masivec-ի խոսքերից
Ժող ջան ինձ հարկավոր ա իրավագիտության ռեֆերատ, ինչ թեմա ուզում ա լինի, մի 10-12 էջ
Շատ շնորհակալ կլնեմՀեսա մի հատ կդնեմ:Մասիվցի ջան, ճարես ձեն հան
Ժող ջան ինձ հարկավոր ա իրավագիտության ռեֆերատ, ինչ թեմա ուզում ա լինի, մի 10-12 էջ
Շատ շնորհակալ կլնեմՀեսա մի հատ կդնեմ:Մասիվցի ջան, ճարես ձեն հան
Ճամփաները բոլոր դեպի մահ են տանում…
Հանցագործությունների բազմակիություն
Հանցագործությունների բազմակիության հասկացությունը
Կյանքում պատահում են դեպքեր, երբ անձը կատարում է մի քանի հանցագործություն: Նման վիճակը պետք է ստանա իր քրեաիրավական գնահատականը` կապված այդ դեպքերի որակման և պատիժ նշանակելու առանձնահատկությունների հետ:
Հանցագործությունների բազմակիություն ասելով պետք է հասկանալ այն դեպքերը, երբ անձը մեկ քամ մի քանի արարքներով կատարում է երկու կամ ավելի հանցանք:
Առաջին հերթին հանցագործությունների բազմակիությունը պետք է սահմանազատել առանձին պարզ հանցագործություններից և այն հանցագործություններից, որոնք քրեական իրավունքի տեսության մեջ կոչվում են բարդ: Առանձին պարզ հանցագործությունը կատարվում է մեկ հանցավոր արարքով, մեղքի մեկ ձևով, պարունակում է մեկ հանցակազմ և որակվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի մեկ հոդվածով կամ դրա մասով:
Առանձին բարդ հանցագործությունը նույնպես պարունակում է մեկ հանցակազմ և որակվում է մեկ հոդվածով, սակայն նրա օբյեկտիվ կողմը ձևավորվում է որոշակի բարդություններով` մի քանի արարքներով, մի քանի հանցավոր հետևանքներով և այլն: Բարդ հանցագործություններում կարող է բարդեցված լինել նաև սուբյեկտիվ կողմը, որը դրսևորվում է մեղքի երկու ձևով: Հաճախ պրակտիկայում բարդ հանցագործության որակումը դժվարություն է առաջացնում: Այդ իսկ պատճառով քրեական իրավունքի գիտությունը մշակել է բարդ , բայց մեկ հանցագործություն համարվող արարքների տեսակները և դրանց որակման առանձնահատկությունները: Դրանք են`
1. Շարունակվող հանցագործություն, որը կատարվում է նույնատիպ մի քանի արարքներով, որոնք ուղղված են նույն օբյեկտին և միավորված են միասնական դիտավորությամբ: Օրինակ` հանցավորը ցանկանում է գողանալ բնակարանի ամբողջ գույքը, սակայն իր վերջնական նպատակին հասնում է գույքը մաս-մաս, մի քանի անգամ տեղափոխելով: Նշված օրինակում հանցագործությունն ավարտվում է, երբ հանցավորը տիրանում է ամբողջ գույքին և հնարավորություն է ունենում այն տնօրինել կամ օգտագործել: Թեև շարունակվող հանցագործության բաղկացուցիչ մասը հանդիսացող առանձին արարքներից յուրաքանչյուրն ինքնուրույն հանցակազմ է պարունակում, այնուամենայնիվ դրանք ինքնուրույն չեն որակվում և ամբողջ կատարվածը գնահատվում է իբրև մեկ հանցագործություն: Եթե հանցավորն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի հասնում իր վերջնական նպատակին, արարքը որակվում է որպես մտադրված հանցագործության փորձ: Բերված օրինակում եթե հանցավորը չկարողանա գողանալ բնակարանի ամբողջ գույքը, նրա արարքը կորակվի որպես գողության փորձ բնակարանի ամբողջ գույքի արժեքի չափով:
Շարունակվող հանցագործության դեպքում կատարված արարքները պետք է լինեն նույնատիպ: Սակայն եթե նույն հանցագործության օբյեկտիվ կողմը կազմում են փաստական հատկանիշներով տարբեր արարքներ, օրինակ` սպառողներին խաբելը թերահաշվելու , թերաչափելու, թերակշռելու միջոցներով, այդ արարքների երկու կամ ավելի անգամ կատարելը միասնական դիտավորությամբ նույնպես շարունակվող հանցագործություն է:
Առանձին հետաքրքրություն են ներկայացնում այն դեպքերը, երբ միասնական դիտավորությամբ կատարվում է, օրինակ, առանձնապես խոշոր չափի հափշտակություն տարբեր եղանակներով` գողություն, կողոպուտ, ավազակություն: Եթե այդ արարքները որակենք առանձին-առանձին տարբեր հոդվածներով, ապա հանցավորի վիճակը ոչ արդարացի կփեփևանա, քանի որ յուրաքանչյուր հափշտակման դեպքում չափը հնարավոր է, որ առանձնապես խոշոր չլինի: Մեր կարծիքով արարքը նման դեպքում պետք է դիտել շարունակվող հանցագործություն և այն որակել նկատի ունենալով անձի դիտավորությունը` կատարված արարքներից ամենավտանգավորը նախատեսող հոդվածով:
Որպես կանոն, շարունակվող հանցագործության ժամանակ կատարված արարքների միջև ընկած ժամանակը կարճ է լինում` ժամեր, օրեր, սակայն հնարավոր են դեպքեր, երբ այն ավելի երկար տևի, օրինակ` հանցավորը սպասում է հարմար պահի կամ իրադրության` իր հանցավոր նպատակը վերջնականապես իրագործելու համար:
2. Տևող հանցագործություն, որի տակ քրեական իրավունքի գիտության մեջ հասկանում են այն արարքը ` գործողությունը կամ անգործությունը, որը դրսևորվում է հանրորեն վտանգավոր գործողության կամ անգործության տևական անընդմեջ կատարմամբ:
Տևող հանցագործությունը սկսվում է հանցանքի կատարումով և ավարտվում հանցավորի գործողության` մեղայականով ներկայանալը, կամ իրավապահ մարմինների միջամտության` հանցավորին ձերբակալելը, կամ այլ հանգամանքների, օրինակ` ժամկետային զինվորական ծառայությունից խուսափելու դեպքում` զինվուրական ծառայության ենթակա լինելու սահմանված առավելագույն տարիքը լրանալու հետևանքով:
Այդպիսի հանցագործություններ են նախատեսված քրեական օրենսգրքի մի շարք հոդվածներում: Օրինակ` թմրամիջոց կամ զենք պահելը, իսկական զինվորական ծառայությունից խուսափելը, դասալքությունը և այլն:
Տևող հանցագործությունը շարունակվողից տարբերվում է նրանով, որ այն կատարվում է մեկ արարքով և տևում է երկար ժամանակ:
Շարունակվող և տևող հանցագործությունների պարզումն ունի նաև կարևոր պրակտիկ նշանակությունհատկապես քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետները կամ համաներում կիրառելիս: Եթե այդ հանցագործությունները չեն ավարտվել` չի կատարվել վերջին արարքը, հանցավորը չի ներկայացել մեղայականով, կամ հանցագործին իրավապահ մարմինները չեն ենթարկել քրեադատավարական հարկադրանքի, ապա վաղեմության ժամկետ կամ համաներում չի կիրառվում:
Քրեական իրավունքի գիտությանը հայտնի են բարդ հանցագործության նաև այլ տեսակներ` 1. բաղկակցական հանցագործություններ, որոնք բաղկացած են երկու կամ ավելի գործողություններից, օրինակ` բռնաբարության հետ զուգորդված սպանության ժամանակ մեկ հանցակազմում դրսևորվում է երկու արարք. սպանություն և բռնաբարություն, 2. հանցագործություններ երկընտրելի գործողություններով` անգործությամբ, օրինակ` զանգվածային հանցագործությունների հանցակազմն առաջանում է հոդվածի դիսպոզիցիայում թվարկված արարքներից մեկն ու մեկի` ջարդեր, հրկիզումներ, գույքի ոչնչացում և այլնի կատարմամբ, 3. հանցագործություններ, որոնք կատարվում են մեղքի երկու ձևով, օրինակ` դիտավորությամբ առողջությանը ծանր վնաս հասցնելը, որն անզգուշությամբ առաջացրել ե տուժողի մահ:
Շարունակելի.
Ճամփաները բոլոր դեպի մահ են տանում…
Բազմակիության աոանձնահատկությունը և նշված բարդ հանցագործություններից սահմանազատման հիմնական հատկանիշն այն է, որ բազմակիության դեպքում մեկ անձ կատարում է երկու կամ ավելի հանցագործություններ: Բացի այդ, հանցագործությունների բազմակիությունն ունի ևս մի շարք առանձնահատկություններ, որոնք հանգում են հետևյալին`
1. Անձի կատարած յուրաքանչյուր արարք պետք է հանցագործություն հանդիսանա: Բազմակիությունը բացակայում է, եթե կատարված երկու արարքներից մեկը ոչ թե հանցագործություն է, այլ ուրիշ իրավախախտում:
2. Բազմակիության մեջ ընդգրկված ահնցագործություններից յուրաքանչյուրը պետք է ինքնուրույն հանցակազմ պարունակի: Բազմակիության մեջ կարող են ընդգրկվել ինչպես առանձին պարզ, այնպես էլ առանձին բարդ հանցագործություններ: Բացի այդ, բազմակիությունը կարող է կազմավորվել ինչպես առանձին ավարտված հանցագործություններից, այնպես էլ հանցագործությունների նախապատչաստությունից և հանցափորձից: Հանացագործությունների բազմակիության բաղկացուցիչ տարր կարող են հանդիսանալ ոչ միայն կատարողի, այլև կազմակերպչի, դրդիչի, օժանդակողի արարքները: Այսպես, հանցագործությունների բազմակիությունն առկա է նաև այն ժամանակ, երբ անձը մի դեպքում հանդես է գալիս որպես գողության կատարում, իսկ մյուսում` օժանդակող:
3. Բազմակիությունը բացակայում է այն դեպքում, երբ կատարված երկու արարքներից մեկի կապակցությամբ առկա են քրեաիրավական հետևանքները բացառող հանգամանքներ: Մասնավորապես երբ` ա. Անձը ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից քրեական օրենսգրքով սահմանված կարգով: բ. Հանվել կամ մարվել դատվածությունը:
Ամփոփելով ասվածը` կարելի է տալ հանցագործությունների բազմակիության հետևյալ հասկացությունը` հանցագործությունների բազմակիություն է հանդիսանում միևնույն անձի կողմից երկու կամ ավելի ինքնուրույն հանցակազմ պարունակող արարքների կատարումը, եթե դրանց համար չեն անցել քրեական պատասխանատվության վաղեմության ժամկետները, կամ չի մարվել կամ հանվել դատվածությունը:
Բազմակիության տեսակները
Ժամանակակից քրեական իրավունքի գիտությանը հայտնի են հանցագործությունների բազմակիության հետևյալ տեսակները.
1. կրիկնակիություն
2. համակցություն
3. ռեցիդիվ
Հ.Հ. քրեական օրենսգրքում կատարվում են հանցագործությունների համակցության ` հոդված 20, հանցագործությունների կրկնակիության` հոդված 21, և հանցագործությունների ռեցիդիվի` հոդված 22, հարցերը:
Քրեական օրենսգրքի հոդված 21-ի առաջին մասի համաձայն` հանցագործությունների կրկնակիություն է համարվում քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի միևնույն հոդվածով կամ հոդվածի մասով նախատեսված երկու կամ ավելի հանցանք կատարելը: Նույն հոդվածի երրորդ մասի համաձայն` քրեական օրենսգրքի տարբեր հոդվածներով նախատեսված երկու կամ ավելի հանցանք կատարելը կրկնակի է համարվում միայն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
Որպես կանոն, հանցագործությունների կրկնակիությունն առկա է միևնույն հոդվածով նախատեսված հանցանքների կատարման դեպքում:
Բացառիկ դեպքերում կրկնակիություն է համարվում քր. Օր.-ի տարբեր հոդվածներով նախատեսված, սակայն միաբնույթ հանցանքների կատարումը:
Գործող քրեական օրենսգրքում ավելի հաճախ նախատեսված է նույն հոդվածով կամ հոդվածի մասով նախատեսված հանցագործությունների կրկնակիությունը, որը ենթադրում է նույն արարքի կատարումը երկու կամ ավելի անգամ: Նշված հանգամանքն օրենքում ձևակերպված է մի քանի ձևով`
1. Ուղղակի նշված է կրկնակիությունը, օրինակ` կաշառք ստանալը կրկին անգամ` հոված 331-ի 3-րդ մասի 4-րդ կետ:
2. Որպես ծանրացնող հանգամանք է համարվում նախկինում նույն հանցանքի կատարումը, օրինակ` հոդված 104-ի 15-րդ կետը` սպանություն ծանրացուցիչ հանգամանքներում:
3. Կրկնակիության յուրահատուկ տեսակ է հանցանքը որպես արհեստ կատարելը, որը քրեական օրենսգրքի հոդված 63-ի առաջին մասի առաջին կետի համաձայն քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքն է:
Ինչ վերաբերում է տարբեր հոդվածներով նախատեսված, բայց միաբնույթ հանցագործությունը կրկնակիությունը, ապա դրա պարզ օրինակ է քրեական օրենսգրքի հոդված 175-ով սահմանված գույքի կրկին անգամ կատարված հափշտակման հասկացությունը, որով հափշտակությունը համարվում է կրկին անգամ կատարված, եթե այն կատարվել է այնպիսի անձի կողմից, որը նախկինում կատարել է հոդվածներում թվարկված հանցագործություններից` գողություն, կողոպուտ, շորթում և այլն, որևէ մեկը: Այսպես` գողությունը կհամարվի կրկին անգամ կատարված ոչ միայն այն դեպքում, երբ անձը նախկինում գողություն է կատարել, այլև երբ անձը նախկինում կատարել է, ասենք, կողոպուտ կամ խարդախություն: Ընդ որում, նշանակություն չունի, թե նախկինում կատարված հանցանքը որ փուլում է կատարվել կամ անձը դրան ինչպես է մասնակցել: Հանցանքը կհամարվի կրկին անգամ կատարված նաև այն դեպքում, եթե անձը նախկին հանցագործությանը մասնակցել է որպես հանցակից, կամ էլ նախկին հանցագործությունը խափանվել է նախապատրաստության կամ էլ հանցափորձի փուլում: Պետք է նշել, սակայն, որ վերը նշված դեպքերում հանցագործությունների որակումը յուրահատկություն ունի: Այսպես, եթե կատարված երկու հանցանքները նախատեսված են միևնույն հոդվածով, ապա նախկին հանցանքն ինքնուրույն չի որակվում: Օրինակ` նախկինում գողություն արած անձի կողմից գողություն կատարելը որակվում է միայն որպես կրկին անգամ կատարված գողույթուն` Հատուկ մասի հոդվածի համապատասխան մասով:
Բայց եթե նախկինում կատարած հանցանքը նախատեսված է այլ հոդվածով կամ եթե անձը դրան մասնակցել է որպես հանցակից, կամ նախկին հանցագործությունը ավարտին չի հասել, ապա այն պետք է ինքնուրույն որակվի: Այսպես, եթե գողություն է կատարել նախկինում խարդախություն կատարած անձը, ապա արարքը պետք է որակվի որպես խարդախություն և կրկին անգամ կատարված գողույթուն: Կամ եթե անձը նախկինում կատարել է գողության փորձ, հետո ավարտված գողություն, ապա արարքը պետք է որակվի որպես գողության փորձ և որպես կրկին անգամ կատարված գողություն: Եթե հանցափորձի փուլում խափանվել է կատարված երկու գողություններից երկրորդը, ապա արարքը պետք է որակվի որպես գողություն և որպես կրկին անգամ կատարված գողության փորձ: Փաստորեն նման դեպքերում արարքը որակվում է ինչպես համակցությամբ, այնպես էլ կրկնակիությամբ:
Այսպիսով, կարելի է առանձնացնել կրկնակիության հետևյալ երկու տեսակները`
1. Միևնույն հանցագործությունների կրկնակիություն,
2. Համասեռ հանցագործությւոնների կրկնակիույթուն
Կրկնակիությունը բացակայում է, եթե`
1. Առկա է շարունակվող հանցագործությունը, որը բաղկացած է միասնական հանցավոր մտադրությամբ միավորված երկու կամ ավելի արարքներից` հոդված 21-ի երկրորդ մաս:
2. Նախկինում կատարած հանցագործության համար անձը օրենքով սահմանված կարգով ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից կամ ենթակա չէ քրեական պատասխանատվության վաղեմության ժամկետն անցնելու հետևանքով:
3. Նախկինում կատարած հանցագործության համար դատվածությունն օրենքով սահմանված կարգով մարվել կամ հանվել է` քրեական օրենսգրքի հոդված 84-ի չորրորդ և վեցերորդ մասեր: Օրինակ` նախկինում անձը կատարել է խարդախություն, հետո` գողություն: Եթե խարդախության համար անցել է քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը` քրեական օրենսգրքի հոդված 75, անձը դրա համար չի ենթարկվի քրեական պատասխանատվության, և գողությունը չի համարվի կրկին անգամ կատարված: Նույնը վերաբերվում է դատվածությանը. Եթե անձը խարդախության համար դատապարտվել է, սակայն դատվածությունը մարվել կամ հանվել է, գողությւոնը կրկնակի համարվել չի կարող:
Հարկ է նշել, որ կրկնակիությունը կարող է լինել դատվածության հետ չկապված կամ կապված: Դատվածության հետ չկապված կրկնակիությունն առկա է, երբ հանցանքը կատարում է նախկինում կատարած հանցանքի համար դատապարտված անձը: Դատվածության հետ կապված կրկնակիության դեպքում հանցանք է կատարում նախկինում կատարած հանցանքի համար դատապարտված անձը, որի դատվածությունը մարված կամ հանված չէ:
Շարունակելի.
Ճամփաները բոլոր դեպի մահ են տանում…
Քրեկաան օրենսգրքի հոդված 20-ի համաձայն` հանցագործությունների համակցություն է համարվում`
1. Սույն օրենսգրքի տարբեր հոդվածներով կամ նույն հոդվածի տարբեր մասերով նախատեսված երկու կամ ավելի հանցանք կատարելը, որոնցից ոչ մեկի համար անձը դատապարտված չի եղել.
2. Այնպիսի մեկ գործողությունը/անգործությունը, որը պարունակում է սույն օրենսգրքի երկու կամ ավելի հոդվածներով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներ:
Նախկին քրեական օրենսգրքում հանցագործությունների համակցության հասկացությունը տրված չէր, սակայն հոդված 37-ը, մի քանի հանցագործությունների դեպքում պատիժ նշանակելու հարցը կարգավորելով անուղղակիորեն շոշափում էր հանցագործությունների համակցության էությունը:
Քրեկան իրավունքի գիտությունը հանցագործությունների համակցույթւոնը բաժանում է.
1. Իրականի` ռեալ,
2. Իդեալականի:
Իրական համակցության դեպքում անձը կատարում է երկու կամ ավելի հանցագործություններ առանձին գործողություններով կամ անգործություններով: Օրինակ` առողջությանը հասցնում է միջին ծանրության վնաս, իսկ հետո կատարում է կողոպուտ: Իրական համակցության ժամանակ, որպես կանոն, երկու արարքների միջև առկա է ժամանակահատվածը, որը կարող է և շատ կարճ լինել: Այս չափանիշով որոշվում է, թե այդ հանցագործություններից որն է կատարվել առաջինը: Հնարավոր է սակայն իրավիճակ, որը միևնույն ժամանակ կատարվի երկու կամ ավելի այնպիսի հանցանք, որոնց միջև ժամանակ չի անցնում: Դա կարող է տեղի ունենալ այն դեպքերում, երբ կատարվող հանցանքներից որևէ մեկը կամ երկուսն էլ տևող հանցագոևծություններ են: Օրինակ` դասալքության ընթացքում ապօրինի զենք է պահվում: Այդ դեպքում գործ ունենք իրավական համակցության հետ:
Ինչպե սև կրկնակիությունը, իրական համակցությունը, հանդիսանալով բազմակիության տեսակ կարող է գոյություն ունենալ միայն այնպիսի հանցագորոծությունների առկայությամբ, որոնց նկատմամբ պահպանվում են քրեաիրավական հետևանքները: Այդ իսկ առումով, իրական համակցությւոնը բացակայում է, եթե նախկինում կատարած հանցագործության համար անձն ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից:
Իրական համակցության մեջ կարող են մտնել ինչպես ավարտված, այնպես էլ չավարտված հանցագործությունները: Իրական համակցությւոն են նաև այն դեպքերը, երբ անձը հանցագործություններից մեկին մասնակցում է որպես կատարող, մյուսին` որպես դրդիչ, կազմակերպիչ կամ օժանդակող: Նման դեպքերում արարքը որակելիս պետք է ցույց տալ հանցագործության ավարտված չլինելը կամ հանցագործությանը որպես հանցակից մասնակից լինելը, որպեսզի պատիժը նշանակելիս դատարանը կիրառի այն կանոնները, որոնք վերաբերում են չավարտված հանցագործությանը կամ հանցակցությանը: Հարկ է նշել նաև, որ իրական հանցակցությւոն կարող են կազմել քրեական օրենսգրքի ինչպես միևնույն, այնպես էլ տարբեր հոդվածներով նախատեսված թե’ միաբնույթ, թե’ տարաբնույթ հանցագործությունները: Բացի այդ, օրենքով նախատեսված դեպքերում իրական համակցությունը կարող է կրկնակիություն հանդիսանալ:
Իդեալական համակցությունը բնութագրվում է մեկ արարքի կատարմամբ, որով վնասվում են տարբեր օրենքներ և առաջանումե ն տարբեր հետևանքներ: Այդ հետևանքներից յուրաքանչյուրը պետք է հանդիսանա քրեական օրենսգրքով նախատեսված առանձին հանցագործության օբյեկտիվ կողմի հատկանիշ, այլ ոչ թե կազմի ընդհանուրի և մասի հարաբերակցություն: Այսպես, հղի կնոջ սպանության ժամանակ առկա է երկու օբյեկտի վնաս հասցնելը. Ուրիշին կյանքից զրկելը և հղիության ընդհատումը, որը առողջությանը ծանր վնաս հասցնելու` հոդված 112, հատկանիշներից է, սակայն օրենքում այդ արարքը դիտվում է իբրև մեկ հանցագործություն և համակցության մասին խոսք լինել չի կարող: Այլ կերպ ասած` իդեալական համակցության դեպքում մեկ արարքով կատարվում է քր. Օրենսգրքի տարբեր հոդվածներով նախատեսված մեկից ավելի հանցանք:
Իդելական համակցությունը չի ընդգրկվում մեկ քրեաիրավական նորմով. Չնայած կատարվածը թեկուզև մեկ արարք է, բայց պարունակում է երկու ինքնուրույն հանցակազմ: Օրինակ` անձը կեղծ փաստաթույղթ է ներկայացնում նպաստ ստանալու համար, տունը հրդեհում է` գույքը ոչնչացնելու նպատակով, որով մահ է պատճառում մեկ ուրիշին: Առաջին օրինակում առկա են կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելու և խարդախության հանցակազմերը, իսկ երկրորդում` գույքի դիտավորյալ ոչնչացման և սպանության կամ մեկ ուրիշին անզգուշությամբ կյանքից զրկելու հանցակազմերը:
Պետք է իմանալ նաև, որ, ի տարբերություն իրական համակցության, իդեալական համակցություն կարող են կազմել միայն քր. օրենքի տարբեր հոդվածներով նախատեսված հանցանքները: Ընդ որում, իդեալական համակցությունը երբեք չի կարող կրկնակիություն համարվել:
Հարկ է նշել, որ հանցագործությունների համակցությունն առկա է այն դեպքում, երբ անձը կատարված երկու հանցանքներից ոչ մեկի համար քրեական պատասխանատվության չի ենթարկվել, ինչպես և իրականը, իդելական համակցությունը համարվում է հանցագործությունների բազմակիության տեսակ:Այդ իսկ պատճառով էլ օրենքը միատեսակ մոտեցում է դրսևորում երկուսին էլ` հատկապես պատիժ նշանակելու կանոնները սահմանելիս, իսկ քրեական օրենսգրքի հոդված 20-ի երկրորդ մասում սահմանված դրույթը վերաբերում է համակցության երկու տեսակի հավասարապես. «Հանցագործությունների համակցության դեպքում անձը պատասխանատվություն է կրում յուրաքանչյուր հանցագործության համար սույն օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով կամ հոդվածի մասով»:
Հանցագործությունների համակցությունը պետ է տարբերել կրկնակիությունից: Հանցագործությունների համակցության մեջ կարող են մտնել միայն այն հանցագորոծությունները, որոնց համար անձը քրեական պատասխանատվության չի ենթարկվել, մինչդեռ կրկնակիությունը կարող է լինել նաև դատվածության հետ կապված: Բացի այդ, հանցագործությունների համակցության մեջ կարող են մտնել ինչպես դիտավորությամբ, այնպես էլ անզգուշությամբ կատարվող հանցագործությունները, մինչդեռ կրկնակիություն են կազմում միայն դիտավորությամբ կատարվող հանցանքները: Վերջապես, համակցության մեջ կարող են մտնել տարբեր հոդվածներով նախատեսված տարաբնույթ հանցագործություններ, մինչդեռ կրկնակիություն են կազմում Հ.Հ. քր. օրենսգրքի միևնույն հոդվածով, կամ տարբեր հոդվածներով նախատեսված միաբնույթ հանցագործությունները:
Հանցագործությունների բազմակիության հաջորդ տեսակը ռեցիդիվն է:
Շարունակելի.
Ճամփաները բոլոր դեպի մահ են տանում…
Ռեցիդիվի հարցը շատ է քննարկվել քրեական իրավունքի գիտության մեջ, տրվել է դրա գիտական հասկացությունը, տեսակների բնութագիրը: Նախկին քր. օրենսգիրքը տալիս էր ոչ թե երևույթի` ռեցիդիվի, այլ առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվիստի հասկացությունը` հոդված 23-ի 1: Նոր քրեական օրենսգիրքը հրաժարվել է առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվիստի գաղափարից:
Նոր քրեական օրենսգիրքը հատուկ հոդվածով կարգավորում է ռեցեդիվի` որպես հանցագործությունների բազմակիության տեսակի հարցերը:
Գործող քրեական օրենսգրքում ռեցիդիվը բաժանված է երեք տեսակի.
1. Հասարակ
2. Վտանգավոր
3. Առանձնապես վտանգավոր
Հասարակ ռեցիդիվի հասկացությունը, որը միաժամանակ ռեցիդիվի ընհանրական հասկացություն է, տրված է քրեական օրենսգրքի հոդված 22-ի առաջին մասում. «Հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությանմբ կատարած հանցանքի համար»:
Ռեցեդիվի դեպքում, ինչպես և կրկնակիության կամ իրական համակցության ժամանակ, անձը կատարում է երկու կամ ավելի արարք, որոնցից յուրաքանչյուրը պարունակում է ինքնուրույն հանցակազմ, սակայն ռեցիդիվն ունի որոշակի առանձնահատկություններ, որոնցով տարբերվում է հանցագործությունների բազմակիության մյուս տեսակներից:
Ի տարբերություն իրական համակցության` ռեցիդիվ են կազմում միայն դիտավորությամբ կատարվող հանցանքները: Եթե կատարված երկու հանցանքերից մեկը անզգուշությամբ է կատարված, ապա առկա է ոչ թե ռեցիդիվը, այլ իրական համակցությունը: Հանցագործությունների իրական համակցությունից ռեցիդիվը տարբերվում է նաև նրանով, որ կատարված նախկին հանցանքի համար անձը պետք է դատապարտված լինի: Ընդ որում, դատվածությունը պետք է մարված կամ հանված լինի: Դատվածության հետ կապված կրկնակիությունից ռեցիդիվը տարբերվում է նրանով, որ ռեցիդիվը կարող է կազմել ինչպես քր. օրենսգրքի Հատուկ մասի միևնույն կամ տարբեր հոդվածներով նախատեսված միաբնույթ, այնպես էլ տարաբնույթ հանցագործությունները, մինչդեռ կրկնակիությունը կարող են կազմել միայն միաբնույթ հանցագործությունները:
Քրեական օրենսգրքի հոդված 63-ի առաջին կետի համաձայն` ռեցիդիվը բոլոր հանցագործությունների համար պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է: Քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի մի շարք հոդվածներում ռեցիդիվը դիտվում է հանցագործության տվյալ տեսակը ծանրացնող հանգամանք:
Քրեական օրենսգրքի հոդված 22-ում տրված վտանգավոր և առանձնապես վտանգավոր ռեցեդիվների հասկացությունների վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ հասարակ ռեցեդիվն առկա է ոչ միայն նախկինում մեկ, այլ նաև երկու կամ ավելի դիտավորյալ հանցագործությունների համար դատվածության դեպքում, եթե նման դեպքերը օրենքով չեն համարվում վտանգավոր կամ առանձնապես վտանգավոր ռեցեդիվ, այսինքն` երբ անձը նախկինում երկու կամ ավելի հանցագործությունների համար դատապարտված է լինում ազատազրկման հետ չկապված պատժի:
Օրենսգրքի հոդված 22-ի երկրորդ մասի համաձայն` ռեցեդիվը վտանգավոր է համարվում`
1. դիտավորությամբ հանցանք կատարելու դեպքում, եթե անձը նախկինում երկու անգամից ոչ պակաս ազատազրկման է դատապարտվել դիտավորյալ հանցագործության համար.
2. Ծանր հանցանք կատարելու դեպքում, եթե անձը նախկինում ազատազրկման է դատապարտվել ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցագործության համար:
Ըստ առաջին կետի պայմանի` վտանգավոր ռեցեդիվն առաջանում է` 1. եթե անձը նախկինում երկու կամ ավելի անգամ ազատազրկման է դատապարտվել ոչ մեծ ծանրության կամ միջին ծանրության դիտավորյալ հանցագործության համար և նորից կատարում է ցանկացած դիտավորյալ հանցագործություն: 2. եթե անձը կատարել է ոչ մեծ ծանրության կամ միջին ծանրության դիտավորյալ հանցագործույթւոն, եթե նախկինում երկու անգամից ոչ պակաս դատապարտվել է ցանկացած դիտավորյալ հանցագործության համար:
Երկրորդ պայմանն ավելի պարզ է, և այդ հարցը լուծվում է` ելնելով հանցագործությունների տեսակների հասկացությունից:
Հոդված 22-ի երրորդ մասի համաձայն` հանցագործությունների ռեցեդիվն առանձնապես վտանգավոր է համարվում անձի կողմից`
1. Դիտավորությամբ այնպիսի հանցանք կատարելու դեպքում, որի համար նա դատապարտվում է ազատազրկման, եթե անձը նախկինում երեք անգամից ոչ պակաս, ցանկացած հաջորդականությամբ, ազատազրկման է դատապարտվել միջին ծանրության դիտավորյալ հանցագործության ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցագործության համար: Առանձնապես վտանգավոր ռեցեդիվի այս տեսակն առկա է, երբ` ա. Նախկինում անձը նշված հանցագործությունների համար դատապարտվել է ազատազրկման երեք անգամից ոչ պակաս, բ. Նոր կատարածը ցանկացած տեսակի դիտավորյալ հանցագործություն է, որի համար դատարանը նշանակում է պատիժ ազատազրկման ձևով,
2. Այնպիսի ծանր հանցանք կատարելու դեպքում, որի համար նա դատապարտվում է ազատազրկման, եթե անձը նախկինում երկու անգամ ազատազրկման է դատապարտվել ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցագործության համար: Այս դեպքում վերջին հանցագործությունը պետք է լինի ծանր, իսկ նախկինում կատարածները, որոնց համար նա ազատազրկման է դատապարտվել կարող են լինել` ա. երկու ծանր, բ. մեկ ծանր և մեկ առանձնապես ծանր, գ. երկու առանձնապես ծանր,
3. Առանձնապես ծանր հանցանք կատարելու դեպքում, եթե նա նախկինում դատապարտվել է առանձնապես ծանր կամ ծանր հանցագործության համար: Քրեկան օրենսգրքի հոդվածի 22-ի երրորդ մասի երրորդ կետի համաձայն առանձնապես վտանգավոր ռեցեդիվի հատկանիշները պայմանավորված են` ա. Առանձնապես ծանր հանցագործության կատարումով, բ. նախկինում մեկ առանձնապես ծանր կամ ծանր հանցագործության համար դատապարտված լինելով:
Մեր կարծիքով քրեական օրենսգրքի հոդված 22-ում վտանգավոր և առանձնապես վտանգավոր ռեցեդիվների հասկացությունները չեն բխում ռեցեդիվի ընդհանուր հասկացությունից` որպես ընդհանուրի և մասի հարաբերակցություն: Ռեցեդիվի հասկացության մեջ խոսքը վերաբերում է նախկինում դիտավորությամբ կատարած հանցանքի համար դատվածություն ունենալուն, իսկ վտանգավոր կամ առանձնապես վտանգավոր ռեցեդիվի դեպքում ազատազրկման դատապարտված լինելուն: Գտնում ենք, որ օրենքն ավելի ճիշտ և հասկանալի կլիներ, եթե գնահատման հիմքում դրվեր միայն դատվածության հասկացությունը: Օրինակ` հոդված 22-ի երկրորդ մասի առաջին կետով վտանգավոր ռեցեդիվ համարվեր` «Դիտավորությամբ հանցանք կատարելը, եթե անձը դատվածություն ունի երկու կամ ավելի դիտավորյալ հանցագործությունների համար»:
Նման մոտեցումը ճիշտ կլիներ նաև նրանով, որ քրեական օրենսգրքի հոդված 22-ի չորրորդ մասից կհանվեր նույն հոդվածիւ առաջին մասը կրկնող դրույթը, ըստ որի. «Այն հանցանքների համար դատվածությունը, որը հանվել կամ մարվել է օրենքով սահմանված կարգով, ռեցեդիվը գնահատելիս հաշվի չի առնում»: Չէ՞ որ հոդվածի առաջին մասում ուղղակի նշված է, որ ռեցեդիվի դեպքում անձը դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարած հանցանքի համար, այսինքն` դատվածությունը հանված կամ մարված չէ:
Դրա հետ միասին հաշվի առնելով անչափահասների նկատմամբ ցուցաբերվող մարդասիրությունը և քրեական պատասխանատվության առանձնահատկությունը` քրեական օրենսգրքի հոդված 22-ի չորրորդ մասը նշում է, որ ռեցեդիվը գնահատելիս հաշվի չի առնվում այն դատվածությունը, որն առաջացել է մինչև 18 տարին լրանալը կատարած հանցանքի համար: Ընդ որում, նշանակություն չունի, թե երբ է անձը դատապարտվում: Բավական է միայն, որ հանցանքը կատարված լինի մինչև 18 տարին լրանալը, և դրա համար դատվածությունը ռեցեդիվը գնահատելից հաշվի չի առնվի:
Հարկ է նշել, որ բացի օրենսդրությամբ նախատեսված տեսակներից, քրեական իրովունքի տեսության մեջ առանձնացվում են ռեցեդիվի նաև այլ տեսակներ: Այսպես` ըստ կատարված հանցագործությունների բնույթի առանձնացվում է` 1. ընդհանուր և 2. հատուկ ռեցեդիվը: Ընդհանուր ռեցեդիվն առկա է այն դեպքում, երբ դիտավորյալ հանցագործության համար դատվածություն ունեցող անձը կատարում է ցանկացած տեսակի նոր դիտավորյալ հանցանք: Հատուկ ռեցեդիվն առկա է այն դեպքում, երբ դիտավորյալ հանցագործության համար դատվածություն ունեցող անձը կատարում է նույն հանցանքը կամ նախորդին միաբնույթ հանցանք: Քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասում, ոչպես հանցագործության տվյալ տեսակը ծանրացնող հանգամանք նախատեսված է հենց հատուկ ռեցեդիվը:
Ըստ ունեցած դատվածությունների քանակի` առանձնացվում են` 1. պարզ ռեցեդիվը, երբ դիտավորյալ հանցանք է կատարում մեկ անգամ դատվածություն ունեցող անձը, և 2. բարդ ռեցեդիվը, երբ դիտավորյալ հանցանք է կատարում երկու կամ ավելի դատվածություն ունեցող անձը:
Հանցանքի կատարման վայրի հետ կապված` առանձնացվում է այսպես կոչված քրեական ռեցիդիվը` նոր դիտավորյալ հանցանքի կատարումը ազատազրկման վայրում, ազատազրկման ձևով պատիժ կրող անձի կողմից:
Ճամփաները բոլոր դեպի մահ են տանում…
Էս դրածս 12-ով գրելու դեպքում գալիս ա 10 էջ:
Ճամփաները բոլոր դեպի մահ են տանում…
Թեման լավն ա, աչքիս ես էլ էս տանեմ:
Մարդը լինելը լավ բան ա, բայց երկու ոտքի վրա կանգելը դեռ չի նշանակում որ դու մարդ ես:
Ամենակարևորը էս կյանքում մարդ լինելն ա, մնացած ամենինչը երկրորդական ա:
ԷԼ ԿՅԱՆՔՈՒՄ ԷՍ ՖՈՐՈՒՄԸ ՉԵՄ ՄՏՆԵԼՈՒ
lAVN E
LAVN A MERSI SHAT
ժողովուրդ ինձ Ձեռնարկության ֆինանսական հարաբերությունն և ֆինանսների դերը ու ֆունկցիան ձեռնարկության մեջ թեմայով ռեֆերատ ա պետք ով կարողանա օգնել շատ շնորհակալ կլինեմ
Պատրաստի ռեֆերատով չեմ կարող օգնել, բայց դրա վերբերյալ 15 էջանոց նյութ կուղարկեմ, ինքնուրույն կսարքես ռեֆերատ՝ Բադանյանի գրքիցա, ավել պակասը կարաս էտ գրքից լրացնես:
Շատ մեռսի
ժողովուրդ "Վարկի ձևերը, Ֆունկցիաները,վարկավորման սկզբունքը" թեմայով ռեֆերատ ա պետք,կարող եք օգնել՞
http://www.google.com/#hl=en&expIds=...f70eea93606c3a
V!k (02.10.2010)
Ժող, քաղաքագիտության վերաբերյալ ռեֆերատա պետք, մաքսիմում 5-6 էջ: Կարողա՞ մեկնումեկն ունենա, կամ տեղ իմանա քաշելու համար:
ժող կլիմայի գլոբալ փոփոխություններ. մարդածին ազդեցություն, թե բնական փոփոխություններ թեմայով նյութ ա պետք, նախապես մերսի
Այս պահին թեմայում են 1 հոգի. (0 անդամ և 1 հյուր)
Ձեր իրավունքները բաժնում
Մեջբերել
Էջանիշներ