Աստղ ջան, բանը նրանում է, որ մենք հիմա դատում ենք մեր պատկերացումներով ու մեր մոտ ընդունված բարոյական նորմաներով: Բայց մենք համոզված չենք կարող լինենք, որ այդ նույն նորմաներով են առաջնորդվել նաև ֆեոդալիզմի մարդիկ: Ու այդ պատճառով մենք չենք կարող ասել, թե որն է ավելի մեծ սոցիալական բևեռացման նշան. գյուղացուն ժապավենով նվեր տանելը, թե այն, որ երբ երեխան գնում է մանկապարտեզ ու տեսնում է, որ իր խմբի ինչ-որ մեկը արտասահմանյան մեքենայով է գալիս նույն մանկապարտեզ ու իր ծնողին տարակուսած հարցնում է, թե ինչու իրենք էլ մեքենա չունեն, որ ինքն էլ մեքենայով գա:Astgh-ի խոսքերից
Արիացի ջան, ըստ քեզ, ֆեոդալիզմը ավելի լա՞վն է: Ու դու համոզվա՞ծ ես, որ իրոք սոցիալական բևեռացումը անզեն աչքով էլ է տեսանելի: Ֆեոդալիզմը մարդուն ոչ միայն աղքատ էր պահում, այլև որպես առարկա, որն ամրացված էր հողին: Ֆեոդալները անգամ կարող էին իրենց գյուղացիներին վարդագույն ժապավենով նվեր տանել միմյանց ծննդյան տարեդարձներինԻսկ կապիտալիզմի պայմաններում մարդը ինքն է որոշում իր տեղն ու դերը
Եթե չեմ սխալվում, Մարքսի <<Կապիտալ>> գրքում կապիտալիզմի` սոցիալապես ավելի բևեռացված ու անարդար լինելը հիմնավոր ապացուցվում է, մինչդեռ չի հերքվում այն, որ կապիտալիզմը ավելի զարգացած հասարակարգ է, քանի նախկինները: Էստեղ զարգացածը այն իմաստով է, որ միավոր ժամանակում մարդկությունը բնությունից կարողանում է ավելի շատ օգուտ քաղել: Կարող ես ուսումնասիրել:
Իմ բերած համեմատությունը ֆեոդալիզմի վրա ա բերված, որը մի քիչ սխալ է, քանի որ ֆեոդալիզմը քրիստոնեության ազդեցության հետևանքով առաջացած հասարակարգ է, որը մարդկության առաջընթացը կասեցրել է մոտ 1000 տարով (իմ սուբյեկտիվ կարծիքով, եթե չլիներ քրիստոնեությունը ու դրա հետևանքով առաջացած ֆեոդալիզմը, ապա այսօրվա գիտական ու տեխնիկական հաջողությունները կգրանցվեին մոտ 1000 տարի առաջ), բայց նույն օրինակը կարելի է բերել նաև կապիտալիզմի ու ստրկատիրության, կապիտալիզմի ու համայնական կարգերի կամ ստրկատիրության ու համայնական կարգերի միջև: Ստեղ չենք քննարկում կոմունիզմը, քանի որ կոմունիզմը և սովետական հասարակարգը, քանի որ դա արդյունք է ոչ թե հասարակության բնական զարգացման, այլ հեղափոխության հետևանք է:
Քո մտավախությունը հասկանալի է ու դա երևի թե միակ փաստարկն է հավասարարության ու արդարության նոր հասարակարգի տեսության դեմ: Այո, զարգացածությունը գալիս է պայքարից: Պետք է մրցակցություն լինի, որպեսզի կարողանաս առաջ գնալ: Սրա փայլուն օրինակն է հենց գիտատեխնիկական հեղափոխությունը, որը սառը պատերազմի անմիջական հետևանք է և եթե չլիներ սառը պատերազմը, երևի թե այսքան արագ չէինք զարգանա:Երբ որ բոլորի համար ամեն ինչը լինի հավասար, հասարակությունը չի զարգանա, մղումը չի լինի, իմ կարծիքով
Մյուս կողմից, եթե հավասարություն ու արդարություն լինի, մարդու կյանքի ընթացքում հանդիպող շատ հոգսեր ավտոմատ կվերանան: Ամենաառաջնայինը այն է, որ այլևս կարիք չկա անհանգստանալ ապրուստի միջոց, բնակարան ու այլ նյութական բաներ ձեռք բերելու համար, քանի որ այդ ամենը տրամադրվում է հասարակության կողմից` քո ունակություններին ու աշխատանքին համապատասխան: Այդ ժամանակ մարդը իր ամբողջ կյանքը անցկացնում է կյանքի հաճույքներից օգտվելու ու նաև զարգանալու վրա: Մարդը ինքն է ընտրում իր նախասիրությունները ու ինքն է որոշում իր նպատակները ու իր կյանքը անց է կացնում այդ նպատակներին հասնելու համար: Նրա առջև ավելի լայն հնարավորություններ են բացվում այս դեպքում, քանի որ մի շարք հարցեր, որոնց լուծումը կխլեն մարդու ժամանակը, այլևս չեն լինի: Պատկերացրու, եթե հիմա չլինեին ռազմական ծախսեր, ու երկրները չմտածեին ռազմական ծախսերի մասին, ինչքան դրական կլիներ մարդկանց համար: Պատկերացրու բոլոր երկրների ռազմական բյուջեները հավաքեին ու բաժանեին երկրագնդի բնակչությանը: Երկրագնդի վրա էլ աղքատ մարդ չէր մնա:
Զարգացումը երբեք չի կարող կանգ առնել, քանի որ բնությունը անսահմանափակ է ու երբեք հնարավոր չէ հասնել բնության օրենքների լիակատար իմացության: Նոր օրենքների ու նոր երևույթների բացահայտումը ու անընդհատ կատարելագործումը ծնում է նոր չբացահայտված փաստեր, որոնք էլ պետք է հետագայում բացատրվեն ու այսպես անվերջ: Իմ համար մարդու կյանքի իմաստը հենց բնության ճանաչելն է: Մարդը ապրում է, որ ճանաչի բնությունը:
Մեջբերել
Էջանիշներ