Էնթոնի Դե Մելլո

[Sambitbaba]

@ @ @


Վարպետը երբեք ոչ ոքի հետ չէր վիճում, քանզի գիտեր, որ վիճողները ոչ թե Ճշմարտությունն են փորձում գտնել, այլ միայն ձգտում են ապացուցել իրենց իրավացիությունը: Մի անգամ նա ցույց տվեց վեճի "արժեքը".

- Կարագով հացն ընկնում է կարագը վե՞ր, թե վար:
- Իհարկե, վար:
- Ո՛չ, վեր:
- Իսկ ե՛կ ստուգենք:

Հացին կարագ քսեցին և գցեցին օդ: Հացն ընկավ կարագը վե՛ր:

- Ես հաղթեցի՛:
- Միայն այն պատճառով, որ ես սխալ թույլ տվեցի:
- Ի՞նչ սխալ:
- Կարագը սխալ կողմի վրա էի քսել:

[Sambitbaba]

@ @ @


- Կրոնական հավատքը, - ասում էր Վարպետը, - ոչ թե Իրականության հաստատում է, այլ ակնարկ, հուշում մարդկային ըմբռնման սահմաններից այն կողմ գտնվող ոմն գաղտնիքի վերաբերյալ: Կարճ ասած, կրոնական հավատքը՝ մատ է, որը Լուսինն է ցույց տալիս:

Որոշ հավատացյալներ այդ մատն ուսումնասիրելուց ավելի առաջ երբեք չեն ընթանում:

Ուրիշները զբաղված են նրանով, որ ծծում են այդ մատը:

Երրորդներն այդ մատն օգտագործում են նրա համար, որպեսզի իրենց աչքերը հանեն: Այդ կույրերը կրոնի հետևորդներն են:

Եվ միայն շատ քչերն են ընդունակ վերացարկվել մատից ու տեսնել այն, ինչ այդ մատը ցույց է տալիս, - այս վերջինները դուրս են ելնում հավատի սահմաններից և աստվածանարգողների համբավ են ձեռք բերում:

[Sambitbaba]

@ @ @


- Ո՞րն է, քո կարծիքով, աշխարհի ամենամեծ մեղքը, - ինքնահավանորեն հարցրեց տերտերը:
- Ուրիշներին մեղավոր համարելը, - պատասխանեց Վարպետը:

[Sambitbaba]

@ @ @

- Բոլոր մարդիկ մոտավորապես նույնն են՝ թե լավերը, և թե վատերը, - ասաց Վարպետը, որը տանել չէր կարողանում, երբ պիտակներ են կպցնում:
- Բայց մի՞թե կարելի է մի հարթակի վրա դնել սրբին և մեղավորին, - տարակուսած հարցրեց աշակերտը:
- Մենք բոլորս մի հեռավորության վրա ենք գտնվում արևից: Կարծում ես, այդ տարածությունը կկրճատվի՞, եթե դու երկնաքերի տանիքը բարձրանաս:

[Sambitbaba]

@ @ @



- Հանուն ճշմարտության ես համաձայն են ճանապարհվել ցանկացած ուղղությա՛մբ, - խանդավառ ասաց աշակերտը:

Վարպետը հաճելիորեն զարմացել էր:

- Ե՞րբ ես ճանապարհ ընկնում:
- Հենց որ դու ասես ինձ, թե ուր գնամ:
- Կարծում եմ, քեզ պետք է գնալ այնտեղ, ուր քեզ ցույց է տալիս քո քիթը:
- Հմ: Իսկ որտե՞ղ կանգ առնեմ:
- Որտեղ ուզում ես:
- Եվ ինչ, այնտեղ ճշմարտությու՞ն կգտնեմ:
- Դե հա: Այն կանգնած կլինի ուղիղ քո քթի առջև և կնայի քո կույր աչքերի մեջ:

[Sambitbaba]

@ @ @



- Դժվա՞ր է հասնել պայծառացման:
- Նույնքան դժվար է, որքան տեսնել այն, ինչը գտնվում է ուղիղ քո առջև:
- Մի՞թե դժվար է տեսնել այն, ինչ գտնվում է ուղիղ քո առջև:

Ի պատասխան Վարպետն անեկդոտ պատմեց.

Աղջիկը հարցնում է իր ընկերոջը.
- Դու ինձ մոտ ինչ-որ նոր բան նկատեցի՞ր:
- Նոր զգե՞ստդ:
- Ոչ:
- Կոշիկնե՞րդ:
- Ոչ: Ուրիշ բան:
- Հանձնվում եմ:
- Ես հակագազ եմ հագել:

[Sambitbaba]

@ @ @


- Առաջընթացը ոչ թե լուծում, այլ բազմապատկում է մարդու խնդիրները, - ասաց մի արհմիութենական գործիչ, որը Վարպետին տարել էր տեսնելու, թե ինչպես են ակոս փորում ժամանակակից տեխնիկայի օգնությամբ:
- Այս մեքենան խլել է մի քանի տասնյակ մարդու աշխատանքը, - ասաց այդ բարենորոգիչը: - Այն պետք է ոչնչացնել և աշխատանք տալ բահով զինված հարյուր հողափորների:
- Շատ ճիշտ է, - արձագանքեց Վարպետը, - իսկ ավելի լավ կլիներ այստեղ բերել թեյի գդալով զինված հազար մարդու:

[Sambitbaba]

@ @ @



Քարոզիչը Վարպետի մոտ եկավ լուրջ մտադրությամբ՝ հստակ հավաստիացումներ ստանալ նրանից, որ նա հավատում է Աստծոն:

- Դու հավատու՞մ ես, որ Աստված գոյություն ունի:
- Իհարկե, հավատում եմ, - պատասխանեսց Վարպետը:
- Դու հավատու՞մ ես, որ ամեն ինչ ստեղծել է Նա:
- Այո, այո: Իհարկե հավատում եմ:
- Իսկ ո՞վ է ստեղծել Աստծոն:
- Դու:

Քարաոզիչը սարսափահար եղավ այդ խոսքերից.

- Դու լրջորեն ուզում ես ասել, որ այդ ե՞ս եմ ստեղծել Աստծոն:
- Այն Աստծոն, որի մասին դում մշտապես մտածում և խոսում ես, - հանգիստ պատասխանեց Վարպետը:

[Sambitbaba]

@ @ @



Վարպետին հոգներցրել էին զրույցներն այն մարդկանց հետ, որոնք պատրաստ էին մինչև իրենց օրերի վերջն անվերջ պնդել Աստծո գոյության մասին կամ վիճել Նրա ծագման մասին, դրա հետ մեկտեղ արհամարհելով ինքնագիտակցման կարևորագույն խնդիրը, որն ի վիճակի է ազատագրել մարդուն և բացել նրան սիրո համար:
Մի խմբի, որը Վարպետին խնդրում էր պատմել իրենց Աստծո մասին, նա ասաց.

- Ցավոք, դուք ավելի շատ ձգտում եք խոսել Աստծո մասին, քան տեսնել Նրան: Եվ դուք Նրան տեսնում եք այնպիսին, ինչպիսին Նրան պատկերում է ձեր երևակայությունը, այլ ոչ այնպիսին, ինչպիսին նա կա իրականում: Բայց Աստված տեսանելի է բոլորի համար, Նա չի թաքնվում: Ինչու՞ ուրեմն դատարկաբանել: Բացեք աչքներդ և նայեք:

Ավելի ուշ նա ավելացրեց.

- Աստծոն տեսնելը՝ աշխարհի ամենահասարակ բանն է: Պետք է ընդամենը ազատագրվել սեփական պատկերացումներից Նրա մասին:

[Sambitbaba]

@ @ @



Աշակերտը հարցրեց Վարպետին.

- Ինչպե՞ս ազատագրվել ուտելու և հագնվելու անհրաժեշտությունից:
- Մենք ուտում ենք: Մենք հագնվում ենք:
- Չեմ հասկանում:
- Եթե չես հասկանում՝ հագնվիր ու կեր:

Ավելի ուշ Վարպետն ավելացրեց.

- Դու երբեք չես վեհանա նրանից, ինչից խուսափում ես:

Եվ ավելի ուշ.

- Նա, ով ձգտում է վեհանալ լավ պատրաստված ուտեստի և լավ կարված հագուստի վրա, հոգևոր լինել չի կարող:

[Sambitbaba]

@ @ @



Մեկնաբանելով Հիսուսի արտահայտությունը "մժղուկները քամող և ուղտերը կուլ տվող*" մարդկանց մասին, Վարպետը պատմեց, որ մի անգամ, պատերազմի ժամանակ, նա որոշ մարդկանց թաքցրել էր եկեղեցու նկուղում: Ամբողջ օրը մարդիկ անց էին կացրել այնտեղ նստած, իսկ շուրջ բոլոր անընդմեջ արկեր էին պայթում: Երեկոյան կողմ երկու մարդ այլևս չկարողացան համբերել և ասացին.

- Վերջ, մենք այլևս չենք կարող: Ռմբակոծում են թե ոչ, մենք տուն ենք գնում:

Նրանք լքեցին թաքստոցը, բայց արդեն երեք րոպե անց հետ վերադարձան:

- Տեսնում եմ, փոխեցիք մտքներդ, - ժպտաց Վարպետը:
- Այո, - բարկացած պատասխանեցին նրանք, - դրսում անձրև է սկսվել:



@ @ @



- Վարպետն այնքա՜ն երջանիկ է թվում:
- Երբ ազատագրվում ես այնպիսի բեռից, ինչպիսին է էգոն, շա՜տ ավելի ուրախ ես քայլում:

- - - - - - -
* Մատթեոս. ԻԳ-24

[Sambitbaba]

@ @ @



Հարցրեցին Վարպետի կարծիքը ժամանակակից տեխնիկայի մասին: Նա մի պատմություն պատմեց.
Ցրված պրոֆեսորն ուշանում էր դասախոսությունից: Նա ցատկեց տաքսու մեջ և գոչեց.

- Քշի՛ր: Հնարավորինս արա՛գ:

Տաքսին ընթանում էր ամբողջ արագությամբ, երբ հանկարծ պրոֆեսորը հիշեց, որ վարորդին չի հայտնել հասցեն: Նա գոչեց վարորդին.

- Իսկ դուք գիտե՞ք, թե ուր եք գնում:
- Ոչ, պարոն, բայց ես սլանում եմ ամբողջ արագությա՛մբ:

[Sambitbaba]

@ @ @



- Եվ այնուամենայնիվ, ի՞նչ է պայծառացումը:
- Իրականությունը ոչ աղավաղված տեսնելու ունակությունը:
- Իսկ մի՞թե մենք իրականությունը տեսնում ենք ոչ այնպիսին, ինչպիսին այն կա:
- Օ՜, ոչ: Շատերը տեսնում են ոչ թե իրականությունը, այլ իրենց պատկերացումը նրա մասին:
- Իսկ ի՞նչ տարբերություն:
- Տարբերությունը հետևյալն է. մի բան է մտածել, որ խեղդվում ես մոլեգնած ծովում, և լրիվ այլ բան է գիտենալ, որ չես խեղդվի, քանի որ մի քանի կիլոմետր շառավիղով քո շուրջ ջուր ընդհանրապես չկա:

[Sambitbaba]

@ @ @


Հոգեբույժը եկավ Վարպետի մոտ.

- Ինչպե՞ս եք դուք հաղթում նեվրոզները, - հարցրեց նա:
- Ես ազատում եմ նրանցից:
- Բայց ինչպե՞ս:
- Խնդիրները լուծելու փոխարեն, ես ավերում եմ նրանց ծնող էգոն:
- Իսկ ինչպե՞ս ես ոչնչացնեմ իմ էգոն:
- Սեփական մտքերիդ բանտից տեղափոխվիր զգացմունքներիդ աշխարհ, - պատասխանեց Վարպետը:

[Sambitbaba]

@ @ @


Վարպետը նայեց իր առջև նստած քարոզչին: Սա իր հավատի մոլեգին հետևորդն էր և ինքնահավանորեն ենթադրում էր, որ բարի գործեր է կատարում:

- Բարեկամս, ես երբեմն մտածում եմ, որ երբ մեռնելու ժամանակը գա, դու կմահանաս, այդպես էլ չիմանալով, թե ինչ է կյանքը, - ասես թե կյանքն անցել է քո կողքով:

Հետո նա ավելացրեց.

- Ավելին. դու քայլում էիր մի ուղղությամբ, իսկ Կյանքը՝ հակառակ:



@ @ @


Երբ քարոզիչը սկսեց խոսել Բարի Լուրերի մասին, Վարպետն ընդհատեց նրան.

- Այդ ի՞նչ բարի լուրեր են, եթե այդքան հեշտ է ընկնել դժոխք և այդքան դժվար՝ դրախտ: