Տարօրինակ մի զգացողություն կա. ուզում ես և չես ուզում. 50/50: Երկուսն էլ հավասար, ու երկուսն էլ կայուն: Ու մեկը մյուսին չի չեզոքացնում` հանգեցնելով անտարբերության, այլ երկուսն էլ հավասար ապրում են կողք-կողքի, նույն հարթության վրա, նույն սրտի մեջ, հավասարապես ուժգին ու հավասարապես լցնող ողջ էությունդ:
Բորխեսը երևի մի անուն կտար այդ զգացողությանը և կտեղավորեր իր աշխարհներից մեկի մեջ:
Հա'մ ուզում ես, հա'մ չես ուզում: Հավասարապես:
Նույնիսկ չգիտեմ` խանգարող զգացմունք է, թե ոչ: Ու ինչ է տալիս: Տալիս է շարունական մտահայեցողական վիճակ: Չկա պահանջ, բայց և չկա ապատիա: Կարծես ուզում ես մի բան ասել, բայց կանգ ես առնում. ասելիք չկա: Որովհետև, երևի, չկա պահանջ: Կամ չկա վերջնական նպատակ:
Բորխեսի մետաֆիզիկայում կբնութագրեի այդ զգացողությունն այսպես.
Նախ անվանենք այն... ինչպես անվանել միաժամանակ ուզենալ-չուզենալը...? Անվանենք, ասենք, ուզանչել: Քիչ թե շատ հնչում է:
Ուրեմն այսպես, ուզանչելը այն հոգեվիճակն է, երբ ինչ-որ մի բան ուզում ես շատ, ու միաժամանակ հավասարապես չես ուզում: Ուզանչելու դեպքում նպատակները վերանում են, ու, թեև լցված ես, ասելիք չունես: Ամբողջ ասելիքդ ուղղված է դեպի ներս` փոխակերպված մտահայեցողության:
Ուզանչելը, թեև հակառակ լիցքերի հարևանություն է, վիճակներից ամենակայունն է, որի պատճառը մետաֆիզիկորեն բացատրվում է լիցքերից և ոչ մեկի` մյուսի նկատմամբ գերակայությամբ, մեկը մյուսի նկատմամբ "վերխ" վերցնելու, մյուսին ոչնչացնելու տենդենցի իսպառ բացակայությամբ, որի արդյունքում նրանցից և ոչ մեկը չի քայքայվում, բայց և չի էլ հագենում:
Մի գիտնական պնդում էր, որ ուզանչելը ամենախորը կապվածության արդյունք է, որի առաջացման համար անհրաժեշտ են հազվագյուտ անտրամաբանական պայմաններ` որոշակի բնական նախադրյալներից ծնված: Ինչպես օրինակ օրգանիզմների բնական մումիֆիկացիան է:
Մեջբերել
Էջանիշներ