Կապ խոսքի մասը

[arev.grig]

Շատ հետաքրքիր և կարևոր թեմա է:

Կարո՞ղ եք ինձ համար կապերի հոլովառությունն ավելի մանրամասնորեն բացատրել: Ես հոյակապ հասկանում եմ որ հոլովն ես պիտի օգտագործեմ հասարակ գոյականների և I ու II դեմքերի դերանունների հետ: Իսկ ինչպե՞ս պիտի հոլովվեն III դեմքի դերանունները (նա, ինքը) և բացառության գոյականները (Աստված և սեր) հետևյալ կապերի հետ՝ հանձին, հանուն, հօգուտ, առանց, համեմատ, հանդեպ, ի վնաս, բացառությամբ:

Ես մի քանի ամիս առաջ սկսեցի հայոց լեզուն սովորել. առաջ հայերեն չէի խոսում: Այդ հարցն ինձ համար շատ կարևոր է:
Նախօրոք շնորհակալությունն ուզում եմ հայտնել այն ամդամին ով կկարողանա ինձ պատասխանել:

Կապերի հոլովառությունը
Յուրաքանչյոր կապ պահանջում է որոշակի հոլովով բառ:

Կապերի` որոշակի հոլովների հետ գործածվելու հատկությունը կոչվում է կապի հոլովառություն:
կանոններ
1. հետադրություններից շատերը գործածվում են սեռական հոլովի հետ և կապվող բառերի հետ դառնում են ստորոգյալի լրացում
2. Տրական հոլովի հետ գործածվում են մի քնաի նախադրություններ` առանց ըստ հանուն նայած չնայած հակառակ համաձայն
3. Հայցական հոլովի հետ գործածվում են` առ, դեպի, ի, ի վար, մինչև , իբրև և այլն
4. Բացառական հոլովի հետ` առաջ, բացի, դուրս, ի վեր, ի վար, վերևմ, հետո, հեռու, ներքև, ներս, անկախ և այլն
5. Գործիական հոլովի հետ` հանդերձ մեկտեղ մեկ հետագրությունները
6.Մի քանի կապեր և կապական բառեր հավասարապես օգտագործվում են տարբեր հոլովների հետ` առաջ, ի վեր, իբրև, որպես, հետո, ինչպես
կապերը ըստ կազմության լինում են պարզ և բարդ
/սրա մասին գրել են/
Բարդ կապերը սովորաբար նախադրավոր կազմություն ունեն: Նրանք կազմված են որևէ նախդիրից և մեկ այլ բառից: Դրանք գրվում են կամ միասին կամ անջատ`
1. Միացած բաղադրիչներով գրվում են բարդ կապերի մեծ մասը
2. Անջատ կամ հարադրությամբ գրվում են ի նախդիրով կազմված մի քանի կապեր:
բացի, առանց, զատ, փոխանակ, հա նդերձ, չնայած, հակառակ, իբրև, որպես , կազմված կապական բառակապակցությունները նախադասության մեջ ունեն ազատ շարադասություն:

[Մանուլ]

Շատ հետաքրքիր և կարևոր թեմա է:

Կարո՞ղ եք ինձ համար կապերի հոլովառությունն ավելի մանրամասնորեն բացատրել: Ես հոյակապ հասկանում եմ որ հոլովն ես պիտի օգտագործեմ հասարակ գոյականների և I ու II դեմքերի դերանունների հետ: Իսկ ինչպե՞ս պիտի հոլովվեն III դեմքի դերանունները (նա, ինքը) և բացառության գոյականները (Աստված և սեր) հետևյալ կապերի հետ՝ հանձին, հանուն, հօգուտ, առանց, համեմատ, հանդեպ, ի վնաս, բացառությամբ:

Ես մի քանի ամիս առաջ սկսեցի հայոց լեզուն սովորել. առաջ հայերեն չէի խոսում: Այդ հարցն ինձ համար շատ կարևոր է:
Նախօրոք շնորհակալությունն ուզում եմ հայտնել այն ամդամին ով կկարողանա ինձ պատասխանել:

III դեմքի անձնական դերանունները, ինչպես նաև բոլոր գոյականները, վերոնշյալ կապերի հետ դրվում են սեռական հոլովով (հանուն սիրո, Աստծո հանդեպ, նրա համեմատ):
Խնդրեմ

[arev.grig]

III դեմքի անձնական դերանունները, ինչպես նաև բոլոր գոյականները, վերոնշյալ կապերի հետ դրվում են սեռական հոլովով (հանուն սիրո, Աստծո հանդեպ, նրա համեմատ):
Խնդրեմ

Հարգելի Մանուլ: Շատ շնորհակալ եմ ձեզնից պատասխանիդ համար: Ըստ ձեր պատասխանի ես պիտի գրեմ` հակառակ նրա, ի վնաս նրա, հօգուտ Աստծո, ի վնաս սիրո... Այս բոլորը ճի՞շտ են:

Իսկ ո՞ր հոլով են պահանջում նույն կապերը այն դեպքում երբ դերանունը հետադաս է:
Հանդեպ Աստծո, համեմատ նրա... Չե՞մ սխալվում ես:

Իսկ ի՞նչ կասեք ինքը դերանվան մասին: Ինչպե՞ս պիտի ինքը հոլովվի վերոբերյալ կապերի հետ:

Շատ շնորհակալություն:

[Մանուլ]

Հարգելի Մանուլ: Շատ շնորհակալ եմ ձեզնից պատասխանիդ համար: Ըստ ձեր պատասխանի ես պիտի գրեմ` հակառակ նրա, ի վնաս նրա, հօգուտ Աստծո, ի վնաս սիրո... Այս բոլորը ճի՞շտ են:

Սրանք ճիշտ են:

Իսկ ո՞ր հոլով են պահանջում նույն կապերը այն դեպքում երբ դերանունը հետադաս է:
Հանդեպ Աստծո, համեմատ նրա... Չե՞մ սխալվում ես:

Սրանք` ոչ, քանի որ.

Ըստ շարադասության` կապերը լինում են 3 տեսակի ` նախադիր, ետադիր և երրորդ տեսակը, որը ոնց որ թե կոնկրետ անվանում չուներ, բայց պարապելու ժամանակ երկդիր ենք անվանել:

Նախադիր - ի, առանց, դեպի, հանձին(ս), ի փառս:
Ետադիր - շուրջ, մոտ, առթիվ, նկատմամբ, վերաբերյալ:
Երկդիր - բացի, ընդդեմ, շնորհիվ, անկախ, համաձայն, հակառակ:

Իսկ ի՞նչ կասեք ինքը դերանվան մասին: Ինչպե՞ս պիտի ինքը հոլովվի վերոբերյալ կապերի հետ:

Այստեղ արդեն դժվարանում եմ պատասխանել Եթե որևէ մեկը չպատասխանի, կճշտեմ, հետո կասեմ

[Ուլուանա]

Հարգելի Մանուլ: Շատ շնորհակալ եմ ձեզնից պատասխանիդ համար: Ըստ ձեր պատասխանի ես պիտի գրեմ` հակառակ նրա, ի վնաս նրա, հօգուտ Աստծո, ի վնաս սիրո... Այս բոլորը ճի՞շտ են:

Իսկ ո՞ր հոլով են պահանջում նույն կապերը այն դեպքում երբ դերանունը հետադաս է:
Հանդեպ Աստծո, համեմատ նրա... Չե՞մ սխալվում ես:

Հանդեպ և համեմատ կապերի հետ դերանունն ու գոյականը միշտ նախադաս (առաջադաս) են լինում. Աստծո հանդեպ, նրա համեմատ։ Այսինքն՝ Ձեր գրած օրինակները սխալ են։

Իսկ ի՞նչ կասեք ինքը դերանվան մասին: Ինչպե՞ս պիտի ինքը հոլովվի վերոբերյալ կապերի հետ:

Շատ շնորհակալություն:

Հանձին իրեն, հանուն իրեն, հօգուտ իրեն, առանց իրեն, իր համեմատ, իր հանդեպ, ի վնաս իրեն, բացառությամբ իրեն:

[Մանուլ]

Հանձին իրեն, հանուն իրեն, հօգուտ իրեն, առանց իրեն, իր համեմատ, իր հանդեպ, ի վնաս իրեն, բացառությամբ իրեն:

Ուլուանա, բայց մենք ասում ենք, որ միայն առաջին և երկրորդ դեմքերի անձնական դերանուններն ենք որոշ կապերի հետ օգտագործում տրական հոլովով, մնացածը դրվում են սեռական հոլովով: Իսկ իրեն-ը տրական հոլովով է, չէ՞:

[Ուլուանա]

Ուլուանա, բայց մենք ասում ենք, որ միայն առաջին և երկրորդ դեմքերի անձնական դերանուններն ենք որոշ կապերի հետ օգտագործում տրական հոլովով, մնացածը դրվում են սեռական հոլովով: Իսկ իրեն-ը տրական հոլովով է, չէ՞:

Հա, տրական հոլովով է։ Իսկ մենք՝ ովքե՞ր։ Ես էդպիսի բան չգիտեմ։

[Մանուլ]

Հա, տրական հոլովով է։ Իսկ մենք՝ ովքե՞ր։ Ես էդպիսի բան չգիտեմ։

Դասագրքերում գրված է, որ մոտ, վրա, պես, նման, չափ, համար, հետ, հանձին, հանուն, հօգուտ, ի դեմս կապերի հետ I և II դեմքերի անձնական դերանունները օգտագործվում են տրական հոլովով: III դեմքի մասին ոչինչ գրված չէ: Իսկ գոյականները վերոնշյալ կապերի հետ օգտագործվում են սեռական հոլովով:

[Ուլուանա]

Դասագրքերում գրված է, որ մոտ, վրա, պես, նման, չափ, համար, հետ, հանձին, հանուն, հօգուտ, ի դեմս կապերի հետ I և II դեմքերի անձնական դերանունները օգտագործվում են տրական հոլովով: III դեմքի մասին ոչինչ գրված չէ: Իսկ գոյականները վերոնշյալ կապերի հետ օգտագործվում են սեռական հոլովով:

Ճիշտն ասած՝ ես դասագրքերի կանոնները չեմ հիշում, զուտ իմ լեզվազգացողության վրա հիմնվելով եմ գրել։ Համենայնդեպս, ականջիս մի տեսակ սխալ են հնչում բացառությամբ իր, հանձին իր ձևերը, չգիտեմ...
Երևի պետք է մասնագետից ճշտել։

[Մանուլ]

Ճիշտն ասած՝ ես դասագրքերի կանոնները չեմ հիշում, զուտ իմ լեզվազգացողության վրա հիմնվելով եմ գրել։ Համենայնդեպս, ականջիս մի տեսակ սխալ են հնչում բացառությամբ իր, հանձին իր ձևերը, չգիտեմ...
Երևի պետք է մասնագետից ճշտել։

Ես էլ եմ կարծում, որ դրանք ճիշտ են: Պարզապես կանոնների մեջ չեն տեղավորվում: Կամ էլ ինչ-որ բան լավ չեմ հիշում:

[arev.grig]

Հարգելի Ուլումնա և Մանուլ: Շատ շնորհակալություն:

Սկսեցի մի փոքր հասկանալ, բայց դեռեւս շատ հարցեր ունեմ: Կարո՞ղ եք ինձ խորհուրդ տալ որ գիրքը կապերի հոլովառությունը մանրամասնորեն բացատրում է բոլոր բացառությունները ցույց տալով:

[Amarysa]

Ապրեք, ահագին նոր բան իմացա