Տարբերակ 2.
Կանաչ-դեղին սեր
Նրանք ամուսնացան սեպտեմբերի երեքին…Ողջ երկրագունդը խրախճանքեց նրանց միության օրը…..այնպես քեֆ արեց, գինովցավ ու նրանց սիրուց էլ վարակվեց, որ «սեպտեմբերի երեք»-ը հրավառ գրիչով, ոսկեթույր ու կանաչաբույր տառերով ներկվեց պատմության էջերին: Նրանց երջանիկ կյանքի, ծովեծով սիրո մասին լենգենդը անմահ է….թափառում է սերունդների շուրթերին, ամեն բացվող օրվա հետ, ամեն կաթիլվող ճառագայթի հետ նորանում է, թարմանում... Բերնեբերան է անցնում նաև նրանց հանդիպման ու սիրո ծնունդի պատմությունը…
* * *
Դեղնուկը ծնվեց Արևածաղիկների թագավորությունում…. Դաշտի ամենամեեեեեեծ արևածաղկի մեջ մի առավոտյան ցողի կաթիլները նրան գտան իրենց գրկում քնած:
-Վա~յ, արևն էս ո~նց է պուճուրացել ու մեր ծաղկապսակում տեղավորվել:
-Նայի~ր, Ցողի’կ, նա երկրային արևն է….
-Ցողա~ն, նա մեեեեեծ-մեեեեեեեծ աչուկներ ունի ու ժպտում է իսկական արևի նման:
Դեղնուկն իսկապես ամենասիրունն էր ժպտում ողջ Արևածաղիկների թագավորությունում….Նա արթնանում էր ժպիտը դեմքին ու ծաղիկների դեղին թերթիկների մեջ փաթաթվելով քնում` էլի ժպտալով…. Նրա հարևանները գլուխ էին գովում, թե իրենց կողքին ունեն արևին, երեխաներն աշխատում էին սիրաշահել նրան ու ընկերանալ: Դեղնուկի ժպիտն, ասում էին, ապաքինում է, հիվանդը ոտքի է կանգնում, տկարը պնդանում է, իսկ նրանց համար, ում հյուր է եկել տխրությունը, խինդը դառնում էր օրվա տրամադրությունը:
Դեղնուկը սնվում էր արևածաղկի նեկտարով, վազվզում էր թփից թուփ, ծաղկից ծաղիկ, արևի ամեն մի շողի հպումից ավելի գեղեցկանում ու փարթամանում…
Օրիորդ Դեղնուկը մի հոբբի ուներ. նա որսում էր արևի շողերն ու հավաքում արևածաղիկների թերթերին առավոտյան նստած ցողերը և գեղեցիկ կոլաժներ էր ստեղծում: Զատիկներն իրենց մեջքին դրած բերում էին ցողերը, թիթեռներն էլ օգնում էին հավաքել արեգակի շողերին: Իր ծաղկային բույնը աղջնակը զարդարել էր շողացողային ծաղիկներով, բնապատկերներով ու իր նման լուսավառ աղջնակներով:
Պարմանուհու հոբբին էլ ավելի մեծացրեց նրա նկատմամբ հետաքրքրությունն ու հիացմունքը: Աշխարհի տարբեր ծեգերից Արևածաղիկների երկիր էին գալիս մարդիկ` Դեղնուկի ձեռքի աշխատանքները սեփական աչքերով տեսնելու համար: Բոլորն էլ կարող էին վայելել նրա գործերը….սակայն գնել` ոչ: Դեղնուկը դրանք միայն նվիրում էր…..Նրանց էր նվիրում, ում սրտում բարությունն էր բնակվում ու սերը: Այդ գեղեցիկ, եթերային զարդերն ունենալու համար մարդիկ ամիսներ շարունակ բարի գործեր էին անում, թողնում իրենց վատ սովորություններն ու սիրով լցվում աշխարհի հանդեպ:
Արևածաղիկների երկրում բարությունը օրեցօր իշխող էր դառնում, խինդն ու երջանկությունն էլ քայլում էին բոլոր փողոցներով:
* * *
Հեռու հեռավոր մի տեղ, անչափելի կիլոմետրեր ու մղոններ այն կողմ մի թագավորություն կար` Գունդուկծիկ անունով: Այս երկրի մասին Արևածաղիկում քիչ բան գիտեին…շատերը նույնիսկ անունը չէին լսել:
Գունդուկծիկի ղեկավարը Քուրջուփալաս թագուհին էր… Նրա միակ հոգսն իր զգեստապահարանը հարստացնելն էր…. Նրա ամրոցները վերջ ու սկիզբ չունեին…հարյուր օր ու գիշեր էր պետք դրանք ոտքով անցնելու համար…արտաքինից մռայլ ու անշուք ամրոցներում անհաշվելի պահարաններ ու կախիչներ էին ապրում…ու նույնքան էլ անհաշվելի թվով շրջազգեստներ, կիսաշրջազգեստներ, վարտիքներ, գլխարկներ, կոշկեղեն, պայուսակներ:
Գունդուկծիկի բնակիչները լավ չէին ապրում….հազիվ կարողանում էին մեկ փոր հաց գտնել…ողջ երկիրը թել էր մանում, ներկում, կտոր գործում ու զգեստ կարում….ու ժպիտն այս երկրում չտեսնված ու չլսված բան էր …մարդկանց դեմքից տխրություն էր ծորում…անընդհատ աշխատելուց ցամաքել, մի բուռ դարձել, կռացել այնպես, որ արևի երես գրեթե չէին տեսնում…. Ու անգամ մտքում անհոգ ու երջանիկ օրվա մասին երազել էին մոռացել….ատում էին «զգեստ» բառն էլ , իրենց օրն էլ, երկիրն էլ:
Քուրջուփալաս թագուհին ամուսնանալ էր որոշել, միայն թե Կանաչստան երկրի Ուրախ Մորեխ թագաժառանգը, ում սիրահարվել էր նա, ոչ մի կաթիլ ուշադրության չէր արժանացնում իր հարևան երկրի թագուհուն: Նա հենց այս երիտասարդի համար էր զգեստային նման խառնաշփոթի մեջ ընկել… Վստահ էր` իր գեղեցիկ ու չտեսնված կերպարներով կգերի հաղթանդամ, գեղեցկադեմ ու խելացի երիտասարդի սիրտը….Միայն թե Ուրախ Մորեխը նրան անգամ չէր էլ նկատում, նա տարված էր իր երկրի զմրուխտապատման ու գեղեցկացման աշխատաքներով ու իրեն ուղղված զգեստային դավերն անպատասխան էր թողնում…
Կանաչստանում օրեցօր ավելանում էին գեղեցիկ ծառերն ու թփերը, բակերն ու այգիները զարդարվում էին նախշուն ծառերով ու ծաղիկներով, բարձրանում էին թփային աշտարակներ ու ծաղկային պալատներ… Երկրագնդի այս կտորն օրեցօր վերածվում էր երկրային դրախտի, սակայն Ուրախ Մորեխը ինչ-որ բանից գոհ չէր: Նրան թվում էր, թե մի բան պակասում է: Օր ու գիշեր գլուխ էր ջարդում` հասկանալու համար, թե ինչն է պակասում, բայց էդպես էլ մտքին ոչինչ չէր գալիս: Ու ինքն էլ, իր երկրի բնակիչների հետ միասին բահը ձեռքից բաց չէր թողնում. Տնկում էր, ջրում, փորում, աճեցնում: Ու փթթում էր երկիրը, բայց ինչ-որ բան պակասում էր….
* * *
Փարթըստան պետությունում կազմակերպվում էր աշխարհի ամենահետաքրքիր հավաքույթը, որին մասնակցելու հրավեր ստացել ստացել էին և՛ Քուրջուփալասը, և՛ Ուրախ Մորեխը: Զգեստասեր թագուհու ուրախության չափը չկար: Նա առիթ ուներ իր սրտի տիրոջը նոր ու գեղեցիկ մի տեսքով ներկայանալ ու այդ երեկո վերջապես գրավել նրա սիրտը…
Քուրջուփալասի երկրում ևս խոսում էին Դեղնուկի հրաշք գեղեցկության, նրա վառվռում աչքերի, չնաշխարհիկ ժպիտի ու հետաքրքիր շնորհքի մասին: Արևի շողերից ու վաղորդյան ցողերից հյուսած նրա գործերի մասին տեղեկությունները Քուրջուփալասը ականջի ծայրով էր լսել, բայց երբ ստացավ երեկույթին մասնակցելու հրավերը, գլխում մի խելահեղ միտք ծագեց: Նա որոշեց, որ այդ աղջկա ձեռքով ստեղծված վերերկրային զգեստով կներկայանա իր երազների տղամարդուն, ու վերջինս էլ դժվար թե դիմանա իր հմայքներին: Նա իր զինվորներին ուղարկեց Արևածաղիկների երկիր` Դեղնուկին առևանգելու: Երկրային արեգակը ընկավ քուրջասեր թագուհու ծուղակն ու հայտնվեց մի ճաղապատ սենյակում:
-Քո արևածաղիկների ու արևի երեսն այլևս չես տեսնի, այս մութ սենյակից էլ դուրս չես գա, եթե ինձ համար հաշված օրերի ընթացքում չգործես աշխարհի ամենագեղեցիկ զգեստը,- ասաց թագուհին աղջնակին:
Տխրեց Դեղնուկը, մի պահ պատկերացրեց, թե էլ երբեք չի տեսնելու իր մտերիմ ընկներներին, ծաղիկներին, սոխակներին… Նրա սիրտը մղկտում էր` երբեք չար ու ինքնահավան, անսիրտ մարդկանց մեկ կտոր արվեստ էլ չի նվիրել, հիմա ինչպե՞ս պիտի այս անսիրտի համար մի ամբողջ զգեստ հյուսի: Ուզում էր ասել` լավ է ինձ այստեղ պահես ու տանջես, քան թե շողերն ու ցողերը զարդարեն քո անհոգի մարմինը, բայց մտածեց նրանց մասին, որ դեռ իր գործերով պիտի ուրախանան ու երջանկանան, ու որոշեց համաձայնել.
-Այստեղ բերե'ք թիթեռներիս ու զատիկներիս, և ես կպատրաստեմ ձեզ համար մի գեղեցիկ զգեստ:
Մութ ու անգույն իր վանդակում Դեղնուկը մրսում էր, դողում, տխրում, բայց և ժպտում էր… Նրա ժպիտը նույնիսկ բռնապետուհու այս զնդանում չէր մարում, ու այս տխուր երկրի տխուր մարդիկ այս սենյակից արևի շողեր էին տեսնում, զարմանում, փորձում հասկանալ` որտեղից են գալիս այս կենարար շողերը: Իսկ Դեղնուկը հյուսում ու գործում էր: Ցող հավաքող զատիկների ու արևի շողերը հավաքով թիթեռների հետ ժպտացող ծաղիկը, քուն ու դադարը կորցրած, գործ էր անում:
* * *
Եկավ հավաքույթի նշանավոր օրը: Փարթստան էին շտապում թագուհիներ ու թագավորներ, արքայազներ ու արքայադստրեր` աշխարհի բոլոր ծայրերից: Նման գույներ, զվարթություն, խինդ ու գեղեցիկ բազմություն աշխարհը դեռ չէր տեսել: Ողջ երկիրը փայլում էր, հրավառվում, ժպտում: Քուրջուփալասն էլ վայրկյաններն էր հաշվում` երբ է հայտնվելու երեկույթին: Նա հրամայեց Դեղնուկին բաց չթողնել, մինչև իր վերադարձը, նստեց իր կառքն ու սլացավ դեպի Փարթըստան:
Նա իր եթերային զգեստով իսկապես շքեղ էր, հողեղեն մահկանացուները չէին կարողանում նրանից աչք կտրել, բոլորն անէացած նայում էին Քուրջուփալասին: Ուրախ մորեխը մարդկանց հսկայական ամբոխում ևս գտավ չտեսնված գեղեցկությունն ու անթարթ հայացքով սկսեց նայել: Քուրջուփալասը երանության մեջ էր…Ամբողջ երեկո երիտասարդը նրանից հեռու չէր գնում. պարում էին, զրուցում, ծիծաղում: Նա վստահ էր` կանաչների տիրակալն իրենն է արդեն: Արքայազնին էլ ամբողջ երեկո միայն մի միտք էր տանջում` տեսնես ո՞վ է հեղինակել այս չնաշխարհիկ զգեստը….Նա որոշեց ողջ աշխարհն էլ շուռ տալ ու գտնել մոգական դերձակուհուն:
Խնջույքից հետո շողացողային զգեստով դյութված արքայազնն առաջարկեց ուղեցկել Քուրջուփալասին` հույս ունենալով նրա երկրում մի լուր առնել դերձակի մասին: Թագուհին էլ, վստահ լինելով, թե իր սիրային փնտրտուքների վերջը եկել է, թե նվաճել է իր ասպետին, տղային մի շաաաատ գեղեցիկ զարդարված սենյակ տրամադրեց գիշերելու համար:
Ուրախ Մորեխը ողջ գիշեր աչք չկպցրեց…նրան աննդհատ հայտնվում էր չտեսնված գեղեցկությամբ զգեստն ու մտքում փորձում էր պատկերացնել այն մարդուն, ով երկնել էր զգեստը: Մտքերով տարված` քայլում էր գիշերային լռության մեջ, չափչփում մութ ու խավար ամրոցը: Հանկարծ նկուղից մի լույս նկատեց, ինչը գիշերվա գրկում չտեսնված բան էր: Արքայազնին քայլերը ներքև տարան: Նա գնաց լույսի հետևից ու տեսավ անշուք սենյակում նստած Դեղնուկին, որ ինչպես արևը, այդ արևազուրկ սենյակում լույս էր ճառագում:
-Բարև’, գեղեցկուհի’, ի՞նչ ես անում այս ցուրտ անկյունում, ինչու քնա՞ծ չես:
Աղջնակը նայեց արքայազնին ու ժպտաց.
-Քունս գողացել են….իմ Ծաղկաստանից հեռու ես հանգիստ գտնել չեմ կարողանում:
-Բա էլ ինչու՞ քո Ծաղկաստանում չես:
Աղջիկը միայն տխուր ժպտաց: Արքայազնը հարցեր էր տեղում, նա էլ ժպիտով պատասխանում էր ու ամեն հաջորդ վայրկյանը երիտասարդի սիրտը սիրով էլ լցվում դեպի չքնաղ պարմանուհին: Ուրախ մորեխը հասկանում էր, որ իր կանաչապատ թագավորությանը հենց այս արևային գեղեցկությունն էր պակասում: Զրույցի ընթացքում հանկարծ տղային աչքն ընկավ հատակին թափված երկու կաթիլ ցողին ու ճառագայթներին: Տղան նայեց աղջկա բյուրեղյա մատներին ու հասկացավ, որ հրաշք զգեստը, որ իրեն այս ամրոց բերեց, ծնվել է այս արեգակնային էակի բյուրեղյա մատներով:
Տղան հասկացավ, որ գեղեցկուհին ստիպված է եղել այդ զգեստը գործել ու հասկացավ նրա տխուր խոսքերն էլ, տխուր ժպիտն էլ: Ուրախ Մորեխը վերցրեց աղջնակին ու ամրոցի գիշերային անդորրում անէացավ: Առավոտյան, երբ Քուրջուփալասը հայտնաբերեց, որ իր սիրեցյալը չկա, աղջիկն էլ է անհետացել, արդեն ուշ էր: Հրաշազարդ աղջնակն ու կանաչաբույր տղան Կանաչստանում էին ու պատրաստվում էին իրենց հարսանիքին:
Մեջբերել
Chuk-ի խոսքերից
: Սրա օգտին կքվեարկեմ:
Էջանիշներ