«Իսկական սրբի գերեզմանի վրայով պետք է քայլել»
by
on 27.06.2009 at 19:20 (984 Դիտումներ)
Հունիսի 7, 2009թ., Ս. Գեղարդ վանք (Այրիվանք):
Մեքենայով մոտենում ենք Ս.Գեղարդ վանքին՝ մեր աշխատախմբի ղեկավարը, Միացյալ Թագավորությունից ժամանած ազգությամբ դանիացի մի գործընկեր, աշխատակից-ընկերս և ես: Վանքի մոտակայքում աշխուժություն է տիրում. գետի մոտ մարդիկ խորոված են սարքում, կանայք գաթա և քաղցր սուջուխ են առաջարկում վանքի այցելուներին, երեխաներն աղմկում են: Երկրորդ անգամն է, որ գալիս եմ այստեղ: Առաջին անգամ եկել էինք մորս աշխատակիցների ընտանիքների հետ: Այնքան էինք տարվել խորովածի պատրաստությամբ, որ, երբ բարձրացանք վանքի մոտ երեկոյան, այն արդեն փակ էր, և չկարողացա ներսը նայել: Այս անգամ այդ հնարավորությունը հաստատ բաց չէի թողնի:
Վանքը շրջապատող, նրա պատերից մեկը կազմող ժայռերը զգաստ, լուռ, տարեց մարդու քնքշությամբ դիմավորում են այցելուին: Ինձ մոտ այնպիսի տպավորություն է, որ եկել եմ հարազատներիս մոտ: Նույն զգացողությունն է, ինչ որ Տաթևի կամ Գանձասարի վանքում: Կարծես տարեց մարդիկ շրջան են կազմել՝ բազուկները տարածելով իրենց երեխաների վրա՝ ինչ գնով ուզում է լինի նրանց բոլոր վտանգներից պաշտպանելու վճռականությամբ, և հիմա գորովալից հայացքով նայում են նրանց: Այն տեղերից է, ուր հոգիդ իրեն զգում է յուրայինների մեջ, անկաշկանդ, ուրախ:
Վանքի կիսախավար է, միայն մեկ-երկու անցքից և բաց դռնից ներս է թափանցում ջրի կաթիլների հետ խառնված լույսը: Մարդիկ կամացուկ անցնում են մի սրահից մյուսը, կիսաձայն զրուցում, իրար ցույց տալով խաչքարերն ու քանդակները:
Սկսում է անձրևել: Վերևի անցքից լույսի շողի հետ թափվում են անձրևի կաթիլները և լցվում հատակին հոսող առվի մեջ: Հոգեցունց տեսարան է:
Քար և ջուր: Ինձ թվում է՝ տարբեր եկեղեցիների հոգևոր երաժշտությունների և դրանց տեսքի, ձևի միջև կապ կա: Կաթոլիկ հոգևոր երաժշտությունը նման է ոսկու՝ մշակված, թրծված, ձևավորված... միջնորդված: Օրթոդոքս երաժշտությունը՝ ակների, շողշողուն, պերճատեսիլ, մշակված, ներդաշնակեցված... միջնորդված: Հայ հոգևոր երաժշտությունը նման է քարի և ջրի. անկոտրում, հասարակ, սրտաբուխ, վճիտ, շարժվող, կենդանի... առանց Աստծո և մարդու միջև միջնորդվածության: Երբեմն մտածում եմ՝ ի՞նչն է, որ թույլ է տալիս ինձ տեսնել հոգևոր երաժշտության գեղեցկությունն ու սիրել այն: Երևի թե, հիմքերս՝ քարն ու ջուրը...
Երկրորդ հարկում ենք, ուր հոյակապ արձագանք կա: Թվում է՝ գտնվում ես երկնքի նախաշեմին: Շուրջը գերեզմաններ են: Մարդիկ քայլում են՝ ոմանք գերեզմանների վրայով, ոմանք էլ՝ շրջանցելով դրանք: Նկատեցի, որ հյուրը ևս շրջանցում է գերեզմանները: Մոտեցա և սկսեցի պատմել մի քանի տարի առաջ Գանձասարի վանքի քահանա Տ.Հովհաննեսից լսածս այն մասին, որ սուրբերը խնդրել են իրենց թաղել եկեղեցու մուտքի մոտ այնպես, որ յուրաքանչյուր ներս մտնող քայլի իրենց գերեզմանների վրայով՝ ի նշան խոնարհության: Զարմացած լսեց, ասաց, որ իրենց մոտ՝ Դանիայում, գերեզմանի վրայով քայլելը սրբապղծություն է համարվում: Բացատրեցի, որ, սովորաբար, մեզ մոտել է այդպես, բայց սուրբերի դեպքում այդպես չէ: Այդ պահին ղեկավարս գնաց, կանգնեց գերեզմաններից մեկի վրա և գոհունակությամբ ասաց. «Ա՛յ, իսկական սուրբն այսպես կլինի, որ գերեզմանը լինի հասարակ, և կարողանաս քայլել վրայով»:
Հաստատ գիտեմ, որ հայրերս, որոնց գերեզմանի վրայով քայլում եմ, երբեք անեծքի կամ մեղադրանքի խոսք չեն արտասանի առ Աստված, այլ միայն օրհնության: Երանի, թե իմ գերեզմանի վրայով էլ հայ մարդ քայլի, հայ երեխա վազի, շա՜տ կուզենամ: Ես էլ կօրհնեմ:![]()










