
Ստվերները հավետ,
Եվ նոր զորություն
Հոգում կարթնանա:
Սպասելով նրան՝
Չնկատեցինք,
Որ ի զորու ենք
Մենք հաղթել չարին,
Որ մենք էլ արեն
Առաջնորդ էինք՝
Անսահման հզոր,
Չարի դեմ Արի:

[Վոլտերա]

Չգիտեմ ճիշտ եմ անում, որ գրում եմ, բայց կեսերից ուղեղս կախում ա, չեմ հասկանում ինչի մասին ա խոսքը: Ամեն ինչ շատ բարդ, խճճված ու խորթ ա: Հասարակ մահկանացուների մասին ու համար գրված գործեր ունե՞ս: Կկարդայի մեծ հաճույքով:

Ռեմբոին հիշեցի, իր գրածներն էլ որ կարդում ես գլուխդ սկսում ա ցավալ, էնքան շատ են բառերի հոսքն ու մտքերը, դա մարդու ոճ ա, մտածելակերպ