Դիակիզարաններ Հայաստանում

[Varzor]

Վարզոր ջան, դիակիզումը չի նշանակում գերեզմանի բացակայություն, այն ուղղակի կնպաստի կոմպակտ գերեզմանների ստեղծմանը:

Բայց ես նման բան չէի էլ ասել Ես խոսում էի դիակիզման ու հուղարկավորության մասին:

Իսկ հուղարկավորություն առանց դի (կամ դիակի մի մասի) լինում է?
Բայց արի ճիշտ հասկանանք` վառած մարդու մոխիրը հողում թաղելը ու դա գերեզման անվանելն այդքան էլ ճիշտ չի: Նույն հաջողությամբ կարելի է մարդու մենակ մազերը թաղել:
Ստեղ կա ՀԱԵ հուղարկավորության կանոնների հետ հակասություն:

Ի դեպ չեմ կարծում, որ դիակիզումը կարող է նպաստել գերեզմանների կոմպակտացմանը: Եթե միևնույն է գերեզման լինելու է, ապա եթե ուրիշ արգելք չկա, հայերը հաստատ կսարքեն այնքան մեծ ու ճոխ գերեզման, որքան որ հնարավորությունները ներում է: (Աչքիս Քեոփսն էլ է հայ եղել )

[Ուլուանա]

Վարզոր ջան, դիակիզումը չի նշանակում գերեզմանի բացակայություն, այն ուղղակի կնպաստի կոմպակտ գերեզմանների ստեղծմանը:

Բայց ինչու՞, կարող է և հենց գերեզմանի բացակայություն էլ նշանակել, այսինքն՝ կախված նրանից, թե ով ոնց կգերադասի: Շատ դեպքերում դիակիզելուց հետո ոչ թե ինչ-որ տեղ պահում են մոխիրը, այլ հենց քամուն են տալիս: Անձամբ ես գերադասում եմ մահվանից հետո դիակիզվել, այնուհետև քամուն տրվել կամ կամ պարզապես շաղ տրվել հողի մեջ կամ հողի վրա, կարևոր չի, էդ մի փոքրիկ նրբությունն էլ կթողնեմ հարազատներիս հայեցողությանը ։ Կարծում եմ՝ մարդուն հիշելու բազմաթիվ այլ՝ ավելի հարմար ու հաճելի ձևեր կան, քան գերեզման պահելն ու այցելելն է, համենայնդեպս, ինձ համար։

[dvgray]

Բայց ինչու՞, կարող է և հենց գերեզմանի բացակայություն էլ նշանակել, այսինքն՝ կախված նրանից, թե ով ոնց կգերադասի: Շատ դեպքերում դիակիզելուց հետո ոչ թե ինչ-որ տեղ պահում են մոխիրը, այլ հենց քամուն են տալիս: Անձամբ ես գերադասում եմ մահվանից հետո դիակիզվել, այնուհետև քամուն տրվել կամ կամ պարզապես շաղ տրվել հողի մեջ կամ հողի վրա, կարևոր չի, էդ մի փոքրիկ նրբությունն էլ կթողնեմ հարազատներիս հայեցողությանը ։ Կարծում եմ՝ մարդուն հիշելու բազմաթիվ այլ՝ ավելի հարմար ու հաճելի ձևեր կան, քան գերեզման պահելն ու այցելելն է, համենայնդեպս, ինձ համար։

ես էլ կգերադասեի վառեին ու ինձանից պրծնեին ,… բայց նաև մտածում եմ, որ ես իմ կաղմից դա էգոիզմ է , ու դրանով ես խախտում եմ կյանքի ցիկլը Երկրի վրա: ինձի պետք է ուտեն… ու հետո իրանց ուտեն ես իմ կողմից պարտավոր եմ ապահովել կյանքի շարունակուականություն Երկրի վրա: Չէ՞ որ Երկիրը էտքան բան ա անում իմ համար, ինչի՞ վերջում "համը հանել"
Հ.Գ. մանավանդ էս վերջերս կրկին նայեցի Սիմբան, ու հայր առյուծը այս ամենը շատ պարզ ու հասկանալի բացատրեց ինձ

[Cassiopeia]

դրանով ես խախտում եմ կյանքի ցիկլը Երկրի վրա: ինձի պետք է ուտեն… ու հետո իրանց ուտեն ես իմ կողմից պարտավոր եմ ապահովել կյանքի շարունակուականություն Երկրի վրա: Չէ՞ որ Երկիրը էտքան բան ա անում իմ համար, ինչի՞ վերջում "համը հանել"

Երկրագնդի վրա էնքան կենդանի արարածներ կան, որ իրար ուտելով քիչ թե շատ կպահպանեն կյանքի հավասարակշռությունը։ Բայց եթե հիմիկվա տեմպերով մարդու բնակվայրերը դառնան գերեզմանոց, հաստատ մեռած մարդը ողջ մարդուն կուտի։

[Tig]

Բայց ինչու՞, կարող է և հենց գերեզմանի բացակայություն էլ նշանակել, այսինքն՝ կախված նրանից, թե ով ոնց կգերադասի: Շատ դեպքերում դիակիզելուց հետո ոչ թե ինչ-որ տեղ պահում են մոխիրը, այլ հենց քամուն են տալիս: Անձամբ ես գերադասում եմ մահվանից հետո դիակիզվել, այնուհետև քամուն տրվել կամ կամ պարզապես շաղ տրվել հողի մեջ կամ հողի վրա, կարևոր չի, էդ մի փոքրիկ նրբությունն էլ կթողնեմ հարազատներիս հայեցողությանը ։ Կարծում եմ՝ մարդուն հիշելու բազմաթիվ այլ՝ ավելի հարմար ու հաճելի ձևեր կան, քան գերեզման պահելն ու այցելելն է, համենայնդեպս, ինձ համար։

Համամիտ եմ: Մարդուն հիշելու շատ այլ ձևեր կան, բայց դա միայն իր հարազատների կողմից: Իսկ գերեզմանոցները պահպանում են ազգի հիշողությունը, ոչ թե անհատի: Դա ինչոր տեղ մշակութային արժեք է իրենից ներկայացնում: Դա ապացույց է նաև, թե այդ տարածքներում ովքեր և երբ են բնակվել: Չեմ ասում, թե միայն գերեզմաններն են խոսում դրա մասին, այլ նաև գերեզմանները: Ինչևէ ես էլ եմ նախընտրում, որ իմ մարմինը մահանալուց հետո դիակիզվի ու քամուն տրվի, բայց մյուս կողմից էլ կարևորում եմ գերեզմանները, որպես պատմամշակութային արժեք:

[Vaio]

Երկրներ կան, որտեղ դիակիզումից ստացված փոշին (прах) լցնում են տփի մեջ և տեղադրում գերեզմանոցներում շինված երկար պատի անցքի` պատուհանիկի մեջ (վերջինիս մեջ ֆիքսվումա, չեն կարա գան հանեն), և այդտեղ գրվումա մահացած մարդու անուն-ազգանունը և ծննդյան ու մահվան տարեթվերը: Այդ պատի մեջ կան բազմաթիվ մարդկանց "այրման արդյունքները":

[Vaio]

Հնդկաստանի նախկին վարչապետ Ինդիրա Գանդին ժամանակին ասել էր, որ իր մահվանից հետո ինքը կցանկանար, որպեսզի իր մարմինը (մոխրափոշին) դիակիզվելուց հետո "թափվի" Հնդկաստանի Գանգես գետի մեջ:

[Varzor]

Հնդկաստանի նախկին վարչապետ Ինդիրա Գանդին ժամանակին ասել էր, որ իր մահվանից հետո ինքը կցանկանար, որպեսզի իր մարմինը (մոխրափոշին) դիակիզվելուց հետո "թափվի" Հնդկաստանի Գանգես գետի մեջ:

Դե Հնդկաստանում սովորաբար այդպես էլ անում են, մանավանդ անվնի ու ունեվոր մարդկանց հետ:
Մեզ մոտ կա նաև քրիստոնեական հավատալիքների ու ՀԱԵ հուղարկավորության հետ անհամապատասխանությունը: Մանավորապես հիմնական խնդիրը կապված է հարության գաղափարի հետ: Ըստ Աստվածաշնչի Տեր Հիսուս Քրիստոս հարություն է առել իր մարմնով հանդերձ` նոր մարմին չի ստացել: Սա ենթադրում է, որ մահացածի մարմինը հարության գործընթացում անհրաժեշտ պայման է: Իսկ հուղարկավորթւոյան ժամանակ "կնիք ու դրոշմ են դնում Տեր Աստոծ ծառայի ծիրիմի վրա", որպեսզի այդ "կնիքը" բացվի միայն հարության ժամանակ: