Հայաստանի պատմության ամենա, ամենա իրադարձությունները

[Տրիբուն]

Էհհհ, լավ էլի... Դուք մեղք եք փնտրում այնտեղ, որտեղ պարզ ու հասկանալի մի սխալ էր...

Խեղդում ես է, Մուրադ, խեղդում Ա դե ասինք սխալ էր, էլի...

Լիոն ջան, մի նեղացի, բայց էն որ նույն սխալը անըդհատ կրկնում ես, նմանվում է տակտիկայի:

Իսկ ընդհանրապես ես վստահ եմ, որ այն, ինչ ասում եմ, մեծ հաշվով ճիշտ է - օրինակ, որ արիները Հայաստանից են արշավել շրջակա երկրներ: Իսկ ժամանակը աստիճանաբար հաստատում է այդ ամենը` վկան ՀՀ ԳԱ կողմից հրատարակության փատրաստվող ՀԺՊ բազմահատորյակը

Այ էս մեծ հաշվովը լավ ասեցիր: Շատ նման էր էն հոծ ու մեծամասնություն բանավեճին: Հնարավոր է, որ մեծ հաշվով ճիշտ էլ չի: Հարցը նրանում է, որ անկախ այն բանից թե դա մեծ հաշվով ճիշտ է, թե մեծ հաշվով սխալ, էականորեն ոչինչ չի փոխվում: Այսինք դրա ճիշտ կամ սխալ լինելուց մեր պատմամշակութային իրավունքները մեր հայրենիքի նկատմամաբ մի գրամ չեն ավելանում ու մի գրամ չեն պակասում:
Իսկ ԳԱԱ-ն թող հրատարակի, տեսնենք թե ինչ է հրատարակում: Մեծ հաշվով, եթե նոր բան հրատարակի, դա փաստորեն կապացուցի մեր այն վարկածը, որ այդ ժամանակների պատմությունն այնքան մութ է ու հեռավոր, իսկ տեղի ունեցած գործընթացներն այնքան ոչ կարևոր (թե ով ումից առաջացավ ու ով ումից հետո եկավ 10000 տարի առաջ) որ այն կարելի է ցանկացած պահի փոփոխել ու ներկայացնել այնպես, ինչպես հարմար է տվյալ ժամանակաշրջանին: Նույն ԳԱԱ-ն քսան տարի առաջ մի բան էր տպում, հիմա էլ մի քիչ ուրիշ բան կտպի: Ոմանք կբացեին պատմության հին գրքերը, ոմանք կկարդան միայն Խորենացի, ոմանք էլ նորը, ու թուրք-ադրբեջանական վայնասունը դրանից չի նվազի, ամբողջ աշխարհն էլ ոտի չի կանգնի ու մեր առաջ գլուխ չի խոնարհի:

[Շինարար]

Հարցը նրանում է, որ անկախ այն բանից թե դա մեծ հաշվով ճիշտ է, թե մեծ հաշվով սխալ, էականորեն ոչինչ չի փոխվում: Այսինք դրա ճիշտ կամ սխալ լինելուց մեր պատմամշակութային իրավունքները մեր հայրենիքի նկատմամաբ մի գրամ չեն ավելանում ու մի գրամ չեն պակասում:
Իսկ ԳԱԱ-ն թող հրատարակի, տեսնենք թե ինչ է հրատարակում: Մեծ հաշվով, եթե նոր բան հրատարակի, դա փաստորեն կապացուցի մեր այն վարկածը, որ այդ ժամանակների պատմությունն այնքան մութ է ու հեռավոր, իսկ տեղի ունեցած գործընթացներն այնքան ոչ կարևոր (թե ով ումից առաջացավ ու ով ումից հետո եկավ 10000 տարի առաջ) որ այն կարելի է ցանկացած պահի փոփոխել ու ներկայացնել այնպես, ինչպես հարմար է տվյալ ժամանակաշրջանին: Նույն ԳԱԱ-ն քսան տարի առաջ մի բան էր տպում, հիմա էլ մի քիչ ուրիշ բան կտպի: Ոմանք կբացեին պատմության հին գրքերը, ոմանք կկարդան միայն Խորենացի, ոմանք էլ նորը, ու թուրք-ադրբեջանական վայնասունը դրանից չի նվազի, ամբողջ աշխարհն էլ ոտի չի կանգնի ու մեր առաջ գլուխ չի խոնարհի:

Ուղղակի ուզում էի իմ կարծիքով առավել կարևոր ենթակետերը քո գրառման մեջ ընդգծել: Իսկ ԳԱ-ն կասկածում եմ,թե նման բան հրատարակի, քանի որ ակադեմիայի աշխատողներից ինձ դաախոսել են ու այս հարցում բոլորովին այլ բան էին խոսում և նման տեսութուններն մեղմ ասած ժպիտով էին վերբերվում, Հայոց պատմության ակադեմիական հրատարակության մեջ ըստ իս ամենաշատը կարող է արձանագրվել նմանատիպ տեսույուների գոյության փաստը, ինչը և պարզպես պարտավոր են անել, ակադեմիական հրատարակությունները սովորաբար բոլոր հարցերի շուրջ նշում են բոլոր գոյություն ունեցող տեսակետները՝ իրենց լավ ու վատ կողմերով, և ընթերցողին հնարավորություն են տալիս կատարելու հետևություններ:

[Տրիբուն]

Ուղղակի ուզում էի իմ կարծիքով առավել կարևոր ենթակետերը քո գրառման մեջ ընդգծել: Իսկ ԳԱ-ն կասկածում եմ,թե նման բան հրատարակի, քանի որ ակադեմիայի աշխատողներից ինձ դաախոսել են ու այս հարցում բոլորովին այլ բան էին խոսում և նման տեսութուններն մեղմ ասած ժպիտով էին վերբերվում, Հայոց պատմության ակադեմիական հրատարակության մեջ ըստ իս ամենաշատը կարող է արձանագրվել նմանատիպ տեսույուների գոյության փաստը, ինչը և պարզպես պարտավոր են անել, ակադեմիական հրատարակությունները սովորաբար բոլոր հարցերի շուրջ նշում են բոլոր գոյություն ունեցող տեսակետները՝ իրենց լավ ու վատ կողմերով, և ընթերցողին հնարավորություն են տալիս կատարելու հետևություններ:

Միանշանակ համաձայն եմ: Հնեվրոպական ժողովուրդներ ծագման հայկական տեսությունը արդեն վաղուց հանրագիտարանային է, ու ժամանակ է, որ այն մեր գիտական գրականության մեջ նույնպես ներկայացվի, որպես գոյություն ունեցող տեսություններից մեկը:

Մնում ա միայն որ "հայրենասերները" հետևություններ անելիս այնքան հետ չգնան, որ էլի հասնեն առաջին մարդակապիկին` Գուգոյին, ու բերեն էտ խեղճ բանանասերին տեղավորեն Դիլիջանի անտառներում:

[Lion]

Լիոն ջան, մի նեղացի, բայց էն որ նույն սխալը անըդհատ կրկնում ես, նմանվում է տակտիկայի:

Համաձայն չեմ: Եղել է միայն "Վանաձորցու" դեպքը...

Այ էս մեծ հաշվովը լավ ասեցիր: Շատ նման էր էն հոծ ու մեծամասնություն բանավեճին: Հնարավոր է, որ մեծ հաշվով ճիշտ էլ չի: Հարցը նրանում է, որ անկախ այն բանից թե դա մեծ հաշվով ճիշտ է, թե մեծ հաշվով սխալ, էականորեն ոչինչ չի փոխվում: Այսինք դրա ճիշտ կամ սխալ լինելուց մեր պատմամշակութային իրավունքները մեր հայրենիքի նկատմամաբ մի գրամ չեն ավելանում ու մի գրամ չեն պակասում:
Իսկ ԳԱԱ-ն թող հրատարակի, տեսնենք թե ինչ է հրատարակում: Մեծ հաշվով, եթե նոր բան հրատարակի, դա փաստորեն կապացուցի մեր այն վարկածը, որ այդ ժամանակների պատմությունն այնքան մութ է ու հեռավոր, իսկ տեղի ունեցած գործընթացներն այնքան ոչ կարևոր (թե ով ումից առաջացավ ու ով ումից հետո եկավ 10000 տարի առաջ) որ այն կարելի է ցանկացած պահի փոփոխել ու ներկայացնել այնպես, ինչպես հարմար է տվյալ ժամանակաշրջանին: Նույն ԳԱԱ-ն քսան տարի առաջ մի բան էր տպում, հիմա էլ մի քիչ ուրիշ բան կտպի: Ոմանք կբացեին պատմության հին գրքերը, ոմանք կկարդան միայն Խորենացի, ոմանք էլ նորը, ու թուրք-ադրբեջանական վայնասունը դրանից չի նվազի, ամբողջ աշխարհն էլ ոտի չի կանգնի ու մեր առաջ գլուխ չի խոնարհի:

Եվ իհարկե ասածս սխալ հասկացար. ես նկատի ունեի, որ, կարող է ես մանրուքների մեջ սխալվեմ, բայց գլոբալ, սկզբունքային առումով ճիշտ եմ: Այսքան բան, իսկ դու հասկացար ինչպես քեզ պետք է...

Ուղղակի ուզում էի իմ կարծիքով առավել կարևոր ենթակետերը քո գրառման մեջ ընդգծել: Իսկ ԳԱ-ն կասկածում եմ,թե նման բան հրատարակի, քանի որ ակադեմիայի աշխատողներից ինձ դաախոսել են ու այս հարցում բոլորովին այլ բան էին խոսում և նման տեսութուններն մեղմ ասած ժպիտով էին վերբերվում, Հայոց պատմության ակադեմիական հրատարակության մեջ ըստ իս ամենաշատը կարող է արձանագրվել նմանատիպ տեսույուների գոյության փաստը, ինչը և պարզպես պարտավոր են անել, ակադեմիական հրատարակությունները սովորաբար բոլոր հարցերի շուրջ նշում են բոլոր գոյություն ունեցող տեսակետները՝ իրենց լավ ու վատ կողմերով, և ընթերցողին հնարավորություն են տալիս կատարելու հետևություններ:

Գիտությունն առաջ է գնում, ի հայտ են գալիս նոր փաստեր - այ սա հաշվի չես առել: Լավ, կյանքը ցույց կտա, ով է մեզնից ճիշտ

Միանշանակ համաձայն եմ: Հնեվրոպական ժողովուրդներ ծագման հայկական տեսությունը արդեն վաղուց հանրագիտարանային է, ու ժամանակ է, որ այն մեր գիտական գրականության մեջ նույնպես ներկայացվի, որպես գոյություն ունեցող տեսություններից մեկը:

Այն գոյություն ունեցողների մեջ ամենահիմնավորվածն է

Մնում ա միայն որ "հայրենասերները" հետևություններ անելիս այնքան հետ չգնան, որ էլի հասնեն առաջին մարդակապիկին` Գուգոյին, ու բերեն էտ խեղճ բանանասերին տեղավորեն Դիլիջանի անտառներում:

Իհարկե, ծայրահեղություններ պետք չեն...

[Chuk]

Սուրեն Այվազյան Պետք է, որ իմ գրքերին ծանոթ լինես

Մհեր ջան, անկախ Սուրեն Այվազյանի ով լինելուց ճիշտ չէ այլ մարդու անունով ներկայանալը, քանի-որ մասնավորապես որոշ տեսանկյունից դա կարող դիտարկվել այլ անձի բարի անվան հետ խաղ:

[Lion]

Դե, կատակ էր, արեցի Ուղղակի մի կողմից ֆորումում շատ-շատերը գիտեն իմ իրական ով լինելը, մյուս կողմից էլ դուրս շատ եկավ այն թեզը, որ, մասնավորապես, պատմությամբ սիրում են զբաղվել... "ֆիզիկոսները": Անցած լինի...

[Chuk]

Դե, կատակ էր, արեցի Ուղղակի մի կողմից ֆորումում շատ-շատերը գիտեն իմ իրական ով լինելը, մյուս կողմից էլ դուրս շատ եկավ այն թեզը, որ, մասնավորապես, պատմությամբ սիրում են զբաղվել... "ֆիզիկոսները": Անցած լինի...

Թեև թեմայի հետ առնչություն չունի, սակայն ասեմ, որ ֆիզիկոսներից շատերը խորությամբ ուսումնասիրել են պատմությունը ու անգամ քո հետ համեմատած նյութին ավելի լավ են ուսումնասիրել: Հայտնի փաստ է, որ ֆիզիկոսների մեծ մասը բազմակողմանի զարգացած են: Ուրիշ հարց, որ նրանց մեծ մասը իրենց թույլ չեն տալիս մտնել «պատմության բոստան» ու «զբաղվել գիտությամբ» այդ ոլորտում՝ ըստ արժանվույն ու ճիշտ գնահատելով իրենց գիտելիքները, իմացության աստիճանը:

Ներողություն զեղումիս համար, ուղղակի դու իմ տեսակետը լավ գիտես... կարծում եմ, որ այդ առումով ֆիզիկոսներին ընդօրինակելդ ճիշտ կլիներ:

[Տրիբուն]

Համաձայն չեմ: Եղել է միայն "Վանաձորցու" դեպքը...

Սատանեն ասում ա, մի ալարի ու գրառում առ գրառում հիմա գտի նունյն խոսակցությունները: Բայց դե թանկագին ժամանակս չարժի, Լիոն ջան:

Գիտությունն առաջ է գնում, ի հայտ են գալիս նոր փաստեր - այ սա հաշվի չես առել: Լավ, կյանքը ցույց կտա, ով է մեզնից ճիշտ

Լիոն ջան, դու էլի անպայման ուզում ես հաղթողի ու վերջին խոքսն ասողի դերում լինել: Բայց չես ուզում որոշ պարզ բաներ հասկանալ:

Նախ, ես կամ դու այս հարցում չենք կարող ճիշտ կամ սխալ լինել: Ինքնին մտքերի նման ձևակերպումը կոռեկտ չի:

Երկրորդ, ես չեմ ուզում ճիշտ լինել, փորձ էլ չեմ անում, քանի որ ոչ մի տեղ ոչ մի բառով չեմ ասել, որ համոզված եմ, որ այս կամ այն տեսությունը ճիշտ է կամ սխալ: Կարող եմ ասել, իմ կարծիքով ավել կամ պակաս հիմնավորված, բայց ոչ երբեք ճիշտ կամ սխալ: Այնպես որ եղբայր, եթե ժամանակը նույնիսկ ինչ-որ բան էլ ցույց տա, հաստատ ցույց չի տա իմ սխալ լինելը, քանի որ դա ուղղակի անհնար է: Իսկ այ քո սխալ լինելը կարղ է ցույց տալ, քանի որ կա նման հավանականություն, քանի որ դու հաստատ համոզված ես, որ դու ճիշտ ես:

Այն գոյություն ունեցողների մեջ ամենահիմնավորվածն է

Տեսնում ես, թե որտեղ ենք ացնում սահմանը: Ամենահիմնավորվածը: Կարելի էր ավելի կոռեկտ ասել - կարծում եմ որ այն ավելի հիմնավորված է քան մյուսները: Բայց չէ, այն պիտի ամենահիմնավորվածը լինի: Դե նման բեկանման ոչ ենթակա հայտարություններին մենք արդեն վաղուց սովոր ենք - Տիգրանի կիսասոված ու չզինված բանակը 300.000-ոց, 100 փիղը կոնկրետ թվով ու անուն առ անուն, հայերի հոռոմներին կոտորելը առանց զոհեր տալու, ու դրանից հետո պետականությունը փաստացի կորցնելը, Ապոպի հայ լինելը, Բասկերի թագավորների անունները և այլն և այլն: Ամենահիմնավորված են, ու ոչ մի կասկած: Կասկածողը եզդի ա, կամ մինիմում հայ չի հաստատ:

[Dayana]

Մոդերատորական: Հարգելի Lion և Տրիբուն, դադարեցրեք թեմայից դուրս զրույցներն ու սրամտությունները, հակառակ դեպքում մեկական շավաթով նախազգուշական կարգելափակվեք:

[Բիձա]

Անցած լինի...

Լիոն ջան, էսօր մտքովս անցան նարդու զառերի ցուցումների մեզանում ընդունված ընթերցումները: Խառված են թուրքերենը, պարսկերենը, հինդուն /մի գուցե այլ լեզուներ էլ կան, տեղյակ չեմ/ :
Տարօրինակն այն է, որ փոխ ենք առել սպեցիֆիկ զույգերով: Օրինակ ասում ենք հափ յեկ, բայց ջութ սե կամ դու բարա: Կա թե դորդ-բեշը, թե փանջ -ջահարը, թե դորդ -ջհարը, որը այլ տրամաբանության մեջ է: Տեղյակ չես, թե էս խիստ սպեցիֆիկ խառնաշփոթը որտեղից է գալիս՞:
Դու պատմաբան ես, մի գուցե սա էլ գիտես, կամ իմացողը մի գուցե արձագանքի՞

[Lion]

Չէ, ապեր, ուղղակի տեղյակ չեմ...