Չնայած էս մեկը մի քիչ հնոտ ա, բայց նոր թեմա չբացելու համար էստեղ եմ տեղադրում: Էս էլ Ինքնագրի մրցանակին էի ներկայացրել, բայց շորթ լիսթից էն կողմ չանցա
Նատաշի երազանքը
Նրան փոքրուց սովորեցրել էին, որ երբ մեկը փռշտում է, անպայման ասել «առողջություն», իսկ փողոցում ծանոթ մարդ տեսնելիս անկախ ամեն ինչից բարևել, բայց չգիտեր, որ կոնֆետի թուղթը գետնին գցել չի կարելի: Նրան չէին բացատրել, որ փողոցն ամեն պատահական տեղից անցնել չի կարելի, որ կարմիր ու կանաչ մարդուկները հենց էնպես չեն իրար փոխարինում:
Անունը Նատաշա էր, որովհետև խոպանչի հայրը Ռուսաստաններում էդ անունով սիրուհի էր ունեցել ու որոշել էր, որ եթե աղջիկ ունենա, անպայման պիտի Նատաշա լինի, չնայած դժվարանում էր ասել՝ ատում էր էդ անունը, թե ոչ: Ու էնպես էղավ, որ Նատաշան էնքան ռուսի նման ստացվեց, որ ամոթ կլիներ՝ հայ մեծանար: Միամիտ մարդիկ կասեն՝ տելեգոնիա. հոր էն սիրուհու գեներն են, իսկ մի քիչ բանից տեղյակները կհարցնեն՝ էդ ո՞նց վեց ամսական ծնվեց:
Որպեսզի աղջիկն անվանն ու արտաքինին համահունչ լինի, Մայրաքաղաքից հարս եկած մորական կողմի տատը փոքրուց հետը ռուսերեն էր խոսում. ձեռի հետ էլ լեզու կիմանա, ինտելիգենտ տատին կքաշի:
Մինչև տասնյոթ տարեկան դուրս չէր եկել իր հայրենի Տալիսեմ քաղաքից, որտեղ սովորել էր չլինել այնտեղ, որտեղ շատ տղաներ կան հավաքված, առանց հսկողության տնից բացակայել միայն դպրոց ու պապայի համար սիգարետ առնելու գնալիս (մնացած գնումները մայրն էր անում), իսկ դասարանի քեֆերին մասնակցել եղբոր ուղեկցությամբ: Դիսկոներ ու սրճարաններ հաճախելու հարցը չէր քննարկվում, որովհետև Տալիսեմում նման բաներ չկային, ու Նատաշան դրանց մասին լսում էր իր ավագ զարմուհիներից, որոնք արձակուրդին վերադառնում էին Մայրաքաղաքից ու զարմանահրաշ բաներ պատմում այնտեղի գիշերային կայֆերի մասին՝ բաց թողելով խիստ ինտիմ մանրամասներ, որոնք Նատաշան շատ ավելի ուշ պիտի կռահեր Մայրաքաղաքում հայտնվելուց հետո:
Էդ ժամանակներում մոդա էր, որ սաղ պիտի բարձրագույն կրթություն ստանային՝ անկախ նրանից, թե քանի տարի էին դպրոց գնացել, իսկ քանի որ Նատաշան Տալիսեմի թիվ հինգ միջնակարգ դպրոցի պարծանքն էր, կասկած չկար, որ համալսարան ընդունվելու գոնե փորձ պիտի աներ: Ինչ խոսք, չուզողները շատ էին. «Չես կարա, սաղ փողով ա», «Էդ քո խելքի բանը չի», բայց Նատաշան դրանից ավելի էր ոգևորվում, ավելի շատ վիզ դնում, գիշերները չքնելու ժամերը կտրուկ ավելացնում ու գրքերի վրա էնքան քրտնում, որ հետո ստիպված էր լինում չորացնել. նախապես գծած ծրագիր ուներ. համալսարան, աշխատանք, ամուսնանալ, ընտանիք, էրեխեք, ու հիմա մոտենում էր առաջին կետին: Նրան քաջալերում էր հայերենի դասատուն, որն ամենաշատն էր հպարտանում Նատաշայով. որոշ չափով ռուսախոս աղջիկը հայրենասիրական գրագետ շարադրություններ էր գրում, դեռ օլիմպիադաների էլ մասնակցում:
Վերջը հասավ նվիրական օրը, ու մամայի հետ եկավ Մայրաքաղաք, հանձնեց քննություններն ու ընդունվեց: Մաման թողեց-վերադարձավ Տալիսեմ, ու Նատաշան Մայրաքաղաքում մենակ մնաց: Առաջին անգամ էր էդ մեծ ու անծանոթ գժանոցում, որտեղ մութն ընկնելուց հետո էլ փողոցները մարդաշատ էին, որտեղ պետք էր հետևել կարմիր-կանաչ մարդուկներին, որտեղ կոնֆետի թուղթը գետնին գցելիս հանկարծ առաջը կկանգներ պլակատով մի ջահել, վրան գրած՝ տեր կանգնենք մեր քաղաքին, որտեղ շնչելու օդ չկար, ու երեկոյան ստից քամու տակ զբոսնելը կոչվում էր մաքուր օդին դուրս գալ: Կար նաև համալսարանը՝ բազմաթիվ, տարբեր բարբառներով խոսող անծանոթ համակուրսեցիներով, անհավես, բայց երբեմն՝ ուսանողի հետ «Դուքով» խոսող դասախոսներով ու անընդհատ ականջների տակ բզզացող դեկանատից եկող «Հանկարծ դասերից չբացակայեք, չուշանաք, շենքի տարածքում չծխեք, դասի ժամանակ հեռախոսներն անջատեք» հրահանգներով:
Դասընկերների հետ ծանոթանալիս հպարտությամբ հայտարարում էր, որ ինքը տալիսեմցի Նատաշան է: Նրա ծննդավայրի մասին լսելիս տղաները քթների տակ ծիծաղում էին, իսկ Նատաշան վիրավորվում էր՝ մտածելով, որ իրեն գավառացու տեղ են դնում: Մի քանի անգամ նույնիսկ ոչ բարեհունչ արտահայտություններ և առաջարկություններ են արել, որոնց Նատաշան սկզբում արձագանքել է բուռն՝ լսարանից փախչելով ու աղջիկների զուգարանում լացելով, իսկ հետո, երբ արդեն հասկացել է բանն ինչում է, տղաների հետ ծիծաղել է ու ինքը սկսել անեկդոտներ պատմել. «Տալիսեմցի աղջկան ասում ես՝ նստի, պառկում ա»:
Նատաշան համալսարանում մի ընկերուհի ձեռք բերեց, որը Մայրաքաղաքում ծնված-մեծացած լկստված աղջիկ էր: Գլխի չափ ծամոնը ճպճպացնելով, ճղած ջինսերով, կիթառ-բանով էր շրջում, ծխում-խմում էր, ամեն երրորդ բառն անգլերեն հայհոյանք էր, ձեռ էր առնում մարզերից էկած համակուրսեցիներին՝ բոլորին անվանելով գեղացի, բայց եսիմ ոնց մոտիկացել էր Նատաշայի հետ: Անունը Շելլի էր:
- Շելի,- կրկնեց Նատաշան, որ չմոռանա:
- Fuck! Դու էլ չես կարում ասես: Շել-լի,- ուղղեց,- էրկու լ-ով:
Շելլիի ոչ հայեցի անունն իր ռոքերական շրջապատից էր մնացել, որտեղ պարտադիր բոլորը մականուններ էին ընտրում ու պարտադիր անգլերեն: «Ռոքի լեզուն անգլերենն ա»,- ասում էին նրանք:
Շելլին նեղվում էր, որ Նատաշայի մոտ անգլերեն արտահայտությունները չէին անցնում: Համ էլ մասնագիտության համար պետք էր: Զարմանում էր՝ ոնց էր ընդունվել, որ անգլերեն բան չէր հասկանում: Դրա համար հա հորդորում էր, թե՝ գնա, անգլերեն սովորի, քեզ պետք ա, բայց Նատաշան հա ականջի հետև էր գցում:
Երբ Շելլին համոզվեց, որ Նատաշան կյանքից շատ է հետ մնացել, որոշեց մի բարի գործ անել ու էդ բացը լրացնել: Տարավ Քաղաքի հին մասը, ցույց տվեց 19-րդ դարից մնացած շենքերը: Նատաշային դուր չեկավ. ինքն իր գյուղի կիսաքանդ (կամ էլ կիսակառույց, ում ոնց հարմար ա) տներն էր ուզում: Տարավ ռոք համերգ: Նատաշան կեսից փախավ. ինքը Ռազմիկ Ամյան էր լսում՝ սրտիկը քարացել է: Ծնունդին Ռեմարկ նվիրեց: Հետո իմացավ, որ Նատաշայի սիրած գիրքը Դեկամերոնն էր, բայց էդպես էլ հանելուկ մնաց. կարդացե՞լ էր արդյոք:
Շելլին ներվայնանում էր իր ու Նատաշայի սարուձոր տարբերություններից, բայց արդեն ուշ էր. հետը մոտիկացել էր: Ճարահատյալ փողոցն անցնել սովորեցրեց ու բացատրեց, որ եթե ուզում է, որ պլակատով տղան հետևից չգա, պետք է կոնֆետի թուղթն աղբամանը նետել: Իսկ երբ տարավ խմելու, պարզվեց, որ Նատաշան իրենից բեթար ալկաշ է. Շելլին գարեջուր խմեց, ընկերուհին՝ օղի:
Հետո, երբ մեկը մյուսի հետևից արտասահման գնալու առիթներ բացվեցին, Շելլին առաջին շարքերում էր, ու Նատաշան գիտեր, որ մտերիմ ընկերուհին տարվա մի քանի ամիսը բացակայում էր երկրից, բայց թե որտեղ էր լինում, դժվարանում էր ասել: Նրա համար աշխարհը պուճուր էր: Մինչև համալսարանում սովորելը գիտեր՝ Տալիսեմն է, դրանից մի քիչ հեռու էլ Մայրաքաղաք կոչվող առեղծվածային վայրը: Մեկ էլ լսել էր Ռուսաստանների մասին, որտեղից հայրը պարբերաբար փող էր ուղարկում, իսկ տարին երկու անգամ ինքն էր գալիս: Չնայած աղջկա թախանձագին խնդրանքներին, էդպես էլ հայրը նրան չտարավ աշխարհ ցույց տալու: Նատաշայի իմացած մնացած աշխարհագրությունը լրիվ տեսական էր: Դպրոցում անցել էր, որ ինչ-որ տեղ Ամերիկա կա, էն էլ մի օր մեջը կասկած մտավ, երբ պապը լուրերը նայելուց հետո հայտարարեց.
- Բալա ջան, էդ Ամերիկա, բան-ման, սաղ սուտ են: Էս երկրի ջոջերը հորինել են, որ մեզ խաբած պահեն:
Մեկ էլ գիտեր, որ ինչ-որ Պոլշա կամ Գերմանիա կամ Վենգրիա կան, բայց դրանք օգտագործում էր որպես հոմանիշներ, ու երբ նրան հարցնում էին, թե Շելլին ու՞ր է կորել, պատասխանում էր՝ Պոլշայում ա կամ Գերմանիայում ա կամ Վենգրիայում ա՝ մի վայրկյան անգամ չկասկածելով, որ Շելլին Ֆրանսիայում էր կամ Իսպանիայում կամ Իտալիայում:
Երրորդ կուրսում հանկարծ Նատաշան սկսեց դասի գալ աչքերը վարդագույն քսած: Շելլին, որն այլևս անգլերեն չէր հայհոյում, ձեռ առավ.
- Լսի, ոնց որ գիշերը քնած չլինես:
- Տի շտո, բա չքսվե՞մ:
Նրան ասել էին, որ կինը պիտի քսվի, իսկ հեռուստացույցով մի հայտնի երգչուհի հայտարարել էր, որ նաև պիտի խնամված լինի: Չէր կարողացել պարզել, թե էդ խնամվածությունն ինչ գույն ու դոզա ունի:
Հենց էդ չարաբաստիկ երրորդ կուրսում էր, երբ տալիսեմցի մի աղջիկ Նատաշային համոզեց, որ խնամված լինելու համար թևերի վրայի գրեթե անտեսանելի բաց դեղին մազերը թրաշի ու աննշան բեղերը պռճոկի: Իսկ էդ աղջիկն իսկական փռչոտ, բեղ-մորուսով յաման տալիսեմցի էր: Ուսանողական տարիներին տղա չեղավ, որ չկպցնի, իսկ վերջին կուրսում ջահել դասախոսներից մեկի հետ ամուսնացավ, էրեխա ունեցավ, թե՞ էրեխա ունեցավ, հետո ամուսնացավ:
Նատաշան մինչև համալսարանն ավարտելն էլ բացի մազ հանելու սովորությունից ուրիշ ոչնչով չնմանվեց իր համաքաղաքացի աղջիկներին: Չնայած տղաների հետ ասում-խոսում-ծիծաղում էր, մինչև վերջ էլ որևէ մեկի հետ չհամբուրվեց: Չէ, ի՞նչ եմ ասում: Սկի ձեռ-բան չբռնեց կամ նույնիսկ ժամադրության չգնաց:
Համալսարանն ավարտելուց հետո Նատաշան գործ ճարեց ու սկսեց էշի նման աշխատել: Գիտեր, որ էդպես է աղջկա բանը: Գնար Տալիսեմ, էլի պիտի էշի նման չլվեր, բայց տունը ռեմոնտ անելով, հետո էլ մամային օգնելով, որովհետև մեծ ախպորն ամուսնացնում էին: Իսկ դա իր դիպլոմի հետ հեչ սազական չէր:
Բայց Նատաշային գործի տեղը սիրում էին. հիմնական աշխատանքից բացի սաղի համար ճաշ էր սարքում, կերակրում, հավաքում, լվանում: Մի խոսքով, իսկական տուն տանելու աղջիկ: Ու քսաներկու տարեկանում վերջապես հասկացավ, որ ամեն դեպքում արժե որևէ մեկի տուն գնալ: Ո՞վ էր ամենալավ թեկնածուն: Բռնեց, սկսեց գործի տեղի արաբ Համիդի հետ հայացքներ փոխանակել: Համիդը Սիրիայից էր, ու Նատաշայի քարտեզի վրա Ռուսաստանների կողքին ավելացավ ևս մեկ նվիրական պետություն: Էս ամեն ինչը պատմեց Շելլիին, որը նույն տեղում, բայց կողքի սենյակում էր աշխատում, Համիդին շատ լավ (չէ, շաաաաաաատ լավ) ճանաչում էր: Սա ծիծաղեց ու մտքի մեջ ասեց. «Խե˜ղճ Նատաշա: Քսաներկու տարեկանում տղամարդկանց հետ նենց ես, ոնց որ ես տասներկու տարեկանում էի», իսկ բարձրաձայն պատասխանեց.
- Բայց հեչ տալիսեմցու նման չես է… դու էն ասա՝ մուսուլմա՞ն ա:
Ստեղ Նատաշան հասկացավ, որ էնքան էլ լավ բան չի, որ ադաթավոր քրիստոնյա հայ ընտանիքի աղջիկը մուսուլմանի տուն հարս գնա, պատասխանեց.
- Յա նե զնայու, չեմ հարցրել:
- Դե ուրեմն կստուգես թլպատված ա, թե չէ,- ու Նատաշայի ձեռը մի բան դրեց,- առ, պետք կգա:
Բայց երբ բանը հասավ դրան, իսկ ավելի ճիշտ՝ Նատաշան հասավ բանին կամ բանը հասավ Նատաշային, լրիվ մոռացավ դրա մասին, ու քսաներկու տարի քնած տալիսեմցու բնազդը ոտքի ելավ: Թքած ուներ Համիդը մուսուլման է, թե չէ: Թքած ուներ, որ ջարդած անգլերենով հազիվ մի երկու բառ էր փոխանակում հետը, իսկ սեքսի բառապաշար ընդհանրապես չէր հավաքել: Թքած ուներ, թե ինչ կմտածեին ծնողներն այլազգի փեսա ունենալու մասին: Հազիվ հասցրեց մի հայացքով գնահատել Համիդի մազակալումը հասկանալու համար, որ միջին սեռական կոնստիտուցիայի է, որ էդ հեչ էլ վատ չի հիպերսեքսուալ տալիսեմցու համար: Համիդը թքած ուներ ամեն ինչի վրա:
Մի անգամ էլ թունդ պաչպչոցի ժամանակ, երբ Նատաշան Համիդին էր ուզում, իսկ Համիդի ուզել-չուզելը մատնում էր ցցված փինըսը (Շելլին տենց էր ասում), որին վայրկյաններ անց ազատեց ներքնաշորի սեղմող կապանքներից, դեմ տվեց Նատաշային.
- Suck it.
Նատաշայի աղքատիկ անգլերենն էդ բառը չգտավ ուղեղի մեջ: Համիդը երևի հասկացավ, որ Նատաշային չհասավ: Դրա համար մեղմացրեց պահանջը.
- Kiss it.
Տարիներ անցան: Շելլին մայրաքաղաքից գնացել էր էն նույն Ամերիկան, որի գոյությունը կասկածի տակ էր առել Նատաշան: Ընկերուհիները չէին կարողանում իրար հետ շփվել, որովհետև Նատաշան Ֆեյսբուք-մեյսբուք չգիտեր, իսկ Շելլին ուրիշ բանի հավես չուներ: Դրա համար չիմացավ, որ Նատաշան վերջը ամուսնացավ Համիդի հետ, բայց Սիրիա չգնաց. հաշտ ու խաղաղ, երջանիկ ապրում էին Մայրաքաղաքում, երեխաներ ունենում: Երբ լիքը-լիքը տարիներ անց վերադարձավ, տեսավ Նատաշային, որն արդեն իր պես սպիտակ երեք երեխա ուներ: Ավագը դպրոցում էր, կրտսերը՝ գրկին, իսկ միջնեկը՝ Ֆատիման վազվզում էր: Շելլին մոտեցավ ու փորձեց հետը շփվել.
- Արջուկդ կտա՞ս խաղամ:
Ֆատիման վազեց մոր մոտ.
- Mummy, mummy, what does she say?
Մեջբերել
Էջանիշներ