•
•
Սեղմել՝ ցույց տալու համար
Իսկ պատմական տեսակետից մենք, դժբախտաբար, գործ ունենք իրոք որ ուղղակի անհնարին ու անբացատրելի իրավիճակի հետ: Նման պետություն, ինչպիսին նկարագրված է ֆիլմում, ուղղակի գոյություն չի ունեցել: Ֆիլմում մի քանի անգամ հիշատակվող "Կայսրություն", "Պարսկաստան" ու այս տիպի հասկացությունների տակ կարելի է ընդունել հիմնականում 5 պետական միավորների - Աքեմենյան Պարսկաստան, Սասանյան Պարսկաստան, Սամանյանների էմիրություն, Պարսկաստանի սուլթանություն, Իլխանություն: Բայց սրանք բոլորն էլ այս կամ այն հատկանիշով չեն բավարարում թեկնածուական չափանիշներին և այն հատկանիշները, որոնք խոսում են մեկի օգտին, բացառում են մյուսը:
1. Աքեմենյան Պարսկաստան - Այս թեկնածության օգտին է խոսում ֆիլմի ամենասկզբում ցուցադրվող քարտեզը, որը պատկերում է Աքեմենյան Պարսկաստանը: Սրանից զատ ևս միայն մեկ դետալ աչքովս ընկավ, որ կարող է վկայել այս թեկնածության օգտին - կադրերից մեկում Դոստանի վրա հարձակվող Նիզամիի օգնականներից մեկի... վահանը: Այլ "Աքեմենյան" երևույթ ֆիլմում ուղղակի չկար, իսկ "իսլամական միջավայրը", Ալամութը, ասասինները, արաբները, թուրքի մասին հիշատակությունը, զինվորների հանդերձանքը և այլ տարրեր ուղղակի բացառում են այս տարբերակը:
2. Սասանյան Պարսկաստան - Գրեթե նույն վիճակն է: Ավելացնենք միայն, որ բոլոր հնարավոր թեկնածուներից սա ամենաքիչ հավանականն է և նրա օգտին, բացառությամբ չնչին դետալների, որևէ բան ասելն անհնար է: Նույնիսկ ֆիլմի սկզբի քարտեզը սրա օգտին չէր:
3. Սամանյանների էմիրություն - Ամենահավանական թեկնածուն է: Սրա օգտին են վկայում.
* Ֆիլմում առկա "իսլամական միջավայրը",
* Գլխավոր հերոսի անունը (Դոստան),
* Արաբների ակտիվ դերակատարությունը,
* "Աղքատների ինքնավարության" առկայությունը, որը կարող է ընկալվել որպես Բաբեկի ապստամբության մի դրվագ կամ էլ էպիզոդ Կարմատների կյանքից,
* Զինվորների սաղավարտները ու զրահները,
* Կեռ թրերը,
* Անապատային լանդշաֆտը,
* Թուրք էթնոսի, որպես էկզոտիկայի հիշատակումը,
* Որոշ չափով` արբալետի առկայությունը,
* Որոշ չափով` Ալամութի հիշատակությունը:
4. Պարսկաստանի սուլթանություն - Ունի իր օգտին վկայող մի քանի ծանրակշիռ փաստեր.
* Ֆիլմում առկա "իսլամական միջավայրը",
* Ալամութը, որը պահպանեց իր փաստացի անկախ դրությունը սուլթանության գոյության ողջ ընթացքում,
* Ասասիններին առկայությունը,
* Գլխավոր հակահերոս Նիզամի առկայությունը, որը կարող է ընկալվել որպես հայտնի վեզիր Նիզամի ալ-Մուլքի մասին հիշատակություն, թեև պետք է հաշվի առնել, որ վերջինս, ի տարբերություն ֆիլմի, եղել է ամենադրական անձնավորություններից մեկը սելջուկյան վերնախավում ու զոհ է գնացել... ասասինների հարվածներին,
* Անընդհատ, ընդ որում որոշակի ծաղրական երանգով ընդգծվող "պարսիկ" էթնոնիմի հիշատակումը, ի հակադրություն իշխող սելջուկյան վերնախավի,
* Արբալետի առկայությունը,
* Զինվորների սաղավարտները ու զրահները,
* Կեռ թրերը,
* "Կայսերական մտածողության" առկայությունը:
5. Իլխանություն - Համեմատաբար քիչ հավանական է, բայց ունի իր օգտին վկայող փաստեր.
* Ալամութը, որը ընկավ Իլխանության հարվածներից,
* Հիշատակությունն այն մասին, որ Դոստանի խորթ հայրը ցրել է ասասիններին,
* Անընդհատ, ընդ որում որոշակի ծաղրական երանգով ընդգծվող "պարսիկ" էթնոնիմի հիշատակումը, ի հակադրություն իշխող մոնղոլական վերնախավի,
* Արբալետի առկայությունը:
Ինչպես տեսանք, թեկնածուներից և ոչ մեկը լիովին չի բավարարում ֆիլմում նկարագրված պետությունը լինելու հատկանիշներին, թեև անձամբ ես, եթե ընտրություն անեի, այնուհանդերձ կընտրեի Սամանյանների տարբերակը, որպես ամենահավանականի, թեև պետք է ասել, որ ֆիլմի սկզբի քարտեզը այնուհանդերձ նրա օգտին չէ, իսկ Սամայնանների էմիրությունն էլ երբեք չի տիրել Իրանական լեռնաշխհարհի գոնե մեծագույն մասին:
Մի քանի խոսք էլ ֆիլմում նկատված պատմական բացթողումների մասին.
1. Իրականում Ալամութը ասասինների կենտրոնն էր: Այսինքն, եթե Տամինան Ալամութի թագուհին էր, ապա ասասինները նրա հպատակներն էին և պետք է պաշտպանեին նրան, այլ ոչ թե ցանկանային վնասել ու հանդես գային որպես նրա կատաղի թշնամիներ,
2. Ֆիլմում ասասինները ներկայացված են որպես մերձավորարևելյան նինդձաներ, այն դեպքում, երբ իրականում նրանք այդ կերպ չեն գործել: Սրանց հիմանական հաղթաթուղթը և գործելաոճը եղել է գաղտնիությունը: Ասասինները շատ հազվադեպ են գործել խմբով, իսկ այդպես գործելու դեպքում էլ լավագույն դեպքում եղել են 2-3 հոգանոց խմբեր, ոչ ավել: Իսկ ֆիլմում նրանք միշտ հարձակվում են խմբով, ընդ որում, հարձակվում են բացահայտ,
3. Ալամութում կին երբեք չի իշխել,
4. Ոնց նայում ես, իրադարձությունները զարգանում են Իրանական լեռնաշխարհում, այն դեպքում, երբ չգիտես ինչու միշտ ցույց է տրվում արաբական տիպի անապատ ու քաղաք,
5. Դոստանի խորթ հայրը կրում է թագ, որը երբեք հատուկ չի եղել որ մինչիսլամական, ոչ էլ իսլամական արաբ կառավարիչներին և ունի եվրոպական տիպ,
6. Նիզամին հիշեցնում է եգիպտական փարավոնի,
7. "Աղքատների ինքնավարության" ղեկավար արաբը իր ժամանակի համար ինչ-որ չափից դուրս կրթված է և օգտագործում է իր ժամանակի համար անհավանական բառեր. "բիզնես", "բյուրոկրատիա" և այլն:
8. Ֆիլմում հիշատակվում է "րոպե"-ն, որպես ժամանակի չափման միավոր:
Ֆիլմը ունի նաև մի շարք այլ "լյապեր": Օրինակ, չնայած որ արքայադստեր գլխին հազար ու մի փորձանք է գալիս, նա միշտ մաքուր հագնված է, իսկ մազերը` կոկիկ սանրված: Հայտնի ավազային փոթորիկից հետո չգտես ինչ հրաշքով հերոսների վրանը նույնիսկ ծռված կամ կեղտոտված էլ չի:
Իր հերթին, ֆիլմը մի քանի կադրերով կրկնում է այլ ֆիլմերի: Այսպես, էպիզոդը, երբ աղջիկը ընկնում է ու Դոստանը չի կարողանում նրան պահել, հայտնի կադրն է "Լեռնագնացը" ֆիլմից: Փախչող Դոստանի հայտնվելը հարեմում կրկնում է նմանատիպ կադրը "Կարիճների արքան" ֆիլմից: Նույն ֆիլմից է նաև փախուստի ժամանակ հերոսի թռչելը պատշգամբից և հերոսի ու հերոսուհու հայտնվելը ջրավազանում: Կրկին նույն ֆիլմից է "Աղքատների ինքնավարություն"-ը: Էպիզոդը, երբ քաղաքը կործանվում է "մութ ուժերի կողմից" կրկնում է նմանատիպ կադրը "2012"-ից: Յուրօրինակ կրկնություն կա նաև "Վերջին լեգեոն"-ից - երկու ֆիլմերում էլ հերոսի օգնական, հզոր նեգր ռազմիկները հերոսաբար զոհվում են հանուն ընդհանուր գործի: Նկատեցի կրկնություն նաև "Կարիբյան ծովի ծովահանները 1" ֆիլմից` մենամարտը Նիզամիի հետ քարանձավում:
Lion-ի խոսքերից
Թույլ էր ու ատմականորեն աբսուրդ - կարծես Աքեմենյան Պարսկաստանն է, բայց շուրջբոլորը իշխում է իսլամը??!! Այլ մանր ու մեծ սխալներ էլ կային - գնահատականս 1:
Մեջբերել
Էջանիշներ