Մանկության հուշեր…

[schuschanik]

վախ այդ պաղպաղակը իսկ Փքաբլիթները

Փոքր ժամանակ միշտ դպրոց - դպրոց եմ խաղացել: մատյան ունեի, օրվա պլան էի կազմում տիկնիկներիս նստացնում էի իրար կողքի և սկսում դաս բացատրել, բա որ ցուցափայտով էի սպառնում, ու էնպես էի գոռում, երևի ամբողջ շենքը լսում էր:
իսկ մատյանում մեր դասարանի ցուցակն էր, ում չէի սիրում միշտ երկուս էի նշանակում:
Վայ մի բան էլ միշտ երազում էի , որ մայրիկս մեր դպրոցում հավաքարար աշխատի Մեր դասընկուրհիներու մայրն էր դպրոցի հավաքարարը, և նա ամեն դասամիջոցի վազում էր նրա մոտ:

[Adam]

ժողովուրդ քանի որ չգիտեմ, թե ակումբում նման թեմա կա, թե ոչ, առաջարկում եմ այս թեմայում նաև տեղադրենք մեր փոքր ժամանակվա նկարները
Հը՞

Հ.Գ. Չիմանաք թե ես արդեն տեղադրել եմ, քանի որ ավատարի մեջինը ես չեմ

[քաղաքացի]

Այդպիսի թեմա արդեն կա՝ Ֆորումի անդամների լուսանկարները 2:

Հ.Գ. հիմնականում առաջինի մեջ են մանկության նկարները՝ Ֆորումի անդամների լուսանկարները:

[Դեկադա]

Հուշե՜ր, որոնք տանում են մանկություն...
Մեր տունը գտնվում էր, կարելի է ասել անտառի մեջ:Նայում էի պատուհանից...չորս կողմս անտառ էր՝կաղնի, սոճի, եղևնի:Ու մինչև հիմա կարծես շնչում եմ եղևնուց տարածվող բույրը:Մեր բակը, որտեղ երեխաներով միասին տուն- տունիկ էինք խաղում:Իսկ երեկոյան ամբողջ «թաղը» հավաքվում էր բնակիչներից մեկումեկի բակում և սկսվում էր քննարկումը՝օրվա անցուդարձը...
Հիշում եմ ձմեռները.........էն ժամանակ ավելի շատ ձյուն էր գալիս:Տանիքներից կախված սառցաբեկորները, որոնք չէին հալվում մինչև օրերի տաքանալը:Ականջիս են երեխաների անհոգ ծիծաղները և գոռգոռոցները...
Էն ինչ լա՜վ օրեր էին:Ափսո՜ս անցան...

[Աբելյան]

մամաս-պապաս որ ուզում էին ինձ "ստռախ" կերցնեին, բուլաֆկա էին ցույց տալի, ասում էին. "խելոք մնա, թե չէ բուլաֆկեն կջղայնանա": Իսկ ես բուլաֆկեքից ու նմանատիպ բաներից վախում էի (էտ վախը սրսկումներից ա մոտս սկսել):

ես էլ հենց որ խելոք էի ինձ պահում, ասում էի "բույակա ահի. "աաաաա՜պի Հակիկիկիկիկիկիկ"": Թարգմանաբար՝ "բուլաֆկեն կասի. "ա՜պրի Հայկը"":

[Աբելյան]

էս էլ իմ մանկական ժարգոնից որոշ արտահայտություններ.

աբա-ավտո
աբաբա-ավտոբուս (սրանք որ երկու տարեկան էի, էտ վախտ էի ասում)
աֆկո-ավտո (էս մի քիչ մեծացած վախտ)
օքանավ-սամալյոտ
քև-թև
սմի-խմի
ահավ-ասեց
կայքի-տորթ
կոկակ-կոճակ
էկեղ-ըտեղ
ոքի-ոչինչ
սփել-խփել
վեք-վեց
յոք-յոթ
ուք-ութ
կահը-տաս
ժավեյ-ժավել
յավ-լավ

Մի անգամ պապս ասել էր "օդանավ", ես ասեցի. "պապին ահում ա. "օգանավ", պիտի ահի. "օքանավ"":
Կիրովականում մի հատ Մարիցա տատի ունեինք մեր վերևի հարկում, մեկ մեկ գալիս էր մեր տուն, խոսում մեր տնեցիքի հետ: Մի անգամ ասել էր. "Ունիվերսամ տավարի միս կա", մերոնց ասեցի. "Մակակին ահավ. "ունիվեհամ կավայի միհ կա"":
Կիրովականում էնքանով էր հետաքրքիր, որ դուրսը իմ տարիքի լավ երեխեք կային, հետները մի քիչ շփվում էի: Մի հատ Ռուզան կար, մի անգամ թաղի ջահել տղեքից որ քֆուր-մֆուր էի լսել, մոտը ասեցի, գնաց քրերին խաբար տվեց: Մյուս օրը սաղ թաղը իմացավ, որ ես քֆուր եմ տվել, եկան գլխիս հավաքվեցին. "Հայկ, մի հատ նորից կասե՞ս էն ինչ էիր ասել", ես էլ հպարտ-հպարտ ասում էի: Ասեցին՝ էթալու ենք պապայիդ խաբար տանք: Ու ամեն անգամ Ռուզանը ինձ ղեկավարում էր: Մի բան իրա ուզածով չէի անում՝ "գնալու եմ պապայիդ ասեմ", ու ես ստիպված ենթարկվում էի: Էտ օրերին երազում էի տեղափոխվեինք Երևան՝ Ռուզանից ու իրա քրերից հեռու: Բայց թե լավ աղջիկ էր Ռուզանը:
Իսկ որ Երևան էինք մնում՝ քեռիենցս տանը, իմ տարիքի ոչ մեկ չէր լինում, ես էլ ստիպված քեռուս կնգա հետևից էի վազվզում, որովհետև տարիքով ինձ ամենամոտը ինքն էր (ընդամենը 20 տարով էր ինձնից մեծ): Ինքը աման էր լվանում, ճաշ էր եփում, լվացք էր անում, ես էլ անընդհատ խանգարում էի իրան: Խալաթի կապը ընկնում էր գետնին, ես պինդ բռնվում էի, ու ինքը ինձ ստիպված քաշ էր տալի: Մեկ մեկ էլ հավեսս չէր ունենում, չէր թողում բռնվեի, ես էլ. "Ասկղ, թող քո պոչը բըյնեմ", այսինքն՝ "Աստղ, թող քո պոչը բռնեմ:"

մինչև էսօր տնեցիք էտ բառերը հիշում են

[Աբելյան]

90-ականների կեսերին թուրքական ծամոնները մոդա էին, մենք էլ էինք սիրում: Բայց ոչ թե ծամել, այլ՝ տպեր հավաքել: Մարիցա տատու թոռների հետ (քուր ու ախպեր էին) առավոտ շուտ հելնում էինք թաղերը՝ որսի. գետնին ինչքան տիպ տենում էինք, վեկալում էինք: Ով առաջինը տեսավ՝ իրանն էր: Даже մի անգամ հիշում եմ մի հատ եսիմինչ ավտոյի նկարի համար կռիվ էինք արել : Հետո մեր ծնողները իմացան մեր վնասակար սովորույթների մասին ու սկսեցին ծամոններ առնել մեր համար, որ էլ գետնի զիբիլները չհավաքենք: Մի հատ կոպալով բիձա կար մեր թաղում, մեկ մեկ գալիս էր արևի տակ էր նստում, մենք էլ հավաքվում էինք խեղճի գլխին, կոպալն էինք նայում. վրեն լիքը տիպ էր կպցրած (ես մեծ հետաքրքրությամբ էի նայում էտ կոպալին, որովհետև տպերից մի քանիսի վրեն... Լավ արդեն իմացաք ինչերի նկարներ կային ): Ես էլ որոշեցի հորս առած ծամոնների տպերը մեր սառնարանին կպցնեմ: Ու էտի մոտս դառավ հոբբի: Մի օր էլ Մարիցա տատու թոռնուհին ինձ կանչեց իրանց տուն, թե բա արի մեր "խալաձելնիկը" տես: Հելա, տեսա ինձանից վարակվել էին, իրանց սառնարանի վրա էլ էին տիպ կպցնում, ու դրանցից մի քանիսը հենց էտ իմ ասած նկարներից էին : Բա...

[Աբելյան]

մի քանի հուշեր տերպետրոսյանական տարիների իմ մանկությունից, երբ որ դրամը իրանից ավելի մեծ արժեք էր ներկայացնում, քան թե էսօր՝ արժեվորված վիճակում
-----
Մամաս որ ինձ հետը վարսավիրանոց էր տանում, սաղ օրը պարապ էի մնում, մի անգամ 100 դրամ տվեց, ասեց գնա ծամոն առ:
Գնացի ծախողի մոտ, տվեցի փողը, ասեցի.
-Ծամոն եմ ուզում:
Վերցրեց, նայեց-նայեց, թե բա.
-Քանի՞ հատ:
Շվարած կանգնեցի. առաջի անգամ էի տենց հարց լսում:
-Ծամոն...
-Հա բայց քանի՞ հատ:
Շարունակությունը չեմ հիշում, բայց վերջում հիշում եմ, որ, քանի որ ծամոնը 20 դրամ էր, 5 հատ տվեց, ուղարկեց:
-----
Տնեցիք 50 դրամ տվեցին, ասեցին.
-Գնա խանութից ձու բեր: Բայց անպայման 45 կամ 50 դրամանոցները կառնես: 60 դրամանոցներ ըլնեն, չառնես:
Գնացի ձու ծախողի մոտ, թե բա.
-Ձուն ինչքա՞ն ա:
-40
-Կլնի՞ 50-ով...
Մի լավ խնդաց, հետո չեմ հիշում ինչ ասեց: Վերջում տենց էլ չառա, տուն գնացի:
-----
Լևոնի տարիներին գազ չկար, մարդիկ кипятельник-ով էին ջուր եռացնում: Մի օր դուրսը պարապ ֆռֆռում էի, գետնից տենց սպիռալ գտա: Փչացել էր, մարդիկ դուրս էին քցել: Վեկալա, ասեցի ծախեմ: Ու սկսեցի թաղով մեկ ման գալով կանչել.
-Кипятельник-ի սպիռալ!...
Երկու հատ կնիկ անցնում էին, տեսան, ասին մի քիչ սրա վրա կայֆեր բռնենք: Հարցրին.
-Դոլարով ե՞ս ծախում:
-Հա:
-Ինչքա՞ն ա:
-25 դրամ:

[Լ.յ.ո.վ.]

Հիշում եմ, որ փոքր էի մի անգամ պապաս իրա ընկերոջ գրպանում մեր պտուտակն էր քցել, հելնելուց էլ ինձ ասեց հլը ստուգի տես ինչ-կա իրա գրպանում: Ես էլ բացեմ տենամ մեր պտուտակնա /էդ իմ սիրած ադվյորտկան էր / ու էդ օրվանից ամեն անգամ էդ խեղճ մարդու ջեբերը ստուգում էի, նոր թողնում էի, որ տանից դուրս գար:

Մեկ էլ, որ փոքր էի, հիշում եմ ԱՀԱՎՈՐ բկլիկ էի, նամանավանդ միս/մսամթերք էնքան էի սիրում, ույ, ույ: Ու սենց մի հատ տրյուկ էի անում: Որ ասենք, էդ օրը խոզի մսով ժառկո էին արած ըլնում մերոնք, ես լիքը ուտում էի: Ու որ հյուր էր մեր տանը լինում, սպասում էին ես քնեի, նոր էին սեղան քցում, որ իմ տեղով արդեն ուռած փորիկը, չտրաքեր: Ես էլ սուսիկ-փուսիկ գնում էի քնելու, մի 10-20 րոպե տեղերում գյալաջի էի անում, ու հենց մսի հոտ էի առնում, տգդին-տգդին անելով հետ էի գալիս` "բարև ձեզ ես ձեր մորաքույրն եմ":

Պատմելու շատ բան կա, մանրից կպատմեմ: Էհ մանկություն, մանկություն...

[Երկնային]

Հիշում եմ` ամեն տարի ամառը գնում էինք տատիկիս մոտ գյուղում հանգստանալու…
իմ պես էլի տատիկ-պապիկների թոռնիկներ կային, իրենք էլ էին ամռանը հայտնվում… ամեն տարի ամառներն իրար հետ էինք անցկացնում…
Տատիկս հավի ճուտիկներ ուներ… բոլորին անուններ էինք դրել…
մի օր ճուտիկներից մեկը սատկել էր, էնքան դարդ արեցինք…
մեջքին Տ տառի նման նախշ ուներ, անունը դրել էինք Տանյա
ուրեմն այգու հետևի կողմում թաղում կազմակերպեցինք վեց հոգով մեծ քար ճարեցինք, վրան ճուտիկ նկարեցինք, գրեցինք Տանյա… փոս փորեցինք, ճուտիկին մեջը դրեցինք… հետո այգուց ծաղիկներ քաղեցինք ու սկսեցինք լացել իսկականից լացում էինք Տանյայի գերեզմանի մոտ նստած, արևի տակ…
տենց մի երկու ժամ, մինչև տատիս եկավ, լարեց…

[Աբելյան]

Մանկուց զբաղվել եմ քաղաքականությունով: 9 տարեկան էի, ընտրություններ էին, Քոչարյանին էի համակրում: Բարի ձյաձյա էր երևում, դրա համար: Դպրոցում մեր դասարանցիներից ում տենում, հարցնում էի տնեցիք ու՞մ են ընտրում, ու քցել-բռնելով, որ Քոչարյանը դառնալու ա, ինձ հանգիստ էի զգում: Հելել փողոցում Մարիցա տատու թոռների հետ գրել էինք "Ռոբերտ Քոչարյան՝ մեր լավ նախագահ", մեկ էլ՝ "մի վստահիր Կարեն Դեմիրճյանին":

[Արամ]

Մանկուց զբաղվել եմ քաղաքականությունով: 9 տարեկան էի, ընտրություններ էին, Քոչարյանին էի համակրում: Բարի ձյաձյա էր երևում, դրա համար: Դպրոցում մեր դասարանցիներից ում տենում, հարցնում էի տնեցիք ու՞մ են ընտրում, ու քցել-բռնելով, որ Քոչարյանը դառնալու ա, ինձ հանգիստ էի զգում: Հելել փողոցում Մարիցա տատու թոռների հետ գրել էինք "Ռոբերտ Քոչարյան՝ մեր լավ նախագահ", մեկ էլ՝ "մի վստահիր Կարեն Դեմիրճյանին":

Ես ետ ընտրվելու ժամանակ մենակ են գիտեի որ, իմ ազգանունիցա բայց բարեկամ չի

[Ambrosine]

Մանկուց զբաղվել եմ քաղաքականությունով: 9 տարեկան էի, ընտրություններ էին, Քոչարյանին էի համակրում: Բարի ձյաձյա էր երևում, դրա համար: Դպրոցում մեր դասարանցիներից ում տենում, հարցնում էի տնեցիք ու՞մ են ընտրում, ու քցել-բռնելով, որ Քոչարյանը դառնալու ա, ինձ հանգիստ էի զգում: Հելել փողոցում Մարիցա տատու թոռների հետ գրել էինք "Ռոբերտ Քոչարյան՝ մեր լավ նախագահ", մեկ էլ՝ "մի վստահիր Կարեն Դեմիրճյանին":

դե ասա դու ես էլի Քոչարյանին իշխանության բերել

[Surveyr]

Շատ բան կուզենայի ջնջել մանկությանս հուշերից, բայց չի ստացվում.........
Հիշում եմ, որ ինքնաշեն ինքնաձիգ էինք շինում, ու հիշում եմ զայրույթս, որ ամենալավը իմ ինքնաձիգ չէր, քանի որ փողը այլումինե խողովակ էր, ու երորրդ կրակոցից բացվում էր ծաղիկի թերթիկների պես.....
Հիշում եմ խրամատը, որ հասակակիցներով էինք փորել, ու ժամերով դուրս չէինք գալիս մեջից.....
Հիշում եմ արկերի բեկորնեի հավաքածուս, 23 նմուշ կար տարբեր չափերի ..........
Հիշում եմ անդրբեջանական ռմբակոծիչները ու ափալ- թափալ ապաստարաններ իջնելը....
Հիշում եմ լուսարձակող փամփուշտները, որոնցով «հրավառություն» էինք «կազմակերպում»........

Ապուշություններ եմ հիշում, ի՞նչ անեմ, չեմ կարա մոռանամ

[Yeghoyan]

Փոշին մաքրենք այս լավ թեմայի

Ուրեմն մի անգամ, մանկապարտեզի ժամանակներով, առաջին ու վերջին անգամ, կողքի շենքից մի տղայի մի լավ դնգստել էի, իրա մաման էկել էր կռիվ մամայիս վրաԷս իմ մաման էլ իմանումա թե ախպերսա կռիվ արել // հենց սկսումա ախպորս վրա ջղայնանալ, էդ տուժողի մայրն ասումա, աղջիկդա եղել //:
Մամաս ասումա էլ չգիտեի ջղայնանամ, թե ծիծաղեմ, բայց ինձ բան էլ չի ասել, հլա մի բան էլ ինքնա մունաթ եկել. ուրեմն ձեր տղան սխալ բանա արել


Ու միշտ մեկին եմ հիշում փոքր տարիքից մանկապարտեզում մի լավ ընկեր ունեի՝ Արթուրը: Մենք միշտ իրար հետ էինք խաղում, հաց ուտում /մենք մեր սեղանն ու աթոռն ունեինք, որ մենակ մերն էր, ուրիշներին չէր թողնում նստեին մեր հետ//, մահճակալներն էլ իրար մոտ էին /իրա մամայի խնդրանքով/ ես որ չէի գնում մնգո, ինքը ոչ մեկի հետ չէր խաղում, ու միշտ իրա մամային ուղարկում էր իմանալու թե ինչի չեմ գնացել:
Հետո մեզ բաժանեցին ու իրա մաման էլ չկարողացավ ոչինչ անել, ինքն ինձանից փոքր էր, ու ինձ տարան ուրիշ խումբթե իրանց ով էր խնդրել