Հովհաննես Թումանյան

[Artgeo]

ՀԻՆ ՕՐՀՆՈՒԹՅՈՒՆ

Կանաչ, վիթխարի ընկուզենու տակ,
Իրենց հասակի կարգով, ծալպատակ,
Միասին բազմած,
Մի շըրջան կազմած,
Քեֆ էին անում
Եվ ուրախանում
Մեր հըսկա պապերն ու մեր հայրերը՝
Գյուղի տերերը։

Մենք, առույգ ու ժիր գեղջուկ մանուկներ,
Երեք դասընկեր,
Նըրանց առաջին գըլխաբաց կանգնած,
Ձեռքներըս խոնարհ սըրտներիս դըրած,
Զի՜լ, ուժեղ ձայնով նըրանց ըսպասում—
Տաղ էինք ասում։

Երբ զըվարթաձայն մեր երգը լըռեց,
Մըռայլ թամադեն բեղերն ոլորեց,
Նըրա հետ վերցրին լիք բաժակները
Բոլոր մեծերը
Ու մեզ օրհնեցին.— «Ապրե՛ք, երեխե՛ք,
Բայց մեզ պես չապրեք...»

ժամանակ անցավ, նրանք էլ անցան,
Զըվարթ երգերըս վըշտալի դարձան.
Եվ ես հիշեցի մեր օրը լալիս,
Թե մեզ օրհնելիս
Ինչու ասացին.— «Ապրե՛ք, երեխե՛ք,
Բայց մեզ պես չապրեք...»

Խաղաղությո՜ւն ձեզ, մեր անբա՛խտ պապեր,
Ձեզ տանջող ցավը մե՛զ էլ է պատել։
Այժըմ, տըխրության թե քեֆի ժամին,
Մենք էլ՝ օրհնելիս մեր զավակներին՝
Ձեր խոսքն ենք ասում.— «Ապրե՛ք, երեխե՛ք,
Բայց մեզ պես չապրեք...»

1887

http://wikisource.org/wiki/ՀԻՆ_ՕՐՀՆՈՒԹՅՈՒՆ

[ihusik]

Դու քո ճամփեն գնա, քույրիկ,
Եվ թող լինի նա պայծառ:
Ինձ մի ժպտա, ինձ մի սիրիր,
Ես ընկեր չեմ քեզ համար:
Ելած կյանքի ամեն ճամփից,
Կարոտներով անմեկին,
Ագահ, անվերջ ու անհանգիստ
Թափառում է իմ հոգին:
Մի ձեռք չկա, մի գիրկ չկա`
Պահի նրան իրեն մեջ,
Խենթ, խելագար գնում է նա
Ձգտումներովն իր անվերջ:
Եվ ով գիտի` դեռևս անմեղ
Քանի հոգի կտանջի,
Եվ ով գիտի` ինչ մութ, ահեղ
Անապատում կհանգչի…
Դու քո ճամփեն գնա, քույրիկ,
Եվ երբ լինենք մենք հեռու,
Աղոթք արա, որ մյուս անգամ
Չհանդիպենք իրարու:
……………………………….
Ներիր, ով կույս, որ հուզեցի
Խաղաղ կուրծքդ կուսական,
Մեղսոտ սրտով ես չուզեցի
Կործանել քո ապագան:
Այն մի անմեղ խաղ էր, հոգիս,
Պատանեկան հասակի,
Որ անցնելով պատճառ դարձավ
Քո աչքերիդ արցունքի:
Ես գուշակել չկարացի
Կյանքի վճիռն անարդար,
Անգիտությամբ ես հարուցի
Այդ փոթորիկն անդադար:
Ներիր, ով կույս, բուռն եռմունքին
Պատանեկան կրքերի,
Ներիր, հոգիս, որ մատնեցին
Քնքուշ սիրտդ վշտերի:
………………………………………..
Մի որոնիր մի ժամանակ
Արհամարածդ` այս կրծքի տակ,
Հառաչանքով դուրս թռավ նա,
ՈՒ դատարկ է տեղը հիմա…
Էլ մի կանչիր, մի լար իզուր.
Քո արցունքից միայն տխուր
Հին-հին հուշեր պիտի զարթնեն,
Եվ ինչ օգուտ… ուշ է արդեն…
……………………………………..
Ոհ, խնայեցեք, մի հիշեցնեք ինձ,
Թե ինչպես էր նա արտասուք թափում,
Երբ, արդեն խաբված նենգավոր խոսքից,
Անձնուրայս սիրույս էլ չէր հավատում:
Ոհ, մի հեշտացնեք` այդ խոսքեր են լոկ
Եվ չեն դարձնելու կորուստս անգին,
Անտարբեր եք դուք, դեռ ձեզ անողոք
Բախտը չի մատնել սիրո վտանգին:
Մ ի հիշեցնեք, մի, թե ինչպես դաժան
Մարդիկ մեզ այսպես ջոկեցին հավետ,
Թե ոնց եմ ապրում նրանից բաժան,
Իմ նոր սիրուհու – իմ լուռ վշտի հետ:
………………………………………………
Երկու աչքով լալիս էր նա,
Վճիտ կաթիլքն արտոսրի
Թափվում էին կրծքի վերա
Սև աչքերից այն կուսի:
Նուրբ շրթունքը այրվում էին
Մատաղ սրտի կրակից,
Եվ համարձակ իմ առաջին
Լալով պատմում էր նա ինձ:
Ես ակնապիշ լսում էի
Այն պատկերով հիացած,
Եվ հիշում եմ միմիայն վերջի
Նրա խոսքերն, որ ասաց`
<<…Ախ, չարտասվել ես չեմ կարող,
Ծանր է ապրել սիրազուրկ…>>,
Եվ բարձրաձայն հեկեկալով
Դարձյալ թափեց արտասուք:
……………………………………….
Եթե մի օր անուշ ընկեր,
Գաս այցելու իմ շիրմին
ՈՒ նորաբույս վառ ծաղիկներ
Տեսնես փռված չորս կողմին,
Դու չկարծես, թե հասարակ
Ծաղիկներ են ոտքիդ տակ,
Կամ թե գարունն է այն բերել,
Իմ նոր տունը զարդարել:
Նրանք չերգած իմ երգերն են,
Որ սրտումս ես տարա,
Նրանք սիրո են խոսքերն են,
Որ դեռ չասած ես մեռա:
………………………………………….
-Ինչու՞ էդպես ինձ մոռացար,-
Ասավ աղջիկն ինձ մի օր:
-Ինչու՞ էդպես մեզ մոռացար,-
Գանգատվեցին սար ու ձոր:
-Ոհ, մի հարցնեք, հին ընկերներ,
Ինչու էլ չեմ երգում ձեզ.
Շատ եմ փոխվել էն օրից վեր.
Էնպես մի ցավ ունեմ ես…
-Ի՞նչ է ցավդ, մի ճար անենք,-
Ասավ աղջիկն անձնվեր.
-Ի՞նչ է ցավդ, տուր մենք տանենք,-
Ասին սարերն ու ձորեր:
-Ոհ, չէ, սիրուն, էլ ոչ մի սեր
Ճար չի անիլ իմ սրտին,
Դուք էլ, անուշ սար ու ձորեր,
Չեք դիմանա էս դարդին:

[Srtik]

ՀԻՆ ՕՐՀՆՈՒԹՅՈՒՆ

http://wikisource.org/wiki/ՀԻՆ_ՕՐՀՆՈՒԹՅՈՒՆ

Շնորհակալ եմ...