Քանի որ ակումբում արդեն քանիցս քննարկվել է այս հարցը թեմաներում, որոնցում դա դիտվում էր թեմնայից դուրս, որոշեցի նման թեմա բացել, որտեղ կքննարկենք, թե ո՞վ է պրոֆեսիոնալ գրողը, արդյո՞ք տեղին է «պրոֆեսիոնալ» բառի կիրառումը գրողի նկատմամբ, եթե այո, ապա ինչո՞վ է պրոֆեսիոնալ գրողը տարբերվում, օրինակ, «Մեր համատեղ պատմվածքը» նախագծում ստեղծագործող ակումբցիներից և այլն: Հուսով եմ՝ թեմայում հետաքրքիր քննարկում կծավալվի
Lion (02.10.2010)
Շինարար: Ընդհանրապես, «պրոֆեսիոնալ» /արհեստավարժ/ կարգավիճակն ու բնորոշումն ունեն իրենց գործին կատարելապես տիրապետող անձինք: Գրող, կամ ստեղծագործող անհատին այդպես բնորոշել մի քիչ… տեղին չէ, ըստ իս, արհեստավարժ կարող է լինել, օրինակ՝ երաժիշտը, բայց ոչ երգահանը… և այլն:
Տիրապետել գրելու արհեստին, չհաղորդակցվելով արվեստին՝ ինչու՞ ոչ, օրինակ՝ մերօրյա բազում վայ-գրողների թխած «ստեղծագործություններում» հենց դա է աղաղակողը: Տաղանդազուրկ ճարտասանությունը, գրչին գերազանց տիրապետելը, բայց՝ զուրկ ոգեղենությունից...հենց յուրօրինակ գրական աճպարարություն է:
Բացառություններ, իհարկե. Սևակը՝ արհեստավարժությամբ էր փայլում… Չարենցը՝ շնորհքով:
dionisos-88 (01.10.2010), Արևածագ (28.06.2010), Շինարար (27.06.2010)
Պրոֆեսիոնալ գրողը նա է, ով գրելը պրոֆեսիա է դարձրել, այսինքն դրանով փող է աշխատում: Իսկ պրոֆեսիոնալ գրողը լավ գրողի հետ համեմատական չէ
I may be paranoid but no android!
Իմ կարծիքով «պրոֆեսիոնալ գրող» հասկացությունը կազմված է մի քանի բաղկացուցիչներից, դրանցից երկուսի մասին այս թեմայում արդեն նշվէլ է: Փորձեմ իմ բնորոշումը տալ գրողի պրոֆեսիոնալ լինել- չլինելու խնդրին:
Ա. Առաջին հերթին մարդուն քիչ թե շատ շնորհք ու դրա հետ միասին կարգին աշխատասիրություն են հարկավոր՝ գրելու արհեստին տիրապետելու համար: Ինչու՞ եմ շնորհքի մասին այսքան լիբերալ արտահայտվում: Որովհետև ամենքս էլ կարող ենք բազմաթիվ օրինակներով ապացուցել, որ բնածին ընդունակություններն ու տաղանդն ինքնին դեռ ոչինչ չեն նշանակում, եթե մարդը դրանք չի զարգացնում: Իսկ աշխատասիրությունը հարկավոր է առաջին հերթին ինքնազարգացման ու ինքնակրթության համար: Նախքան գրիչ վերցնելը գոնե մինիմում պատկերացում պիտի ունենալ մարդկության մինչ այդ ստեղծած արժեքների մասին, սովորել տարբերել գեղեցիկը տգեղից, վեհը՝ նսեմից: Կարծում եմ չարժե քննարկել այն հարցը, որ ուղղագրական ու նախադաության կառուցվածքի սխալները մահացու են գրական ստեղծագործության համար: Մի բան էլ. Նախքան գրել սկսելը պոտենցիալ գրողը պետք է պարզի, թե սպիտակ թղթի մաքրությունը խախտելով ինքը ի՞նչ գեղագիտական նպատակներ է հետապնդում: Այն ի՞նչ գրելու է, ավելի արժեքավո՞ր է թղթի ճերմակությունից: Գրականությունն ինքնանպատակ չի, այն իմաստ ունի: Գրականության նպատակը գեղարվեստական խոսքի միջոցով «մարդ- կենդանու» մեջ բարոյական բարձր հատկանիշների դաստիարակություն է: Ու հասարակության դեմքին ձեռնոց շպրտելը, թե՝ «....ուզենամ պոռնոբանաստեղծություն էլ կգրեմ», ըստ իս, որևէ առընչություն չունի գրականություն կոչվածի հետ:
Բ. Ֆինանսներ: Եթե մարդը մտադիր է զբաղվել գրելով, նա պիտի համոզված լինի, որ իր աշխատանքի արդյունքում ինքը կկարողանա փող աշխատել: Այնքան, որ գրելու հետ միասին «ձեռի հետ» նաև որիշ այլ եկամտաբեր գործով չզբաղվի: Գրելը հենց ինքը պիտի եկամուտ ապահովող աշխատանք լինի: Իդեալական տարբերակները բաց եմ թողնում, որ գրողին ստեղծագործական տպավորությունների համար հարկավոր է ճանապարհորդել, շփվել զանազան մշակույթների հետ: Մեր դեպքում քննարկում ենք կենսական կարիքները հոգալու մասին: Չգիտեմ, Հայաստանում գիրք գրելու միջոցով որևէ մեկը կարողանու՞մ է կենսական կարիքներ հոգալ:
Գ. Հասարակական ինստիտուտների գոյություն, որ սկզբից պետք է աջակցի գրողին գրել, հետո էլ առավելագույնս նպաստի նրան, որ գիրքը հասնի ընթերցողին: Պարզ ասեմ. Եթե պատվիրատու կա, ավելի ջանադրաբար ու խանդավառված ես աշխատում, քան այն դեպքում, երբ չգիտես՝ գրածդ արդյոք մի որ կտպվի՞ թե՝ ոչ: Պետական մակարդակով՝ գրքի ու գրականության պրոպագանդա, գրախանութների ու գրադարանների լայն ցանց: Այս տեսակետից էլ որքանով ինձ է հայտնի , Հայաստանում վիճակն աղետալի է: Արդյունքում, եթե որևէ համոզված ռոմանտիկ գիրք է գրել, նա իր կամ հովանավորի միջոցներով տպում է այդ գիրքն ու մնում տպաքանակի ձեռքին շիվար: Որովհետև նույն մարդը միանգամից չի' կարող լինել և' գրող, և' գրքի պատվիրատու, և' գովազդարին գործակալ, և' սեփական գիրքը հատ- հատ վաճառող: Մի մարդը չի կարող իր վրա վերցնել պետության ֆունկցիաները «գրող –գիրք- ընթերցող» կապն ապահովելու համար: «Անհատների պայքարը վեհ է, գեղեցիկ , անձնազոհ և ... իզուր»:
Իսկ թե մեր երկրում ի՞նչու չկա այդ պետական աջակցությունը, դա լրիվ ուրիշ ու ոչ միանշանակ թեմա է:
Հիմա բերածս բաղկացուցիչները համադրելով նայեք, թե Հայաստանում պրոֆեսիոնալ քանի՞ գրող կա:
Rhayader (02.10.2010)
"Ով գոնե մեկ անգամ իր մեջ տեսավ ու հասկացավ մարդուն, նա կհասկանա ամբողջ աշխարհը",-ասում էր Ցվեյգը: Գրողի պրոֆեսիոնալ դառնալու նախապայմաններից է հասկանալ մարդկանց, լինել անկեղծ` առաջին հերթին ինքդ քեզ հետ ու չխաբել ընթերցողիդ... Դրան գումարած պիտի ունենաս աստվածատուր շնորհք ու աշխատասիրություն,,,,,
Իրականում ես դեռ ոչ մի դիլետանտ գրող չեմ տեսել, որ առանձնապես կարդալու արժանի լինիՌուֆուս-ի խոսքերից
Պրոֆեսիոնալ գրողը նա է, ով գրելը պրոֆեսիա է դարձրել, այսինքն դրանով փող է աշխատում: Իսկ պրոֆեսիոնալ գրողը լավ գրողի հետ համեմատական չէ
Պրոֆեսիոնալ է այն գրողը, որը գրելու նկատմամբ պրոֆեսիոնալ, հետևողական մոտեցում է ցուցաբերում: Ով գրելուն վերաբերվում է որպես մասնագիտություն, ոչ թե հոբբի: Պրոֆեսիոնալն այս կոնտեքստում դա է նշանակում:
---------- Ավելացվել է՝ 12:30 ---------- Սկզբնական գրառումը՝ 12:27 ----------
Ֆիգնյա: Չկա նման բան: Ես կասեի՝ գրողի գլխավոր ձիրքերից մեկն ընթերցողին լավ խաբելն է"Ով գոնե մեկ անգամ իր մեջ տեսավ ու հասկացավ մարդուն, նա կհասկանա ամբողջ աշխարհը",-ասում էր Ցվեյգը: Գրողի պրոֆեսիոնալ դառնալու նախապայմաններից է հասկանալ մարդկանց, լինել անկեղծ` առաջին հերթին ինքդ քեզ հետ ու չխաբել ընթերցողիդ... Դրան գումարած պիտի ունենաս աստվածատուր շնորհք ու աշխատասիրություն,,,,,
Իսկ այ, աշխատասիրություն պետք է:
Աստված, աստվածատուր շնորհքմի ծիծաղեցրու ինձ նման ռոմանտիկ զեղումներով: Ստեղծագործ սկիզբ: Կա գրեթե ցանկացած մարդու մեջ:
"Sir, do you have a moment to talk about our lords and saviors the Daleks?"
Voice of the Nightingale - իմ բլոգը
Հավատա, քեզ ծիծաղեցնելու ցանկություն չունեմ: Սա պարզապես իմ կարծիքն է: Իսկ թե բոլորս էդպիսի ստեղծագործ սկիզբ ունենք, ապա ինչու չենք դառնում մեծ գրողներեր, նկարիչներ, դերասաններ և այլն??? Իսկ խաբելը լավ բան չէ, ու եթե ունթերցողը /նույնիսկ 1 հոգի/ հասկանում է, որ իրեն խաբում են շաաաաաաաաաաատ է հիասթավում ետ գրողից ու իր ստեղծածներից , և այլևս չի կարդում նրա գործերը............... / դա նման է դերասանի խալտուրային, որ ինքը կարող է մտածել, թե հանդիսատեսը չի հասկանում, բայց եթե դահլիճում գոնի 1 բանիմաց մարդ կա ու հասկացել է, որ իրեն խաբեցին..արդեն իսկ շատ վատ է դերասանի համար: Նրան էլ չեն վստահի/:
Իմ ասածը հենց այն է, որ նախասկիզբ բոլորն էլ ունեն: Դա մարդու որոշիչ գիծն է: Էսթետիկա ստեղծելն ու ընկալելը: Իսկ այ պրակտիկայի վրա արտահայտվում է ոչ միշտ:
Ինչևէ, ի՞նչ ասել է՝ մեծ գրող: Չգիտեմ: Բայց հենց այս պահին այն երկրներում, որտեղ կա կայացած գրական դպրոց, բազմաթիվ պրոֆեսսիոնալ գրողներ կան: Հայաստանում գրեթե չկան գրողներ, որոնց գրածը ես կցանկանայի կարդալ: Ու շատ քիչ են պրոֆեսսիոնալները:
Բոլոր գրողներն էլ խաբում են: Եթե չխաբեն, գրվածքը կդառնա վավերագրական: Կամ այլաբանական: Կամ այլ անհետաքրքիր բան:Իսկ խաբելը լավ բան չէ, ու եթե ունթերցողը /նույնիսկ 1 հոգի/ հասկանում է, որ իրեն խաբում են շաաաաաաաաաաատ է հիասթավում ետ գրողից ու իր ստեղծածներից
Տոլկիենը պատմում է էլֆերի, օրկերի, հոբբիթների մասին: Մի՞թե նրանք իրականում կան: Ամեն խելքը գլխին ընթերցող էլ գիտի, որ չկան: Տոլկիենը փչում է: Ոգեշնչված ստում է: Սուտլիկ որսկանի մասին հեքիաթի նման:
Եթե նա բավականաչափ լավ է խաբում, որ ընթերցողը նրան հավատում է, ապա նա լավ գրող է:
Լավ էլի: Գեղարվեստական գրականության գործը հանդիսացել է գոյություն չունեցող մարդկանց ու իրադարձությունների մասին պատմելը: Դյուման այնպես էր բռնաբարում Ֆրանսիայի պատմությունը, որ էլ դու սուս: Ու ի՞նչ էր նա ասում այդ մասին:
«Այո, ես բռնաբարում եմ պատմությունը: Բայց խոստովանեք՝ դրանից շատ մռութ երեխաներ են ծնվում»:
Եթե ես իմանամ, որ գլխավոր դերակատարը Համլետի բեմականացման ժամանակ իսկապես մեռնելու է, ես կմտածեմ, որ բեմադրիչներն աննորմալներ են ու ամեն բան կանեմ՝ խեղճին փրկելու համար: Եթե բեմականացման ժամանակ ես նկատեմ, որ բեմին ոչ թե Համլետն է մահանում, այլ ինչ-որ դերասան, որ Համլետի մահն է խաղում, դուրս կգամ դահլիճից:և այլևս չի կարդում նրա գործերը............... / դա նման է դերասանի խալտուրային, որ ինքը կարող է մտածել, թե հանդիսատեսը չի հասկանում, բայց եթե դահլիճում գոնի 1 բանիմաց մարդ կա ու հասկացել է, որ իրեն խաբեցին..արդեն իսկ շատ վատ է դերասանի համար: Նրան էլ չեն վստահի/:
"Sir, do you have a moment to talk about our lords and saviors the Daleks?"
Voice of the Nightingale - իմ բլոգը
«Պրոֆեսիոնալ» բառի ընկալումն ինձ համար մի քիչ ուրիշ է: Պրոֆեսիոնալ [մասնագետ] է այն մարդը, ով իր [մասնագիտությամբ] փող է վաստակում, ով իր կյանքում առաջին հերթին զբաղվում է հենց այդ [մասնագիտությամբ]: Այլ հարց է, թե նա լա՞վ [մասնագետ] է, թե՞ վատ: Այսպես՝ կան պրոֆեսիոնալ սպորտսմեններ, որոնց վճարում են դրա համար, և ոչ պրեֆեսիոնալ, ովքեր սպորտով են զբաղվում ուրիշ պատճառներով: Կան պրոֆեսիոնալ քաղաքական գործիչներ, և կան ոչ պրոֆեսիոնալներ, ովքեր իրենց հիմնական՝ եկամտաբեր մասնագիտությունից բացի նաև ինչ-որ հասարակական կամ քաղաքական գործունեություն են ծավալում: Հիմա անդրադառնանք գրողներին. պրոֆեսիոնալ է այն գրողը, ում համար գրելը մասնագիտություն է և ոչ երբեք՝ հոբբի, զբաղմունք, ժամանց և այլն: Այս մարդիկ գրում են, իրենց գործերը վաճառում են հրատարակչություններին, գրական գործակալներ ունեն և այլն: Գուցե լավ են գրում, գուցե՝ վատ, բայց փաստը մնում է փաստ, որ նրանք արդեն ոչ թե բժիշկ են, ոչ թե հոգեբան են, ոչ թե պատմաբան են կամ լեզվաբան, այլ հենց գրող են. գրող՝ որպես մասնագիտություն՝ պրոֆեսիա: Rhayader-ի գրածին («Պրոֆեսիոնալ է այն գրողը, որը գրելու նկատմամբ պրոֆեսիոնալ, հետևողական մոտեցում է ցուցաբերում: Ով գրելուն վերաբերվում է որպես մասնագիտություն, ոչ թե հոբբի») կուզենայի ավելացնել նաև գրելով փող աշխատելու պահը, որն այս դեպքում, իմ կարծիքով, ամենաորոշիչն է: Սակայն դիլետանտ կամ սիրող գրողների՝ կարդալու արժանի չլինելու մտքի հետ համաձայն չեմ: Եթե ընդունենք, որ սիրող է այն գրողը, ով պրոֆեսիոնալ գրող չէ, ապա հնարավոր է մի շարք գրողների անուններ թվել, ովքեր դիլետանտներ՝ սկսնակներ՝ սիրողներ են եղել գրելու պրոֆեսիայում, սակայն նրանց գործերը արդարացիորեն համաշխարհային ճանաչում են գտել ու գնահատվել են որպես գլուխգործոցներ: Լյուիս Քերոլ, «Ալիսը հրաշքների աշխարհում», «Ալիսը հայելու աշխարհում». եղել է պրոֆեսիոնալ մաթեմատիկոս, բայց ոչ՝ գրող: Ումբերտո Էկո, «Վարդի անունը». եղել է պրոֆեսիոնալ նշանագետ (սեմիոտիստ) ու միջնադարի մասնագետ, բայց ոչ՝ գրող: Ջոն Թոլկին, «Հոբիթ», «Մատանիների տիրակալը», «Սիլմարիլիոն». եղել է պրոֆեսիոնալ բանասեր, բայց ոչ՝ գրող:
Վերջին խմբագրող՝ Հայկօ: 02.10.2010, 15:18:
Գիտեմ, որ հիմա մի ծանր բանով խփելու ես գլխիս, բայց պիտի չհամաձայնեմ: Քո սահմանման դեպքում կստացվի, որ Ջեյմս Ջոյսն ու Հարպեր Լին պրոֆեսիոնալ գրողներ չեն (առաջինն ամեն գիրքը չորս-հինգ տարում էր գրում, երկրորդն ամբողջ կյանքում երկու գիրք է գրել, որոնցից միայն մեկն է հրատարակվել):
Պրոֆեսիոնալը մոտեցման ձև է գրելուն: Նշանակություն չունի, արդյո՞ք մարդը դրան որպես փող աշխատելու մեթոդ է մոտենում, թե ոչ:
Այ, սրա հետ համաձայն եմ: Բայց նույնիսկ լավ մասնագետի գրածը կարող է ընթերցողին դուր չգալ, քանի որ լավ կամ վատ մասնագետ լինելն ավելի շատ վերաբերում է արտահայտչաձևերին, որոնք օգտագործվում են աշխատանքի մեջ, ոչ թե պարունակությանը:Այլ հարց է, թե նա լա՞վ [մասնագետ] է, թե՞ վատ:
"Sir, do you have a moment to talk about our lords and saviors the Daleks?"
Voice of the Nightingale - իմ բլոգը
[ծանր բանով ընկել ա Rhayader-ի հետևից] Եթե իրենց ապրուստը գրելով չեն վաստակել, ուրեմն պրոֆեսիոնալներ չեն: Ասում եմ, էլի, «պրոֆեսիոնալ» բառի ընկալումն ինձ համար ուրիշ է, քեզ համար՝ ուրիշ: Էն կեղծ թարգմանված «արհեստավարժը» չի, կոպիտ ասած: Ու ընդհանրապես՝ պրոֆեսիոնալ գրողի գաղափարը էդքան էլ վաղուց չի, որ հայտնվել է: Պրոֆեսիոնալ գրողների կայանալու համար հարկավոր էր, որ գրելով փող աշխատելու ամբողջ միկրոստրուկտուրան կայանար. գրական գործակալներ, հրատարակչություններ, գրախանութներ, գրքի համար վճարող հասարակություն, գրական պրոդյուսերներ, ամսագրեր, թեմատիկ ժողովածուներ, դրամաշնորհներ, գրական մրցանակներ. մի խոսքով՝ ձևավորվեր մի այնպիսի միջավայր, որտեղ փողեր են պտտվում:
Հայկօ, կասե՞ս ինձ տարբերությունը Լեոն Բատիստա Ալբերտիի ու, ասենք, Բենվենուտո Չելինիի միջև)))
"Sir, do you have a moment to talk about our lords and saviors the Daleks?"
Voice of the Nightingale - իմ բլոգը
Մոտ հարյուր տարվա ու ուղիղ երեք տառի տարբերություն կա Լեոն Բատիստա Ալբերտիի ու, ասենք, Բենվենուտո Չելինիի միջև: Քո սրտով, Rhayader ջան. զգում եմ, որ մատներդ քոր են գալիս՝ հարցիդ պատասխանը գրելու համար
Նե-ա))) բնական ա, որ Ալբերտիի անունը քեզ կարող էր անծանոթ լինել (ինձ էլ էր անծանոթ մինչև էս ամառ), դե Չելինիին պիտի որ իմանաս:Մոտ հարյուր տարվա ու ուղիղ երեք տառի տարբերություն կա Լեոն Բատիստա Ալբերտիի ու, ասենք, Բենվենուտո Չելինիի միջև
Բայց ի՞նչն էր իրանց միավորում, ու ի՞նչն էր տարբերում:
"Sir, do you have a moment to talk about our lords and saviors the Daleks?"
Voice of the Nightingale - իմ բլոգը
ոնց, բա ե՞սԻրականում ես դեռ ոչ մի դիլետանտ գրող չեմ տեսել, որ առանձնապես կարդալու արժանի լինի
նու սա իհարկե կատակ էր, իսկ իրականում ասեմ, որ Ռուֆի հետ համաձայն եմ, օրինակ՝ Սագանի առաջին անփորձ գործը նրա հետագա պրոֆեսիոնալ ոչ մի գործի հետ չեմ փոխի:
Find what you love and let it kill you. (c) Bukowski
Այս պահին թեմայում են 1 հոգի. (0 անդամ և 1 հյուր)
Ձեր իրավունքները բաժնում
Մեջբերել
Էջանիշներ