Ստեղծագործական մրցույթ. «Իմ քաղաքը»

[Շինարար]

Այս ստեղծագործական նախագիծը նվիրված կլինի մեր քաղաքներին:
1. 7-օրյա ժամկետում մրցույթին մասնակցել ցանկացողները «Անձնական նամակագրության» միջոցով ինձ են ուղարկում քաղաքին նվիրված իրենց ստեղծագործությունները. ստեղծագործությունը կարող է լինել արձակ, չափածո կամ դրամատիկական պատկեր: Քաղաքը կարող է լինել ցանկացած քաղաք կամ նույնիսկ գյուղ, որը ձերն եք համարում: Գրում եք այն, ինչ պատկերացնում եք «Իմ քաղաքը» վերնագրի ներքո: Միևնույն ժամանակ ընդգծում եմ, որ «Իմ քաղաքը» մրցույթի վերնագիրն է, ստեղծագործության վերնագիրը կարող է տարբերվել, բայց պետք է նվիրված լինի բնակավայրին, չհակասի մրցույթի վերնագրին:
2. 7 օր անց թեմայում տեղադրում եմ ներկայացված ստեղծագործությունները քվեարկության համար: Քվեարկությանը կտրվի 7 օր:
3. Քվերակության ընթացքում մասնակիցների անունները պահվելու են գաղտնի:
4. Քվեարկության ընթացքում թույլատրվելու են քննարկումները:
5. Մասնակիցները կբացահայտվեն միայն քվեարկության ավարտից հետո:

Հուսով եմ նախագիծը հաջողություն կունենա: Ակտիվ եղեք:

Հ.Գ. Ներկայացվող ստեղծագործությունները պետք է նախկինում որևէ տեղ հրապարակված չլինեն՝ ոչ տպագիր տեսքով, ոչ ինտերնետային տիրույթներում:

[Շինարար]

Երևան

Հիմնադրվել է մ.թ.ա 782թ.-ին: 2010թ.-ի պաշտոնական տվյալներով բնակչությունը՝ 1,117 մլն:

Դրոշը



Զինանշանը



Տեսարաններ Երևանից

[Շինարար]

Գյումրի

Նախկինում՝ Կումայրի, Ալեքսանդրապոլ, Լենինական: 2010թ.-ի պաշտոնական տվյալներով բնակչությունը՝ 146.1 հզ.:

Զինանշանը



Տեսարան Գյումրիից

[Շինարար]

Վանաձոր

Մինչև 1935-ը` Ղարաքիլիսա, 1935-1993-ը` Կիրովական: 2008թ.-ի տվյալներով բնակչությունը` 116 929:

Զինանշանը



Տեսարան Վանաձորից

[Շինարար]

Իմ քաղաքը


Բնակարաններ:

Կեղտոտ պադյեզդներ: Ժավել ծախող պապիկներ, ավել ծախող տատիկներ: Դուռդ ջարդող աղանդավորներ, քո հոգու փրկության մասին մտածող Եհովայի վկաներ: Տնական լավաշ ու մածուն ծախող կնիկներ, դռանդ վրա սկոտչով տաքսու սերվիսի վիզիտկա կպցնող անհայտ մարդիկ:

Փողոցներ:

Մաքուր փողոցներ: Կեղտոտ փողոցներ: Փոսերով փողոցներ, կարկատան արած փողոցներ: Մարշրուտկաներ: Լեփ լեցուն մարշրուտկաներ: Տաքսիներ: Ավտոներ: Կարմիր լույսի տակով անցնող ավտոներ: Հետիոտնի վրա քշող հաստավիզ ջփազգիներ: Ականջների թմբկաթաղանթները պայթեցնող ազդանշաններ, քֆուրներ, բազարներ:

Մարդիկ:

Պարապ մարդիկ: Սեմուշկա չրթող ու աղբը գետինը թափող մարդիկ: Շտապող մարդիկ: Զբոսաշրջիկներ: Ծաղիկ ծախող տատիկներ: Սեմուշկա ծախող տատիկներ: Փող հավաքող տատիկներ: Փող չտվողի հետևից անիծող տատիկներ: Փող տվողի հետևից օրհնող տատիկներ: Կոպտողի հետևից հայհոյող տատիկներ: Նկար ծախող տղաներ: Բոմժեր: Աղբարկղը քչփորող բոմժեր: Հետիոտներ: Կարմիր լույսի տակ փողոցն անցնող հետիոտներ:

Շենքեր:

Հին գեղեցիկ շենքեր: Հին գեղեցիկ շենքերի տեղում կառուցված տգեղ էլիտար շենքեր: Կոմունիստական հրեշավոր շենքեր: Իրար կողք կողքի տնկցրած անդուր շենքեր: Խաղահրապարակների տեղում կառուցված ավտոտնակներ:

Ծառեր:

Ծառահատված այգիներ: Այգիների տեղում կառուցված ամառային կաֆեներ: Ամբողջ մայթը գրաված կաֆեներ: Կաֆեներից հնչող բարձր անճաշակ երաժշտություն: Մի կտոր հողի կարոտ ծառեր: Ծառերի կարոտ քաղաք: Փոշի:

Քյառթեր:

Բորդյուրի վրա պպզած քյառթեր: Մայթի վրա թքող քյառթեր: Անհոդաբաշխ լեզվով հաղորդակցվող քյառթեր: Չբավարարված էգ ձիու խրխնջոց արձակող քյառթեր: Սրտխառնոց առաջացնող բարձր ռաբիզ երաժշտություն:

Մռութ աղջկերք:

Ամառվա շոգին երկարաճիտ կոշիկ հագնող մռութ աղջկերք: Մի տոննա գյաջ դեմքներին քսած մռութ աղջկերք: Մարմնավաճառի շորեր հագնված նամուսով աղջկերք: Զանգեմ Վալոդիկիս ասեմ, թե որտեղ եմ ու ում հետ եմ օջախի աղջկերք:

Զիբիլ:

Գարշահոտ զիբիլ: Մայթերին լցրած զիբիլ: Առնետներ, մկներ, թափառական շներ, կատուներ, մուտացիայի ենթարկված տարօրինակ կենդանիներ:

Օբեկտներ:

Շաուրմայանոցներ: Լահմաջոյանոցներ: ՎԻՊ օբեկտներ: Շենքի տակի նիսյայով աշխատող խանութներ: Մուննաթ վաճառողուհիներ: ՍԱՍեր, Սթարեր, Երևան Սիթիներ: Դեղատներ: Զապիսնոցներ: Գիշերային ակումբներ: Ինտերնետ ակումբներ:

Դեմքեր, դերեր, մարդիկ, լույսեր, գիշերվա 3-ին ավտոյի մագը մինչև վերջ քոքած ****եր, շենքի բիսեդկում բլոտ խաղացող քուչի տղերք, հեռախոսով ադնակլասնիկում աղջիկ կպցնող ռաբիզ դեմքեր:

Մարդիկ:

Փողոցներ:

Շենքեր:

Քաղաք:

Վերջ:

[Շինարար]

Երևան, ես քեզ սիրում եմ

1. Իմ վարդագույն քաղաք (շարադրություն)
Ու դուք հավատացի՞ք: Լու՞րջ ընդունեցիք, որ այստեղ շարադրություն է գրված: Չէ, ջանըմ, դրա դարն էլ է անցել: Իսկ ես Երևանի շարադրություն գրել եմ դեռ իններորդ դասարանում, երբ համաքաղաքային մրցույթ էր հայտարարված: Ամբողջ ուղեղս քամեցի, հանեցի, բոլ-բոլ գրեցի Երևանի քնձռոտ շների, գորշության ու մարդկանց դեմքներին չհայտնվող ժպիտների մասին: Հետո էլ վերջացրեցի. «Միևնույն է սիրում եմ իմ քաղաքը»: Կրակն ընկա: Խելքը թռցրած դասատուն «չորս» դրեց, տետրը շպրտեց երեսիս ու գոռաց վրաս.
- Երևանը սևացնում ես, հետո էլ ասում, որ սիրում ես:
Իսկ ես նենց հույսեր էի փայփայում, որ մրցույթում կհաղթեմ կամ գոնե վերջապես յանը տարած դասատուի հետ լեզու կգտնեմ: Ու՞ր էր տենց բախտ:

Հիմա տեսնես ի՞նչ են անում դպրոցներում: Նման շարադրություններ հաստատ հանձնանարարում են: Աշակերտներն էլ երևի Հյուսիսային պողոտայի բոյ-բուսատի մասին են գրում, գովերգում՝ իմ հի˜ն քաղաք նորովի˜: Տեսնես՝ ռիսկները հերիքու՞մ է, որ էլի էդ վարդագույն բառը կպցնեն: Մեր ժամանակ Հյուսիսային պողոտա չկար: Որ լիներ էլ, դրա մասին չէի գրի:

2. Հյուսիսային պողոտա
Ասում են՝ շենքերը կառուցելիս մեկում պատահաբար մոռացել են կանալիզացիա քաշել: Թե ինչով վերջացավ էդ պատմությունը, ոչ ոք չիմացավ: Երևի այնուամենայնիվ բնակարանները հենց էդպես էլ ծախել են: Պատկերացնու՞մ եք՝ մեկը դուռը ծեծում է.
- Բարև ձեզ, ես ձեր դիմացի շենքից եմ: Մենք զուգարան չունենք: Կարո՞ղ եմ ձեզ մոտ չիշիկ անել:

Չէ, մի րոպե… դրանք էլիտար շենքեր են: Բնակիչները դժվար «չիշիկ» բառն օգտագործեն: Ավելի շուտ կասեն՝ կարիքները հոգալ:

3. Զիբիլները
Դասարանցիներիս հետ շփվել չսովորեցի: Բոլոր ընկերներս դպրոցից դուրս էին: Իսկ իմ ամենամտերիմն այնպես էր ստացվել, որ մեր փողոցում էր ապրում, բայց լրիվ ուրիշ տեղում էինք ծանոթացել: Կպայմանավորվեինք.
- Տասը րոպեից կլինես մեր աստիճանների մոտի զիբիլանոցի մոտ:
Հետո.
- Տասը րոպեից կլինես մեր զիբիլանոցի մոտ:
Ավելի ուշ.
- Արի մեր զիբիլիների մեջ:
Իսկ երբ պայմանավորվում էինք ոչ մեր բնակավայրերում.
- Խնկո Ապոր զիբիլների մեջ:

4. Սերիալը
Երբ հայկական սերիալներ դեռ չկային, ու տնային տնտեսուհիներն իրենց լացելու պահանջը բավարարում էին բրազիլականներով, մենք արդեն գրել էինք առաջին հայկական սցենարը, որը թղթի վրա մնաց: Կարևոր պայմանագրերից տարբերվում էր նրանով, որ թղթից հանելու հավակնություններ չունեինք:

Կհանդիպեինք մեր զիբիլների մեջ, կքայլեինք դեպի մոտակա այգին, կնստեինք շատրվանների մոտ, կբացեինք Ռիկի Մարտինի կամ Կասանդրայի նկարներով թուրքական տետրերը ու կխզբզեինք հերթական սերիան: Հերոսները մեզ ծանոթ մարդիկ էին, բայց անճանաչելիորեն փոխված մականուններով: Ասենք, Ենուն, Թաս, Ճանճ, Նոսմաս և այլն: Անպայման պիտի պարզվեր, որ մեկը մեկի քույրն է, որդին, հայրը, զոքանչը… Հայ կանանց հիստերիկ բղավոցներն անպակաս էին: Էնպես որ մեր գլուխգործոցը ժամանակակից սերիալներին ոչնչով չէր զիջում:

5. Ռոքը
Էն ժամանակ Երևանում ռոքերները քիչ էին, իսկ ռոք լսող դեռահասներին մատների վրա կարելի էր հաշվել: Մենք երկուսով էդ մատներից էինք: Ճղած ջինսերը, բանդանաները ու ավանդապաշտ հայ տատիկների անեծքները… Հազարից մեկ կազմակերպվող ախմախ ռոք համերգները, որոնք երբեք բաց չէինք թողնում, ռադիոները, որոնք միշտ միացած էին, իսկ դիջեյներին անգիր գիտեինք…

6. Դավիթ Անհաղթի փողոցը
Այնտեղ գտնվում էր ռադիո «Բուրգը», որը հետո մի հարյուր անգամ անունը փոխեց: Մի օր որոշեցինք լինել այնտեղ: Գնացինք երկուսով: Մետաղյա սպիտակ դուռ էր, որի վրա կապույտ տառերով գրված էր. «Ռադիո Բուրգ FM 107»: Հետագայում մնաց միայն «FM 107-ը», մեկ էլ… ես ու մի քանի լուսանկար:

Դավիթ Անհաղթի փողոցը նորից իմ առօրյայի մասը դարձավ այս տարվա հունիսից՝ ուսումնական պարզ ու անմեղ նպատակներով:

7. Թումանյանի այգին
Մանկությունս այնտեղ է անցել: Ամառային երեկոներին տատիկս կբռներ ձեռքս, կքայլեինք միասին: Կհասներ այն պահը, երբ պիտի Հալաբյան փողոցն անցնեինք: Կսպասեր, որ ոչ մի մեքենա չլիներ, ու կվազեինք: Կասեր.
- Արագ-արագ, քանի գազանները չեն էկել:
Հետո այգին անհետանում է մինչև մի հինգ տարի առաջ: Կամ ես եմ չքվում այնտեղից: Նույնը չէ. ինքնաթիռ-սրճարանն ու շատրվաններն այլևս չկան: Բայց կարող ես փռվել խոտերի մեջ, կարդալ, կարդալ, կարդալ, մինչև աչքդ կպնի: «Մաֆիայի» ու պիկնիկների համար շատ հարմար տեղ է:

Ընկերուհիս վերադառնում է իր գյուղից ու նվնվում, որ խոտ է ուզում:
- Գնանք Թումանյանի այգի,- առաջարկում եմ:
Մյուսներին էլ ենք զանգում: Մի ընկերուհիս.
- Սպանեք, խոտերի մեջ չեմ նստի: Ավելի լավ ա՝ կաֆե գնանք…

8. Սրճարանները (Կետիկնոց)
Մի անգամ ընկերուհիս առաջարկում է, որ միասին գնանք մի տեղ սրճելու, իսկ ընտրությունը թողնում ինձ վրա: Ես էլ՝ միամիտս, ուզում եմ նրան ցույց տալ Երևանի բոհեմը: Գնում ենք Կետիկնոց:
- Յա˜խք, էս ի՞նչ տեղ էր,- հայտարարում է գլամուրս,- էն թերթ կարդացող բիձաներն ովքե՞ր էին:
9. Երթուղայիններ
Պատուհանից երևացող տուտուզ:

10. Կինո «Մոսկվայի» ամառային դահլիճը
Չգիտեմ՝ ինչ պատճառաբանություններով էին տարբեր մարդիկ ամառային դահլիճի քանդելուն դեմ: Ավելի շուտ, ամեն մեկն իր բացատրությունն էր տալիս: Ես էլ իմն ունեմ: Տարիներ առաջ կյանքիս մեջ առաջին անգամ այնտեղ եմ ռոք համերգ գնացել: Հիշում եմ՝ ծաղկավոր երկար շոր էի հագել: Հեչ ռոքերին վայել տեսք չունեի: Դրանից շա˜տ հետո էլի համերգ եղավ այնտեղ: Բեմի վրայից գոռում էին. «Երևանը մերն է»: Էն ժամանակ ինձ օտար էի զգում:

Չեմ ուզում, որ ամառային դահլիճը քանդեն, որովհետև Երևանը հիմա արդեն իմն է:

11. Փոքրիկ իշխան
Գետնային անցումներում ուշադիր եղեք: Շատ հնարավոր է՝ Փոքրիկ իշխանին հանդիպեք:
- Ես չեմ հասկանում,- կասի նա:

12. Տրամաբանությունից զուրկ լուսակիրները
Փողոցն անցիր միայն կանաչի տակով: Նույնը կանի նաև քո վրայով անցնող մեքենան… Եվ ոչ ոք մեղավոր չէ: Դեպի ձախ թեքվող մեքենան ուղղակի չի հասցնում քեզ նկատել:

Այլևս կանաչ լույսին միակ սպասողը չեմ: Առաջընթաց կա: Սկսել են հասկանալ, որ էն կանաչ մարդուկը հենց էնպես չի իրեն ճղում: Վրաերթից առաջ խիղճներս հանգիստ կլինի:

13. Դագաղներ
Էն անեկդոտը գիտե՞ք, որ Բուրատինոն Նար-Դոսով անցնում է, բռնում, դագաղ են սարքում:

Դագաղների ցուցահանդեսը տեսնելիս դեպրեսվում եմ: Մտածում եմ՝ մի օր էլ ինձ համար մերոնք կգան Բուրատինոյի փողոց:

14. Կարդացողները
Մի երկու անգամ սրճարանում մեն-մենակ նստել եմ, մի բաժակ հյութ պատվիրել ու սկսել կարդալ: Ինձ թարս են նայել:

Մեկ-մեկ կանգառում էլ եմ կարդում: Եթե նստելու տեղ չի լինում, մայթին եմ հարմարվում: Ինձ էլի թարս են նայում:

Նստում եմ երթուղային ու գիրքս բացում: Մարդիկ զարմանում են:

Նստում եմ երթուղային ու տեսնում, որ մեկն արդեն կարդում է: Աչքով եմ անում ու պայուսակիցս հանում ընթացիկ գիրքս:

15. Հին էրևանցին
- Բալա, սպասեք,- մեր հետևից կանչում է Երևանում ծնված-մեծացած պապիկը: Երևում է՝ վերջերս կաթված է տարել, որովհետև հազիվ է տեղաշարժվում:
Կանգնում ենք: Մտնում է ինչ-որ տեղ, ափսեով դուրս գալիս:
- Էս էլ ձեզ Էրևանի խաղողը:

16. Երևանի հոտը
Առավոտյան աչքերս բացելուն պես տեսնում եմ երկինքը: Առաջ, երբ պապիկս խնձորենին դեռ չէր կտրել, տեսադաշտս փակում էին ճյուղերը… մերկ, բողբոջած, կանաչ, խնձորներով, դեղնած, մերկ, բողբոջած…

Իսկ հիմա երկինքը՝ արևոտ, գորշ, ամպամած, անձրև, մութ, աստղեր, գիշեր:

Բացում եմ պատուհանը ու խորը շունչ քաշում: Երևանի հոտ է գալիս:

17. Գալիս եմ տուն
Օրվա ընթացքում որտեղ էլ լինեմ, վերջում ուրախությամբ վազում եմ դեպի մեր փողոց, մեր բակ, որտեղ պապիկս նստած է աստիճաններին՝ բանվորական գլխարկը գլխին, կեղտոտ շորերով, ծխախոտը բերանում:
- Բարև˜ բիձա:
- Բիձան դու ես,- կասի:
Երբեմն նրան կտեսնեմ մաքուր շորերով: Ուրեմն տեղ է գնում: Կամ էլ դույլը ձեռքին: Ծառերի միրգն է բերել: