Լիբերալիզմի (ազատականության) սահմանները

[Շինարար]

Ժող, ի՞նչ ասել է՝ ծայրահեղ լիբերալիզմ: Բյուրը ու Տրիբունը ոնց որ կարճ բանաձևով կողքի թեմայում ասացին, բայց ոնց որ չհասկացա: Ընդհանրապես ի՞նչ ա էս լիբերալիզմը, մեզ պե՞տք ա ընդհանրապես, ու կա՞ արդյոք ազատության սահմաններ, որոնց անցնել չի կարելի: Էն շաբլոն ֆրազը, որ իմ ազատության սահմանն այն ա, որտեղ քո քոնն ա սկսվում, գիտեմ: Չէ, էդ չեմ ասում: Ոչ մեկին էլ չի կպչում էդ ազատության սահմանը, ոչինչ ոչ մեկի չի պարտադրում, բայց մտածում ես՝ չափն անցնում ա ոնց որ: Կա՞ տենց բան, ու կա՞ն տենց դեպքեր, որ հա էլի, արդեն էդքան չի կարելի: Բայց ախպոր պես, էկեք լուրջ էլի: Ասենք՝ եզդիները որ խնդիրներ ունեին, մեր երկիրը իր գիրկը բացեր նրանց առաջ: Դա կարա՞ր չափից անց լիբերալություն լիներ: Կգան, հայերից կշատանան, մեր ազգային շահերին վնաս ա և այլն, կարա՞ ձեր կարծիքով էս կարգի մտածողությունը գոյության իրավունք ունենա:

[Chuk]

Բացարձակ ազատականություն գոյություն չունի: Յուրաքանչյուր ազատականի համար էլ կա ինչ-որ սահման, որից էն կողմ ինքը չի գնում, ու էդ սահմանը շատ ինդիվիդուալ ա:

Ազատական գաղափարախոսությունը քաղաքականության մեջ վերջին հաշվով, իմ պատկերացմամբ, մոդել ա երկիրը կառավարելու համար: Ու եթե տեսնում ես, որ էսինչ խմբի համար երկրիդ դռները բացելով վտանգում ես քո երկիրը, ապա տվյալ տարածքում ազատականության սահմանը կտրուկ փոխվում ա՝ սահմանափակելով էդ մուտքը: Բայց դե ընդհանուր դեպքում ազատականության գաղափարախոսությունը խթանում է տենց խմբերի դեմ երկրիդ դռները բացելու տարբերակը:

[StrangeLittleGirl]

Ամեն մարդ իր սահմաններն ունի, ոնց որ ասեցի նախորդ թեմայում: Իմ արժեհամակարգում մարդու ազգային ինքնության գիտակցումը շատ կարևոր դեր ունի, ու ես պատրաստ եմ պայքարելու նրա համար, որ ամեն մարդ իրավունք ունենա իր ազգային ինքնությունը դրսևորելու ու պատրաստ եմ ջանք ներդնել, որ ոչնչացող ինքնությունները պահպանվեն: Ես ընդունելի եմ համարում, որ մարդիկ ապրեն էնտեղ, որտեղ ուզում են: Բայց դրա հետ մեկտեղ ես ակնկալում եմ, որ տվյալ անձը պետք ա յուրացնի հյուրընկալողի մշակույթը: Ու ակնկալում եմ նաև, որ դա չպետք ա անի իրա սեփական մշակույթն ուրանալու հաշվին: Ու հա, կարծում եմ՝ եզդիներին Հայաստան թողնելը հրաշալի քայլ կլիներ ու ծայրահեղ լիբերալ չէր լինի:
Ես դեմ չեմ, եթե հատուկենտ քաղքենի հայեր իրանց էրեխեքին տանեն ռուսական դպրոց, բայց եթե տեսնեմ, որ դա միտում ա դառնում, դուրս կգամ փողոց ու կպահանջեմ հայ էրեխեքին ռուսական դպրոց չթողնել:
Ես դեմ չեմ, որ մի քանի դուռակ հայերենը լատինատառ գրի, բայց եթե տեսնեմ, որ շատերի լատինատառ գրելու պատճառով հայերեն գրին վտանգ ա սպառնում, դուրս կգամ փողոց ու սաղ լատինատառ գրողների դեմքին կթռնեմ:
Ես դեմ չեմ, որ Դաիայում արաբները գեթոյացած ապրեն, բայց եթե տեսնեմ, որ էնքան են շատանում, որ սկսում են իրենց օրենքները Դանիային պարտադրել, դուրս կգամ փողոց ու կպահանջեմ, որ արաբներին էլ չթողնեն Դանիա:
Ես դեմ չեմ, որ դանիացին ինձնից դանիերեն իմանալ պահանջի, բայց եթե պահանջի, որ էրեխեքիս հետ դանիերեն խոսեմ, դուրս կգամ փողոց ու մեջտեղի մատ ցույց կտամ:

[Շինարար]

Ես դեմ չեմ, որ Դաիայում արաբները գեթոյացած ապրեն, բայց եթե տեսնեմ, որ էնքան են շատանում, որ սկսում են իրենց օրենքները Դանիային պարտադրել, դուրս կգամ փողոց ու կպահանջեմ, որ արաբներին էլ չթողնեն Դանիա:

գուցե պահանջե՞ս, որ թույլ չտան ուղղակի իրանց օրենքները պարտադրել:

[StrangeLittleGirl]

գուցե պահանջե՞ս, որ թույլ չտան ուղղակի իրանց օրենքները պարտադրել:

Չէ, կպահանջեմ, որ չթողնեն, որովհետև իրանց շատանալու դեպքում իրանք դառնում են մեծամասնություն, հետևաբար ազդում են ընտրությունների արդյունքների վրա, հետևաբար ընտրվում ա իրանց ձեռնտու խորհրդարան, հետևաբար իրանց օրենքները պարտադրում են դանիական հասարակությանը:

[Շինարար]

Չէ, կպահանջեմ, որ չթողնեն, որովհետև իրանց շատանալու դեպքում իրանք դառնում են մեծամասնություն, հետևաբար ազդում են ընտրությունների արդյունքների վրա, հետևաբար ընտրվում ա իրանց ձեռնտու խորհրդարան, հետևաբար իրանց օրենքները պարտադրում են դանիական հասարակությանը:

Դե ուրեմն իրանց պետք ա նորմալ ինտեգրել:

[StrangeLittleGirl]

Դե ուրեմն իրանց պետք ա նորմալ ինտեգրել:

Համաձայն եմ: Բայց ինտեգրումը չպետք ա իրանց մշակույթից հրաժարացնելու հաշվին անել:

[Chuk]

Չէ, կպահանջեմ, որ չթողնեն, որովհետև իրանց շատանալու դեպքում իրանք դառնում են մեծամասնություն, հետևաբար ազդում են ընտրությունների արդյունքների վրա, հետևաբար ընտրվում ա իրանց ձեռնտու խորհրդարան, հետևաբար իրանց օրենքները պարտադրում են դանիական հասարակությանը:

Այ դրա համար եմ կարծում, որ ազատականության սահմանը շատ ա կախված ոչ միայն տվյալ անձի ինդիվիդուալությունից, այլև տվյալ տարածքից: Որովհետև նման իրավիճակներում արագորեն շատերն են նույն կերպ փոխում ազատականությանը սահմանը:

Վերցնենք Շինարարի բերած եզդիների օրինակը: Իմ ճանաչած լիբերալների մեծ մասը կողմ էին, իրենց առաջ երկրի դռները բացելուն, օգնելուն, օժանդակելուն: Բայց վստահ եմ, եթե էնպիսի հոսք լիներ, որը կսկսեր սպառնար մեր ինքնիշխանությանը, այդ նույն մարդկանց մոտեցումը վայրկենական, բոլորինը միաժամանակ կփոխվեր:

[Շինարար]

Այ դրա համար եմ կարծում, որ ազատականության սահմանը շատ ա կախված ոչ միայն տվյալ անձի ինդիվիդուալությունից, այլև տվյալ տարածքից: Որովհետև նման իրավիճակներում արագորեն շատերն են նույն կերպ փոխում ազատականությանը սահմանը:

Վերցնենք Շինարարի բերած եզդիների օրինակը: Իմ ճանաչած լիբերալների մեծ մասը կողմ էին, իրենց առաջ երկրի դռները բացելուն, օգնելուն, օժանդակելուն: Բայց վստահ եմ, եթե էնպիսի հոսք լիներ, որը կսկսեր սպառնար մեր ինքնիշխանությանը, այդ նույն մարդկանց մոտեցումը վայրկենական, բոլորինը միաժամանակ կփոխվեր:

Չուկ, էդ եզդիների օրինակը տպավորվել ա, որովհետև իրոք ֆեյսբուքում ստատուսներ եմ տեսել, որ մարդիկ լրջորեն գրում էին, թե թողանք՝ գան, կլցվեն Հայաստան, հետո էլ անկախություն կուզեն:

[Տրիբուն]

Այ դրա համար եմ կարծում, որ ազատականության սահմանը շատ ա կախված ոչ միայն տվյալ անձի ինդիվիդուալությունից, այլև տվյալ տարածքից: Որովհետև նման իրավիճակներում արագորեն շատերն են նույն կերպ փոխում ազատականությանը սահմանը:

Վերցնենք Շինարարի բերած եզդիների օրինակը: Իմ ճանաչած լիբերալների մեծ մասը կողմ էին, իրենց առաջ երկրի դռները բացելուն, օգնելուն, օժանդակելուն: Բայց վստահ եմ, եթե էնպիսի հոսք լիներ, որը կսկսեր սպառնար մեր ինքնիշխանությանը, այդ նույն մարդկանց մոտեցումը վայրկենական, բոլորինը միաժամանակ կփոխվեր:

Ապեր, բայց ի՞նչ կապ ունի եզդիներին Հայաստան թողնել-չթողնելը լիբերալ կամ կոնսերվատիվ լինելու հետ: Ինձ թվում ա էտ ավելի շուտ մարդկային լինել չլինելու խնդիր ա: Օրինակ իմ տատը շատ կոնսերվատիվ կնիկ էր, քո տատն էլ երևի: Բայց երկուսն էլ հաստատ չէին կարա կուշտ փորով հանգիստ նստեին, եթե հարևան եզդի երեխքը սոված լինեին:

Ասածս ինչ ա, լիբերալիզմը ավելի շատ սոցիալ-տնտեսական աշխարհընկալման խնդիր ա երևի: Այլ ազգերի, կրոնների, էթնոսների նպատմամբ տոլերանտությունը երևի մարդկային հատկանիշ ա, ու պիտի որ կապ չունենա նրա հետ, թե դու ազատ շուկային ու մասնավոր սեփականությանը ոնց ես վերաբերվում: